นโยบายของรัฐบาล ได้มีการส่งเสริมการใช้สื่อ เทคโนโลยี นวัตกรรมต่างๆ นำมาใช้ในโครงการไทยแลนด์ 4.0 เพื่อยกระดับผลผลิต และคุณภาพของประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น โดยนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักศาสตร์ของพระราชามาใช้อย่างจริงจัง และให้เกิดเป็นรูปธรรมที่สามารถตรวจสอบได้ตามหลักวิทยาศาสตร์
ผมซึ่งเป็นครูสอนวิชาคณิตศาสตร์ ได้ตระหนักถึงปัญหาดังกล่าว จึงได้นำเทคโนโลยีมาช่วยในการจัดการเรียนการสอนให้ทันต่อเหตุการณ์ในปัจจุบัน และสอดคล้องกับนักเรียนที่มีความสนใจในการใช้เทคโนโลยี จึงได้นำ ระบบข้อสอบออนไลน์ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) นครราชสีมา ตั้งแต่รุ่น 5907 จนถึงรุ่น 6008 มาช่วยในการพัฒนาเรียนการสอนนักเรียน เพื่อตรวจสอบผลคะแนนสอบในรายวิชาคณิตศาสตร์พื้นฐานในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2559 และภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2560 ชึ่งได้มีการวิเคราะห์ข้อสอบ พบปัญหาจากการสอบข้อสอบปรนัย ดังนี้
1.ข้อสอบปรนัยบางข้อไม่ผ่านเกณฑ์ ไม่สามารถใช้สอบ
2.ตัวเลือกของข้อสอบบางข้อไม่มีคุณภาพ เช่น ไม่มีการลวง ไม่สอดคล้องกับเนื้อหา
3.ข้อสอบยากเกินไป เช่น นำข้อสอบการแข่งขันมาใช้สอบ, ข้อสอบง่ายเกินไป เช่น เน้นความจำ
4.ข้อสอบขาดทักษะกระบวนการวิเคราะห์
5.ข้อสอบทั้งฉบับไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน
จากตัวอย่างดังกล่าว ทำให้ครูทราบถึงปัญหาคุณภาพของข้อสอบ เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้คุณภาพนักเรียนต่ำกว่ามาตรฐาน ถ้าครูนำผลการวิเคราะห์ข้อสอบ นำไปใช้ในการแก้ปัญหา ซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งในการพัฒนาครูในการออกข้อสอบให้ได้มาตรฐาน และเป็นการพัฒนานักเรียนต่อไปอย่างต่อเนื่อง
ผมได้นำระบบข้อสอบออนไลน์ของ มทส.มาใช้ในการเรียนรายวิชา คณิตศาสตร์ ก็ได้พบว่าระบบมีคุณภาพที่ครบวงจรของกระบวนการสอบนั่นคือ
1.กิจกรรมเสริมการเรียนการสอนในเวลาเรียน นักเรียนทำแบบฝึกหัดโดยใช้ระบบข้อสอบออนไลน์ของ มทส.เนื่องจากมีการเฉลยข้อสอบในกรณีนักเรียนทำผิด มีการแนะนำช่วยในการสอบของนักเรียน เช่น มีสูตรคณิตศาสตร์ให้นักเรียนได้เลือกใช้ มีภาพประกอบคำอธิบายต่างๆ มีระบบการใช้ VDO ในการสอบนักเรียน
2.มีการวิเคราะห์ผู้เรียนเป็นรายบุคคล เช่น ทำข้อสอบใช้เวลากี่นาที เลือกทำกี่ข้อ ใช้เวลาในการทำข้อสอบแต่ละข้อกี่นาที ข้อสอบมีการแก้ไขในการเลือกตัวเลือกกี่ครั้ง มีความมั่นใจ หรือไม่มั่นใจ
3.การให้คะแนนข้อสอบแต่ละข้อ คะแนนแตกต่างกันตามความยาก ง่ายของข้อสอบ
