เมื่อวันที่ 16 เมษายน อ. บุหลง ศรีกนก ผู้เชี่ยวชาญด้านประเพณีราชสำนัก เปิดเผยต่อ ‘มติชนออนไลน์’ ถึงหลักฐานการใช้น้ำจาก ‘สระศักดิ์สิทธิ์’ ทั้ง 4 แห่งที่เมืองสุพรรณบุรี ซึ่งบ่งชี้ว่านอกเหนือจากพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ยังมีการนำมาใช้ในพระราชพิธีสำคัญในราชสำนักสยาม ปรากฏหลักฐานจากการรวบรวมของสำนักศิลปากรที่ 2 สุพรรณบุรี อาทิ ‘ใบบอก’ จากหมวดจดหมายเหตุรัชกาลที่ 3 จุลศักราช 1207 ซึ่งจะนำไปใช้ใน ‘พระราชพิธีตรุษ’ ความตอนหนึ่งว่า
“…. ด้วย ณ วันเดือนสี่แรมห้าค่ำปีมะเส็ง สัพศก กำหนดพระราชพิธีกรุษ ขุนคงคาออกไปตักน้ำสระแก้ว สระคา สระยมนา สระเกษ ข้าพเจ้าได้แต่งให้หมื่นรองแขวงกรมการ กำกับขุนคงคาออกไปตักน้ำสระแก้ว สระคา สระยมนา สระเกษ กับหญ้าคามัดนึงเข้ามา ณ ศาลากลางข้าพเจ้ากรมการได้เอาผ้าขาวกรองน้ำใส่หม้อใหม่สระละหม้อมีตราประจำครั่ง ข้างสี่หม้อกับหญ้าคามัดนึงมอบให้ขุนคงคาเจ้าพนักงานคุมหม้อน้ำเข้ามาส่ง ณ กรุงเทพฯ…”


นอกจากนี้ ยังปรากฏหลักฐานในสมุดไทยดำสมัยรัชกาลที่ 4 ในการส่งน้ำไปยังกรุงเทพฯ เพื่อใช้ในพระราชพิธีตรุษ พระราชพิธีสารท ซึ่งเป็นช่วงเวลากำหนดถือน้ำเป็นประจำทุกปี เช่น พ.ศ. 2398 หนังสือสมุดไทยดำ หมวดจดหมายเหตุรัชกาลที่ 4 จุลศักราช 1217 แจ้งกรมการเมืองสุพรรณบุรีให้นายจ่าปลัดมาตักน้ำในสระแก้ว สระคา สระยมนา สระเกษ ไปทำพระราชพิธีสารท ความว่า
“…..ด้วยมีพระบรมราชโองการตรัสเหนือเกล้าสั่งว่า ถึงเทศกาลพระราชพิธีสารทจะต้องพระราชประสงค์น้ำสระแก้วสระคาสระยมนาสระเกษ สี่สระมาใส่น้ำพระพุทธมนต์ในพระราชพิธีให้ข้าราชการรับพระราชทานตามอย่างแต่ก่อน…”
เอกสารบางฉบับยังแสดงให้เห็นว่า รัชกาลที่ 4 ทรงให้ความสำคัญและเอาพระทัยใส่ในเรื่องของน้ำจากสระศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 4 เช่น ทรงกำชับเรื่องข้อควรระวัง และขั้นตอนการตักน้ำจากสระ และให้ข้าหลวงออกไปกำกับการตักน้ำ เป็นต้น ดังปรากฏในสารตราถึงเมืองสุพรรณบุรี พ.ศ.2407 เรื่องให้หาเครื่องบวงสรวง ณ ที่สี่สระ แล้วตักน้ำส่งลงไปกรุงเทพฯ



