เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม ที่เมืองเว้ สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม โครงการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา หรือ ซีส์ คณะศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นำโดยศาสตราจารย์ ดร. ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดี ม.ธรรมศาสตร์, ผศ.ดร. พิเชษฐ สายพันธ์ อาจารย์คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ม.ธรรมศาสตร์ ร่วมด้วย ศาสตราจารย์ ดร. ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ พาคณะนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ในสาขาวิชาดังกล่าวประมาณ 100 รายลงพื้นที่ภาคสนามโดยเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา อศ.210 สุวรรณภูมิและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สมัยโบราณ ซึ่งมุ่งหวังให้ทำความเข้าใจเพื่อนบ้านในมิติต่างๆ
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในช่วงเช้าของวันนี้มีการพานักศึกษาเข้าเยี่ยมชมพระราชวังเมืองเว้ โดยในตอนหนึ่ง ผศ.ดร.พิเชษฐ สายพันธ์ กล่าวว่า การศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับราชวงศ์เหวียน หรือที่คนไทยมักออกเสียงว่าเหงียน นับเป็นบทเรียนที่ทำให้ช่วยทำความเข้าใจในการเผชิญเหตุการณ์สำคัญทั้งในระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และระดับโลก ราชสำนักเวียดนามสัมพันธ์กับราชสำนักสยามตั้งแต่ก่อตั้งราชวงศ์เหวียนแต่มักถูกมองข้ามไปในความสัมพันธ์ในอดีตที่เรามีต่อกัน
“ประเด็นแรกคือสยามในยุคต้นรัตนโกสินทร์กับเวียดนามในยุคนั้นมีความสัมพันธ์ในเชิงบวกมากๆ ซึ่งเราไม่ค่อยพูดถึง ส่วนประเด็นที่ 2 คือราชวงศ์เหวียนต้องเผชิญอะไร เขาเผชิญปัญหาระดับโลกเช่นเดียวกับสยามในสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งก็มีคำอธิบายแบบหนึ่ง แต่กรณีราชวงศ์เหวียน บทเรียนที่สำคัญคือการเผชิญกับระบอบอาณานิคมที่มาจากฝรั่งเศสซึ่งในที่สุดไม่สามารถต้านทานได้ นี่คือเรื่องสำคัญที่ต้องเรียนรู้ เวียดนามเป็นเป้าหมายสำคัญที่ฝรั่งเศสรุกคืบเข้ามาเป็นจุดแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงยากที่จะดิ้นหลุด ในที่สุดดินแดนของรัฐจารีตเวียดนามก็ถือเป็นศูนย์กลางของสหพันธรัฐอินโดจีนที่ฝรั่งเศสเรียกว่า ‘อินโดจีนของฝรั่งเศส’ ในขณะสยามนั้น การที่เราหลุดพ้นนั่นเกิดขึ้นจากอะไร ก็นโยบายของฝรั่งเศสอยู่ที่เวียดนามเป็นหลัก และเราอยู่ตรงกลางระหว่างฝรั่งเศสที่อยู่ฝั่งตะวันออกของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่วนฝั่งตะวันตกของเราคืออังกฤษ ทำให้ต้องมองอีกแง่มุมหนึ่งว่านโยบายของเข้าอาณานิคมที่เข้ามาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กับจุดที่เราอยู่ ทำให้เราสามารถเผชิญ หรือรองรับสถานการณ์นี้ได้
สิ่งที่ต้องรู้คือบทบาทความสัมพันธ์ทั้งในระดับภูมิภาคที่เวียดนามเผชิญ มาจนถึงบทบาทในระดับโลก เป็บบทเรียนที่สำคัญในการเผชิญความไม่แน่นอนของระบบการเมือง การปกครองทั้งในภูมิภาคเอง รวมถึงอิทธิพลที่มากับโลกในช่วงเวลานั้น สุดท้ายราชสำนักหรือราชวงศ์เวียดนามถึงจุดล่มสลาย” ผศ.ดร. พิเชษฐ กล่าว