4.คลังข้อสอบ ให้นักเรียนเลือกทำข้อสอบตามความสามารถของตนเอง หรือเลือกทำแบบฝึกหัดมีหลายระดับ
5.นักเรียนทำแบบฝึกหัดนอกเวลาเรียนได้ตลอด 24 ชั่วโมง กรณีทำแบบฝึกหัดผ่านอินเตอร์เน็ต, WIFI
6.ส่งเสริมการเรียนรู้ในรูปแบบ VDO
7.ลดการใช้กระดาษ และลดบุคลากรที่ไม่จำเป็นลง
ผมขอแนะนำจุดเด่นของระบบข้อสอบออนไลน์ของ มทส.ซึ่งพัฒนาโดยฝีมือของคนไทย ที่น่ายกย่องอย่างมาก ทำงานปิดทองหลังพระมาตลอด ผศ.ดร.สมพันธ์ ชาญศิลป์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาคอมพิวเตอร์ มทส.ท่านมีอุดมการณ์ในพัฒนา เพื่อต้องการพัฒนาการศึกษาของนักเรียนในประเทศไทยให้มีคุณภาพสูงขึ้น โดยนำความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และคอมพิวเตอร์ มาสร้างระบบข้อสอบออนไลน์ของ มทส.ในปัจจุบัน ผมขอนำเสนอระบบข้อสอบออนไลน์ของ มทส.ดังนี้
1.ผู้พัฒนาระบบข้อสอบโดย ผศ.ดร.สมพันธ์ ชาญศิลป์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาคอมพิวเตอร์ มทส.เป็นผู้คิดพัฒนาเพื่อพัฒนาการศึกษาและยกระดับการศึกษาของประเทศไทย
2.ได้รับทุนส่งเสริมต่อยอดจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี
3.เป็นระบบสอบที่ครบวงจร คือ ออกข้อสอบ กิจกรรมการสอบ การดำเนินการสอบ ผลสอบ การวิเคราะห์ข้อสอบ
3.1 เป็นการสอบผ่านระบบแลน ไม่ผ่านอินเตอร์เน็ต เป็นการสอบภายในระบบปิด กรณีต้องการผลคะแนนสอบที่ไม่ต้องการเปิดเผย เช่น สอบกลางภาค สอบปลายภาค
3.2 สามารถบูทระบบสอบของระบบข้อสอบออนไลน์ ให้อยู่ในห้องสอบเท่านั้น ป้องกันการออกสู่อินเตอร์เน็ตได้ เป็นรูปแบบสอบเฉพาะในห้องเรียน เพื่อไม่ให้นักเรียนไปใช้โปรแกรมอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการสอบ เหมาะมากสำหรับการสอบคัดเลือกบุคลากร สอบการแข่งขัน สอบคัดเลือกเข้ารับการศึกษาในสถาบันต่างๆ
3.3 ใช้ notebook 1 เครื่อง เป็น server ไปโดยอัตโนมัติ ไม่ต้อง set อะไร เพียงลงโปรแกรมระบบข้อสอบออนไลน์ เครื่องดังกล่าวจะเป็น server ใช้ในการสอบได้ทันที
3.4 ระหว่างสอบ ผู้ดูแลระบบสอบสามารถดูกิจกรรมการสอบของนักเรียนได้ตลอดเวลา เพื่อแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขั้น
3.5 สอบได้หลายเวลาในเวลาเดียวกัน เช่น วิทยาศาสตร์ ม.1, คณิตศาสตร์ ม.2, สังคมศึกษา ม.3 โดยไม่รบกวนกัน นักเรียนต่างคนต่างสอบวิชาของตนเอง โดยภายในห้องมีนักเรียนหลายระดับ
3.6 นักเรียนคนเดียวทำได้หลายวิชาเหมือนสอบปกติทั่วไป
3.7 กรณีข้อสอบเป็นไฟล์ภาพจะชัดเจน
3.8 ในการสอบมีการทำข้อสอบได้ 9 แบบ เช่น ข้อสอบปรนัย ข้อสอบเติมคำตอบ ข้อสอบเขียนคำตอบ เป็นต้น โดยที่ข้อสอบจะให้นักเรียนทำได้มากกว่า 1 แบบก็ได้ ซึ่งเป็นประโยชน์มาก
