นิทานสุภาษิตจีน (219) 成语故事 (二一九)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในสัปดาห์นี้คือ 金石为开/金石為開 jīn shí wéi kāi (จิน ฉือ เหวย ไค) โดย คำว่า 金jīn (จิน) แปลว่า ทอง ในที่นี้จะหมายถึงโลหะ 石 shí (ฉือ) แปลว่า หิน 为开/為開 wéi kāi (เหวย ไค) แปลว่า เปิดออก ผ่าทะลุ หลีกทางให้ ยอมให้ เมื่อรวมกันแล้วหมายถึง โลหะ และหินแข็งก็ยังทะลุผ่านไปได้ สุภาษิตคำนี้มักต้องใช้กับ 精诚所至,金石为开/精誠所至,金石為開 jīnɡ chénɡ suǒ zhì, jīn shí wéi kāi (จิง เฉิง สั่ว จื้อ, จิน ฉือเหวย ไค) รวมเป็นภาษิตแปดคำ หมายความว่า หากทำการสิ่งใดๆ ถ้ามีความมุ่งมั่น มีจิตใจที่แน่วแน่ แม้แต่สิ่งที่แข็งแกร่งดังเหล็กและหินยังยอมหลีกทางให้ หรือมีความจริงใจที่จะทำอะไรแล้ว อุปสรรคต่างๆ ก็ย่อมจะผ่านพ้นไปได้ มาดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน
จีนในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันตกตอนต้น 西汉初期/西漢初期 Xī Hàn chūqī (ซี ฮั่น ชูชี) เป็นช่วงที่เพิ่งเริ่มก่อร่างสร้างตัวขึ้นมาจากซากหักปรักพังของบ้านเมืองที่เป็นผลจากศึกสงครามที่ยาวนาน ทำให้ราชวงศ์ฮั่นในช่วงแรกๆนั้น มีความอ่อนแอมาก ดังนั้น พวกข้าศึกนอกชนเผ่าอย่างเช่นซวงหนู 匈奴 Xiōnɡnú (ซยงหนู) จึงมักส่งกำลังเข้ามารุกรานปล้นชิงสิ่งของตามเมืองชายแดนภาคเหนือเป็นประจำ จนถึงจักรพรรดิฮั่นเหวินตี้ เมื่อ 166 ปีก่อนคริสตศักราช นักรบเผ่าซวงหนูได้ยกพลอันยิ่งใหญ่หมายจะบุกโจมตีเมืองหลวงราชวงศ์ฮั่น หากเป็นช่วงยุคก่อตั้งราชวงศ์ฮั่น เหล่าผู้นำต้องส่งคนไปเจรจา ต้องยอมส่งสิ่งของและมอบสาวงามให้เป็นเครื่องบรรณาการให้แก่พวกซวงหนู
แต่ฮั่นเหวินตี้มีขุนศึกผู้มากความสามารถในการรบคนหนึ่งนามว่า หลี กว่าง 李广/李廣 Lǐ Guǎnɡ เขาเป็นขุนศึกที่มีเก่งกาจในการรบบนหลังม้า โดยเฉพาะทักษะการยิงธนูบนหลังม้าที่แม่นดังจับวาง เมื่อเขาถูกสั่งให้นำทัพออกตั้งรับ กองทัพของเขาที่ยันข้าศึกจึงสามารถสังหารผู้นำข้าศึกไปได้มากมายด้วยพลธนู จนทำให้ข้าศึกพ่ายแพ้ล่าถอยไป หลังจากนั้น หลี กว่าง ก็ได้รับแต่งตั้งเป็นแม่ทัพดูแลชายแดนด้านเหนือของจีน ตลอดชีวิตที่ หลี กว่างคุมชายแดนภาคเหนือ ข้าศึกหลากหลายชนเผ่าต้องพ่ายแพ้ และไม่กล้าที่จะยกทัพลงมาก่อกวนชายแดนของจีนอีกต่อไป
ที่มาภาพ：http://image.baidu.com/search)
มีเรื่องเล่าว่า ในยามที่ว่างจากภารกิจครั้งหนึ่ง หลี กว่างได้นำกำลังออกล่าสัตว์ ตอนพลบค่ำของวันหนึ่งหลังการล่าสัตว์ ขณะที่เขาขี่ม้าชมวิวอยู่นั้น เขาบังเอิญเหลือบไปเห็นเสือโคร่งตัวใหญ่ตัวหนึ่ง กำลังทำท่าหมอบหมายจะกระโจนเข้ามาโจมตีเขา เขาตื่นเต้นรีบคว้าธนูขึ้นมาเหนี่ยวแล้วยิงไปยังเสือโคร่งใหญ่ตัวนั้นทันทีด้วยความช่ำชอง ในความมืดสลัว เขาเห็นเสือตัวนั้นโดนธนูเข้าอย่างจัง