“เครื่องแต่งกาย” เป็นวัฒนธรรมชาญฉลาดที่มนุษย์คิดสร้างสรรค์ขึ้นเพื่อนุ่งห่ม ต่างเชื่อว่าบรรพกาลมนุษย์ปล่อยกายเปลือยเปล่า สิ่งยืนยันคือเด็กแรกเกิด กายไร้เครื่องนุ่งห่ม และรับกับไบเบิลในศาสนาคริสต์ ที่ว่าชายหญิงคู่แรกพระเจ้าสร้างก็มีสภาพเช่นนั้น
มนุษย์รู้จักนำสรรพสิ่งมาปกปิดกายเมื่อไหร่ สันนิษฐานว่าเมื่อรู้สึกหนาวร้อน ปิดกายนานๆ จะเปิดเผยเช่นเดิมก็ละอาย จึงคิดหาสิ่งมาประดับกายจนเป็นเครื่องนุ่งห่ม (Cloths) พัฒนากฎการแต่งไปตามความเชื่อต่างๆ เช่น แต่งตามศาสนา (คลุมปิดหน้า) แต่งตามเพศกำเนิด (ปัจจุบันยอมรับแต่งตามเพศวิถี) แต่งตามอาชีพ แต่งตามยศ แต่งให้ถูกโฉลก (แต่งสีตามวัน) แต่งตามชาติพันธุ์ และแต่งชุดประจำชาติ (costume)
ชุดประจำชาติเป็นกระแสสร้างวาทกรรมรักชาติชังชาติที่กำลังเบ่งบาน บางกลุ่มนำชุดที่เชื่อมั่นว่าคนโบราณสวมใส่กันแบบนี้มาแต่ง แล้วไปปรากฏกายตามสถานที่ต่างๆ และในโอกาสสำคัญบอกว่า “แต่งชุดไทย” (ดีนะที่ไม่แต่งชุดประจำชาติจากการประกวดนางงามจักรวาล คงเป็นชุดแฟนซีตะลึงตา) ด้วยความรักชาติ รักพวกพ้อง จึงชวนกันแต่ง แต่งแบบเดิมทุกวันเบื่อ จึงมีจินตนาการออกแบบชุดใหม่ ใช้ผ้าท้องถิ่นมาตัดเย็บให้เป็นแบบที่ต้องการ พร้อมตั้งชื่อชุดเหล่านั้น เพื่อจะกำหนดการใช้งาน ได้ชุดแล้วก็ประชาสัมพันธ์ทั่วกันว่าเป็นชุดประจำภาค ประจำจังหวัด ประจำท้องถิ่น เราเป็นพวกเดียวกัน ต้องแต่งให้เหมือนกัน ห้ามแปลกแยกไปจากกลุ่ม ใครไม่แต่งเป็นพวกชังชาติ (ว่าเข้าไปนั่น)
การโหยหาอดีตเรื่องชุดไทยนั้น ขอให้ตระหนักว่าเราลืมรากเหง้าไปแล้วว่าเดิมแต่งกันแบบใด เพราะในยุคมาลานำไทย เราไปแต่งกายตามกระแสสากล ไม่ได้อนุรักษ์ชุดไทยไว้อย่างต่อเนื่อง นับว่าโชคดีนะที่คิดฟื้นฟูชุดไทยใช้ในชีวิตประจำวัน จึงเร่งขวนขวายหาแบบกันจ้าละหวั่น โปรดระวัง! อาจจะจับดำถลำแดงถ้าไม่รอบคอบ
แนะกลุ่มที่ต้องการฟื้นฟูชุดไทย ว่าช่วยกันหาร่องรอยหลักฐาน (หลักฐานจริงๆ นะ มิใช่สาว่าจินตนาการเอาเอง) เชิญประชุมพิจารณาแบบชุดไทยในอดีตปรับให้เหมาะกับสภาพปัจจุบัน ก็อาจจะได้ชุดไทยเฉพาะกลุ่มขึ้นใช้ ชำเลืองประเทศข้างๆ พม่าอนุรักษ์ชุดประจำชาติอย่างต่อเนื่อง ประชาชนพม่าทุกคนแต่งชุดประจำชาติในชีวิตประจำวัน เขาจึงไม่ต้องฟื้นฟูขึ้นมาใหม่
เมื่อต้องการค้นหาว่าคนโบราณแต่งชุดไทยอย่างไร พิจารณาจากหลักฐานที่ค้นพบ พอทราบว่า เครื่องแต่งกายระบำชุดโบราณคดีทั้ง 5 ชุด คือ ระบำทวารวดี, ศรีวิชัย, ลพบุรี, เชียงแสน และสุโขทัยนั้น เกิดจากการสันนิษฐานที่อาศัยภาพปั้นหล่อจำหลักจากโบราณวัตถุสมัยต่างๆ ที่ค้นพบ แล้วให้นักปราชญ์โบราณคดีช่วยกันกำหนดว่าเป็นสมัยใด จึงประดิษฐ์เป็นเครื่องแต่งกายจากศิลปะโบราณวัตถุเหล่านั้น