3.9 สอบเสร็จนักเรียนรู้ผลคะแนนสอบทันที
3.10 นักเรียนสามารถดูเฉลยเพื่อการปรับปรุงพัฒนาได้ หรือนำไปสอนเสริมได้
3.11 กรณีมีการทุจริต สามารถให้นักเรียนหยุดสอบได้ทันที โดยไม่ต้องไปแจ้งนักเรียน หรือระงับการสอบชั่วคราว
3.12 เวลาในการสอบแต่ละคนแก้ไขได้ เช่น มาช้า 5 นาที ก็สามารถสอบได้ตามเวลาปกติ หรือต้องการลดเวลาสอบของนักเรียนเป็นรายบุคคลก็ได้4.เครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้สอบ เป็น notebook หรือแบบทั่วๆ ไปที่ใช้ในโรงเรียน
5.ข้อสอบที่พิมพ์ พิมพ์จาก word ที่ใช้กันทั่วไปแบบปกติ และเพิ่มรูปภาพ
6.ข้อสอบพิเศษ เช่น ประเภทใช้เสียง ประเภทในรูปวิดิโอ ก็สามารถสอบได้ในระบบดังกล่าวได้ตามปกติ
7.การวิเคราะห์ข้อสอบที่แบบปรนัยให้เรียบร้อย หลังสอบเสร็จทันที
8.สอบเสร็จนำข้อสอบที่ผ่านเกณฑ์การวิเคราะห์ จัดทำเป็นคลังข้อสอบได้ทันที
9.เป็นโปรแกรมประเภท open source สามารถนำไปพัฒนาต่อยอดได้ไม่สิ้นสุด
10.เป็นระบบสอบสากล และระบบสอบที่ตามแบบ สทศ.
11.สามารถแยกห้องสอบตามสถานที่มีห้องคอมพิวเตอร์ แล้วนำข้อมูลมาหลอมรวมกันได้อย่างง่ายดาย และรวดเร็ว กรณีนักเรียนหลายหมื่นคน หลายโรงเรียน ใช้เวลาไม่ถึง 5 นาที มีผลการวิจัยรองรับเป็นเครื่องยืนยัน
12.จำนวนผู้เข้าสอบรองรับได้ไม่จำกัด ถ้ามีจำนวนคอมพิวเตอร์รองรับเพียงพอ
13.ข้อสอบที่ใช้สอบเป็นการสุ่มทั้งที่เป็นตัวข้อสอบ และสุ่มสลับที่ตัวเลือกคำตอบ แต่ละเครื่องข้อสอบที่ได้รับจะไม่ตรงกัน ตัวเลือกคำตอบก็สลับที่กัน
14.เป็นระบบสอบที่ดีที่สุดในโลกที่ครบวงจร ที่ไม่มีที่ไหนในต่างประเทศมีแนวคิดพัฒนาลักษณะนี้มาก่อน และที่น่าชื่นชมเป็นการพัฒนาโดยคนไทย
15.ระบบข้อสอบออนไลน์ของ มทส.เป็นโปรแกรมที่อนุญาตใช้ได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ผลงานระดับจังหวัดนครราชสีมา ที่ใช้ระบบข้อสอบออนไลน์ มทส.
1.ปี พ.ศ.2557-2558 สพม.เขต 31จัดสอบ LAS ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 และ 5 จำนวน 50 โรงเรียน
2.ปี พ.ศ.2560-2561 สพม.เขต 31จัดสอบ PISA ภาษาไทย ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 50 โรงเรียน
แต่น่าเสียดาย นวัตกรรมที่เป็นฝีมือของคนไทยที่ทุ่มเทความสามารถ มีงานวิจัยรองรับ และเป็นของฟรี แต่ไม่ได้รับการดูแลจากกระทรวงศึกษาธิการ ระบบข้อสอบออนไลน์ มทส.ก็ถูก disrupt เช่นกัน เนื่องจากมีเทคโนโลยีตัวอื่นมาทดแทน แต่ผู้ใช้ได้ทดลองมาแล้วหลาย 10 ปี ตั้งแต่โปรแกรมระบบข้อสอบนำมาใช้ในโรงเรียน ยังไม่มีระบบข้อสอบระบบใดพัฒนาเท่าเทียมของประเทศไทยตัวนี้เลยครับ
คิดแล้ว เสียดาย แต่ทุกวันนี้ก็ใช้ส่วนตัว…

