เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (226) 成语故事 (二二六)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในสัปดาห์นี้คือ 车水马龙 /車水馬龍 chē shuǐ mǎ lónɡ (เชอ ฉุย หม่า หลง) โดย คำว่า 车/車 chē (เชอ) แปลว่า รถ (รถเทียมม้า) 水 shuǐ (ฉุ่ย) แปลว่า น้ำ สายน้ำ 马/馬 mǎ (หม่า) แปลว่า ม้า 龙/龍 lónɡ (หลง) แปลว่า มังกร เมื่อรวมกันแล้วจะหมายถึง ขบวนรถยาวเหยียดดังสายน้ำไหล ฝูงม้าวิ่งขวักไขว่ดั่งมังกร ซึ่งใช้อธิบาย สถานที่ที่มีคนนั่งรถเทียมม้ามากมาย คนเข้าออกคึกคัก หรือสถานที่ที่มีความคึกคักมากนั่นเอง
ราชวงศ์ฮั่นของจีนแบ่งออกได้เป็นสองยุค คือ ฮั่นตะวันตก และฮั่นตะวันออก ในช่วงปลายของฮั่นตะวันตก ( 5 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เกิดความกลียุคขึ้นภายใน มีการแก่งแย่งชิงตำแหน่งกันให้วุ่นวายไปหมด เจ้าชายแห่งราชวงศ์ฮั่นพระนาม หลิวซิ่ว 刘秀/劉秀 Liú Xiù ได้ร่วมกับพี่ชายทำการปราบเหล่ากบฎต่างๆ ต่อมาสองพี่น้องนี้ก็เกิดความขัดแย้งกันอีก องค์ชายหลิวซิ่วซึ่งดำรงตำแหน่งใหญ่อยู่ทางตะวันออกไปจรดทางใต้ ได้ประกาศแยกตัวออกมา และใช้เวลากว่ายี่สิบปีในการรวบรวมแว่นแคว้นต่างๆ ขึ้นมาใหม่ จนสุดท้ายก็สามารถโค่นอำนาจเก่าทั้งหมดสำเร็จ และตั้งเมืองหลวงใหม่ที่ลั่วหยาง จึงเรียกยุคนี้ว่าฮั่นตะวันออก และสถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดิ พระนามว่า ฮั่นกวางอู่ตี้ 汉光武帝/漢光武帝 Hàn ɡuānɡwǔ dì
หลังจากจัดการบ้านเมืองเสร็จเรียบร้อยดีแล้ว จึงถึงคราวตอบแทนคุณผู้ร่วมงาน นอกจากพระองค์จะทรงปูนบำเหน็จให้แก่ข้าราชการต่างๆ ที่ช่วยกันสร้างบ้านเมืองขึ้นมา พระองค์ยังทรงให้ทำหนังสือสดุดีวีรกรรมของเหล่าผู้มีส่วนร่วมทั้งหมด ยกเว้นเพียงรายนามของบิดา และญาติของนางสนมที่มาจากตระกูลหม่า ด้วยเหตุที่ว่านางสนมตระกูลหม่าคนนี้ เป็นคนดี และมีความเฉลียวฉลาดยิ่ง เป็นที่รัก และเอ็นดูยิ่งของจักรพรรดิ พระองค์ไม่ประสงค์ให้รายชื่อของครอบครัวพระนางถูกบันทึกลงไป เพราะไม่อยากให้เหล่าเชื้อพระวงศ์ และเหล่าขุนนางอื่นอิจฉาในตัวนาง แล้วจะนำมาซึ่งภัยร้ายแก่ตัวพระนาง และญาติ
(ที่มาภาพ：https://image.baidu.com/search)