สมัยอยุธยา ชาวยุโรปเข้ามาติดต่อ แล้ววาดภาพสภาพชีวิตคนไทยพร้อมการแต่งกายเอาไว้ และมีมุขปาฐะกล่าวถึงการแต่งกายคนอยุธยาตอนปลาย ส่งผลต่อการแต่งกายคนกรุงธนบุรี และรัตนโกสินทร์ มีแบบให้ดูจากพระพุทธรูปหล่อสัมฤทธิ์ของ ร.1, ร.2 และ ร.3 ในประสาทพระเทพบิดร วัดพระแก้ว
สมัย ร.4 มีการถ่ายภาพเกิดขึ้น จึงเห็นภาพวิถีชีวิตผู้คน และการแต่งกาย สมัย ร.5 แต่งไทยผสมสากล (ในราชสำนัก) สมัย ร.6 และ ร.7 แต่งกายตามสื่อภาพยนตร์ที่เป็นกระแสวัฒนธรรมตะวันตกหลั่งไหลเข้ามา สมัย ร.8 รัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม เน้นการสวมหมวกร่วมกับการแต่งกาย เรียก “ยุคมาลานำไทย”
สมัย ร.9 เมื่อ พ.ศ.2503 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์ฯ ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้าง “ชุดไทยพระราชนิยม” เป็นฉลองพระองค์ชุดประจำชาติ และพระราชทานให้สตรีแต่งในโอกาสต่างๆ มี 8 ชุด คือ ไทยเรือนต้น ไทยจิตรลดา ไทยอัมรินทร์ ไทยบรมพิมาย ไทยจักรี ไทยจักรพรรดิ ไทยดุสิต และไทยศิวาลัย ต่อมา พ.ศ.2522 สมเด็จฯ พระราชทานแบบเสื้อชาย เรียก “เสื้อพระราชทาน” ผู้แต่งคนแรกคือ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ที่กล่าวมานี้ ประมวลหลักฐานชุดไทยจากอดีตสู่ปัจจุบัน
ครั้งศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา ทำวิทยานิพนธ์เรื่องการจัดการศึกษาให้ลูกแรงงานพม่าใน จ.ระนอง จึงให้ความสนใจพม่าทุกด้าน เช่น การจัดการศึกษา วัฒนธรรม การเมือง และอื่นๆ จึงทราบว่าพม่าร่างรัฐธรรมนูญฝ่าพายุนาร์กิส จนจัดตั้งรัฐบาล ผู้เป็นนายกรัฐมนตรี คือ “อูเต็งเส่ง” ไม่เคยใช้ยศทหารนำหน้าชื่อ ใช้แต่คำว่า “อู” นำมาตลอด ท่านแต่งชุดประจำชาติพม่าเกือบทุกโอกาส เพื่อแสดงออกถึงความรักชาติ บอกทุกชนเผ่าทุกรัฐว่าเราเป็นพวกเดียวกัน บอกกับสังคมโลกว่าประเทศนี้ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยของประชาชน ยกเลิกเผด็จการทางทหารไปแล้ว (ผมอ่านสัญลักษณ์เอาเองนะ)
กลับมาประเทศเรา เมื่อ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ฝ่ากระแสเสียงนกหวีด (ถ้าเป็นเสียงปี่คงตายเหมือนนางผีเสื้อสมุทร) เข้ารักษาความสงบ ตั้งตนเป็นนายกรัฐมนตรี ท่านก็เปลี่ยนจากชุดทหารมาสวมเสื้อพระราชทานเกือบทุกโอกาสเช่นกัน ทานกำลังแสดงออกเชิงสัญลักษณ์อะไรบอกกับชาวไทย และชาวโลก ว่าท่านมิใช่ทหาร (แต่ยังใช้ยศทหารอยู่) ท่านรักเทิดทูนสถาบันกษัตริย์ รักชาติ ต้องการแสดงอัตลักษณ์ไทยด้วยเสื้อพระราชทานที่สวม (เสื้อไทยมีดุม 5 เม็ด เสื้อเขมรคล้ายกันมีดุม 7 เม็ด)
คนไทยที่เฝ้าดู ก็ได้แต่คิดกันไป ถ้าผู้ใดอยากได้ความกระจ่างในเรื่องนี้ ก็ต้องถามท่านประยุทธ์ก็แล้วกัน (แต่งแล้วดูดีครับท่าน คนอะไรแต่งขึ้นจัง)