แต่ว่ามันกลับไม่มีปฏิกิริยาใด ยังคงหมอบนิ่งมิไหวติง เขาสงสัยแต่ก็ไม่กล้าที่จะเข้าไปดู จึงควบม้ากลับค่าย แล้วเล่าเรื่องนี้ให้เหล่าผู้ใต้บังคับบัญชาฟัง พลันสั่งทหารให้ไปตรวจดูให้ชัดในวันรุ่งขึ้น เมื่อเช้าวันใหม่มา ท้องฟ้าสว่างแล้ว พวกทหารหลายนายมุ่งไปยังจุดที่นายพลหลีกว่างพูดไว้ ก็เห็นเสือตัวหนึ่งหมอบนิ่งอยู่กับพื้น แต่มันไม่ไหวติงเลยแม้สักนิด ทุกจึงคิดว่ามันคงตายแล้ว จึงค่อยๆ ย่องเข้าไปใกล้ๆ แล้วสิ่งที่ปรากฏต่อหน้าทุกคนก็คือ มันไม่ใช่เสือ แต่เป็นหินแกะสลักรูปเสือหมอบ โดยที่ลำตัวของเสือหินนั้น มีลูกธนูปักอยู่ดอกหนึ่ง ลูกธนูนี้ปักเข้าไปในหินลึกมาก และแน่นมากจนดึงไม่ออก พวกทหารจึงนำความกลับไปรายงานแม่ทัพหลี กว่าง
แม่ทัพหลี่ไม่เชื่อว่าตนเองจะมีพละกำลังยิ่งธนูทะลุเสือหินแกะสลักนั้นได้ จึงนำธนูออกไปทดสอบยิงอีกครั้งหนึ่ง แต่ไม่ว่าจะยิงอย่างไร ก็ไม่อาจจะยิงเข้าไปได้ ลูกธนูเหล่านั้นทั้งหัก ทั้งกระเด็นไปทุกทิศ แม่ทัพหลี่ไม่เข้าใจในสิ่งที่เกิดขึ้น เพราะเมื่อคืนลูกธนูของตนกลับสามารถยิงทะลุเข้าไปในตัวเสือหินได้ แต่ตอนนี้กลับไม่อาจทำเช่นนั้นได้อีก ต่อมาเขาได้พบกับนักปราชญ์ท่านหนึ่ง จึงถามเรื่องที่เกิดขึ้น นักปราชญ์ตอบว่า หากเวลาที่เรามีความมุ่งมั่น มีสมาธิอันแน่วแน่จดจ่อทำการสิ่งใด ก็จะได้รับผลสำเร็จ ดังนั้น ในช่วงที่แม่ทัพเจอกับเสือหินแกะสลักนี้ ด้วยความกลัว และมีความรู้สึกต้องป้องกันตัวเองขึ้นมาอย่างที่สุด สมาธิทั้งหลายของท่านจึงจดจ้องไปที่เป้าหมาย พลังแห่งความมุ่งมั่นในตอนนั้นเกิดขึ้นมากมายมหาศาล ลูกธนูที่ปล่อยออกไปจึงมีกำลังมากจนสามารถทะลุหินได้นั่นเอง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：只要专心诚意去做，什么疑难问题都能解决。
成語比喻：只要專心誠意去做，什麽疑難問題都能解決。
Chénɡyǔ bǐyù：Zhǐyào zhuānxīn chénɡyì qù zuò, shénme yínán wèntí dōu nénɡ jiějué.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : จื่อเหย้า จวานซิน เฉิงอี้ ชวี่ จั้ว , เฉินเมอะ อี๋หนาน เวิ่นถี โตว เหนิง เจี่ยเจว๋
สุภาษิตเปรียบว่า ขอเพียงทำด้วยความตั้งใจ ปัญหาและอุปสรรคใดๆย่อมแก้ไขได้
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
我们是老师，职责就是教书育人，所以要懂得精诚所至，金石为开的道理。
我們是老師，職責就是教書育人，所以要懂得精誠所至，金石為開的道理。
Wǒmen shì lǎoshī, zhízé jiùshì jiāoshū yù rén, suǒyǐ yào dǒnɡdé jīnɡ chénɡ suǒ zhì,jīn shí wéi kāi de dàolǐ.
หวั่วเหมิน ฉื้อ เหล่าฌือ, จื่อเจ๋อ จิ้วฉื้อ เจี้ยวฌู ยวี่ เหริน, สัวอี่ เหย้า ต่งเต๋อ จิง เฉิง สั่ว จื้อ, จิน ฉือ เหวย ไค เตอะ เต้าหลี่.
พวกเราเป็นครูบาอาจารย์ มีหน้าที่ให้ความรู้และอบรมคน ดังนั้นต้องเข้าใจเหตุผลที่ว่า ความมุ่งมั่นและความตั้งใจ สามารถทะลุผ่านเหล็กกล้าและหินผาได้