หลังสิ้นจักรพรรดิกวางอู่ตี้แล้ว จักรพรรดิองค์ใหม่ ฮั่นหมิงตี้ 汉明帝/漢明帝 Hàn mínɡ dì ตำแหน่งหน้าที่ของนางก็ยิ่งก้าวหน้า สุดท้ายได้เป็นถึงมเหสี เมื่อสิ้นจักรพรรดิฮั่นหมิงตี้แล้ว บุตรบุญธรรมของพระนางได้ขึ้นเป็นจักรพรรดิ ฮั่นจางตี้ 汉章帝/漢章帝 Hàn zhānɡ dì พระนางจึงได้เป็นพระพันปี แต่ไม่ว่าตำแหน่งของพระนางจะใหญ่โตขึ้นปานใดก็ตาม พระนางก็ยังคงใช้ชีวิตอย่างสมถะ เสื้อผ้าอาภรณ์เครื่องใช้ต่างๆ ก็แสนธรรมดา จนทำให้เหล่าวังหลังไม่กล้าล้ำหน้านาง จึงเป็นเหตุให้วังหลังเกิดยุคแห่งความประหยัดมัธยัสถ์ยุคหนึ่ง และในหลายครั้ง ก็มีเหล่าขุนนางทั้งหลายคิดอยากทำดีเอาใจพระนาง ถึงขั้นเสนอให้ปูนบำเหน็จตำแหนงหน้าที่การงานใหญ่ๆ ให้กับเหล่าญาติของพระพระนาง ซึ่งจักรพรรดิก็ทรงเห็นด้วย แต่ถูกพระพระนางปฏิเสธทุกครั้ง
จนครั้งหนึ่งพระนางทนไม่ไหว จึงได้มีโองการชี้แจงความในใจทั้งหมดออกมา ซึ่งก็มีใจความหลักว่า พระนางไม่ยอมแต่งตัว กินอยู่อย่างหรูหรา ก็เพราะต้องการช่วยชาติ ที่นางไม่ยอมแต่งตั้งญาติๆ เข้ามารับตำแหน่งขุนนาง ก็เพราะองค์จักรพรรดิกวางอู่ตี้เคยให้ความเห็นไว้ และพระนางก็เห็นด้วยกับพระองค์ เพราะที่บ้านเมืองแห่งฮั่นตะวันตกแตกแยก ชิงดีชิงสมบัติกัน ก็เพราะไม่ใช่การแต่งตั้งญาติพี่น้องของตนมารับตำแหน่งหรอกหรือ แล้วเรายังจะเดินทางเดิมแบบนั้นทำไม ทุกวันนี้ข้าเห็นบ้านญาติๆ ของข้า ก็อยู่ดีกินดี คนใช้ทั้งหลายแต่งตัวดีกว่าคนในวังของข้าเสียอีก ที่สำคัญ แต่ละวันเห็นมีขบวนรถเทียมม้า ขบวนคนเข้าออกบ้านญาติของข้าคึกคักดั่งมีงานมโหรสพ ขุนนางเข้าๆ ออกๆ คึกคักเสียยิ่งกว่าในวังนี้เสียอีก ถ้าข้าแต่งตั้งพวกเขาเข้ามาแล้วไซร้ จะไม่วุ่นวายในภายหลังหรอกหรือ
ด้วยเหตุนี้ ญาติๆ ของพระนางจึงไม่มีใครได้รับตำแหน่งในวัง และคำพูดของพระนางที่ว่า รถเทียมม้ามากมาย คนเข้าออกคึกคัก ราวกับมีงาน จึงกลายมาเป็นคำสุภาษิตนี้เอง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：非常热闹繁华的景象。
成語比喻：非常熱鬧繁華的景象。
Chénɡyǔ bǐyù：Fēichánɡ rènào fánhuá de jǐnɡxiànɡ.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : เฟยฉาง เร่อน่าว ฝานหฺวา เตอะ จิ่งเซี่ยง.
สุภาษิตเปรียบว่า สภาพที่คึกคักคับคั่งอย่างมาก
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
新型冠状病毒爆发之前，这座城市无论是大街小巷华灯璀璨，车水马龙。
新型冠狀病毒爆發之前，這座城市無論是大街小巷華燈璀璨，車水馬龍。
Xīnxínɡ ɡuānzhuànɡ bìnɡdú bàofā zhīqián,zhè zuò chénɡshì wúlùn shì dàjiē xiǎoxiànɡ huádēnɡ cuǐcàn,chēshuǐmǎlónɡ.
ซินสิง กวานจว้าง ปิ้งตู๋ เป้าฟา จือเฉียน, เจ้อจั้ว เฉิงฉื้อ อู๋ลุ่น ฉื้อ ต้าเจีย เสี่ยวเซี่ยง หัวเติง ชุ่ยช่าน, เชอ ฉุย หม่า หลง
ก่อนการระบาดของไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ “โควิด-19” นั้น ไม่ว่าจะถนนใหญ่หรือตรอกซอกซอยของเมืองนี้ล้วนเต็มไปด้วยแสงไฟสว่างไสวและการจราจรที่คับคั่ง
