นายอนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เปิดเผยว่า กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) และสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบดูแลรักษาโบราณวัตถุ และศิลปวัตถุของชาติ ในแง่การจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานที่กระจายอยู่ในภูมิภาคต่างๆ ทั่วประเทศ แต่ยังขาดแคลนพื้นที่คลังเก็บโบราณวัตถุเพื่อใช้เก็บวัตถุสำหรับหมุนเวียนจัดแสดง หรือเพื่อเก็บรักษาโบราณวัตถุ กรมศิลปากรจึงของบประมาณในการก่อสร้างอาคารคลังกลาง เพื่อใช้เก็บโบราณวัตถุ และศิลปวัตถุของประเทศ จากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติต่างๆ เข้ามาจัดเก็บให้ถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์ เพื่อการอนุรักษ์ และมีความปลอดภัยสูง โดยใช้งบประมาณปี 2559-2561 เป็นเงิน 491,500,000 บาท ล่าสุด อาคารดังกล่าวอยู่ระหว่างการก่อสร้างฐานราก คาดว่าจะแล้วเสร็จ และเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการได้ในปี 2561 โดยอาคารคลังกลางแห่งใหม่นี้ สามารถจัดเก็บโบราณวัตถุ และศิลปวัตถุ ได้ไม่น้อยกว่า 200,000 ชิ้น พร้อมระบบรักษาความปลอดภัยแบบ Real Time และระบบป้องกันภัยทุกประเภท โดยเฉพาะอัคคีภัย ภัยธรรมชาติ และการโจรกรรม
นายอนันต์กล่าวต่อว่า สำหรับแปลนอาคารคลังกลางเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กขนาดใหญ่พิเศษ มีระบบโครงสร้างทางวิศวกรรมแบบเสา และคาน ผสมกับระบบพื้นรับแรงอัด ความสูง 4 ชั้น พื้นที่ใช้สอยภายใน และภายนอกอาคารประมาณ 30,000 ตารางเมตร มีแนวความคิดในการออกแบบหลักคือ สามารถนำลมเข้ามาระบายอากาศ และแสงสว่างเข้ามาใช้ในอาคารในเวลากลางวันอย่างเหมาะสม มีการป้องกันความร้อนจากแสงแดดที่จะส่งผลกระทบต่อการเก็บรักษาโบราณวัตถุในห้องคลัง ด้านการจัดการ ห้องคลังได้ออกแบบให้สามารถแยกการจัดเก็บโบราณวัตถุตามหลักการวิทยาศาสตร์ โดยแบ่งตามอินทรีย์ และอนินทรีย์สาร เพื่อสะดวกในการควบคุมความชื้น และอุณหภูมิ เพื่อรักษา และยืดอายุของโบราณวัตถุแต่ละประเภท
นายอนันต์กล่าวอีกว่า ทั้งนี้ ได้แบ่งพื้นที่ใช้สอยในอาคารเป็น 4 ส่วน คือ ส่วนสำนักงานคลังกลาง เป็นส่วนงานด้านการบริหารงานราชการ, ส่วนการให้บริการ เป็นพื้นที่ส่วนให้บริการแก่นักเรียน นักศึกษา นักค้นคว้า นักวิจัย และประชาชนผู้สนใจ ซึ่งข้อมูลในการให้บริการนั้น จะเป็นข้อมูลดิจิตอลเป็นหลัก พร้อมพื้นที่เข้าเยี่ยมชมในลักษณะเป็นหมู่คณะที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์การอนุรักษ์, ส่วนปฏิบัติการทะเบียน สำหรับรับเข้า และส่งออกโบราณวัตถุจากตัวอาคารออกไปยังหน่วยงานอื่น และส่วนห้องคลัง มีห้องคลังทั้งหมด 10 ห้องคลัง แยกห้องตามอินทรีย์ และอนินทรีย์สารวัตถุ 8 ประเภท จำนวน 8 ห้องคลังใหญ่ อาทิ ห้องคลังหิน คลังเครื่องโลหะ คลังกระดาษ คลังผ้า คลังเครื่องปั้นดินเผา คลังหนังสัตว์ เป็นต้น ส่วนห้องคลังอีก 2 ห้อง จะเป็นห้องคลังสำหรับเก็บอุปกรณ์สำหรับนิทรรศการหมุนเวียนของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร และห้องคลังสำหรับโบราณวัตถุ และศิลปวัตถุที่อยู่ระหว่างดำเนินคดีหลังจากตรวจยึดมาได้ การจัดวางตำแหน่งของห้องคลังแต่ละห้องพิจารณาจากน้ำหนักของวัตถุแต่ละประเภท เช่น ห้องคลังหินจะอยู่ที่ชั้นล่างของอาคาร เพื่อลดมูลค่างานโครงสร้างอาคาร วัสดุที่มีน้ำหนักเบากว่าจะอยู่ห้องคลังในชั้นสูงขึ้นไป
“อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าอาคารคลังกลางพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จะเป็นศูนย์กลางองค์ความรู้อันสำคัญอีกแห่งหนึ่งในการการศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ วิจัย และเรียนรู้ด้านโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ที่มีความสมบูรณ์ และทันสมัย สามารถเชื่อมโยงการทำงานร่วมกับสถาบัน แหล่งเรียนรู้ และพิพิธภัณฑสถานต่างๆ ทั้งใน และนอกประเทศได้อย่างดี” นายอนันต์กล่าว
