“วิจักขณ์ พานิช” เชื่อถ้าแยกรัฐจากศาสนา พุทธเถรวาทไทย จะโคตรครีเอทีฟ นิกายอื่นตกเก้าอี้
เมื่อวันที่ 5 กันยายน วิจักขณ์ พานิช นักวิชาการศาสนา โพสต์เฟซบุ๊ก Vichak Panich ระบุว่า
พุทธเถรวาทบอกว่าหลายอย่างปรับไม่ได้ เพราะเราปฏิบัติตาม original teaching เคร่งครัดทุกรายละเอียด เราเถรตรง เราไม่ย่อหย่อน เราไม่บิดเบือน อัตลักษณ์ที่ทำให้เถรวาทเป็นเถรวาทคือการไม่ปรับเปลี่ยน แถมยังพยายามย้อนกลับไปหาวิถีดั้งเดิมแบบสมัยพุทธกาล เพื่อปรับกลับไปให้ตรงสิ่งที่เคยเป็นในอดีตอีกด้วย
พระเล่นกีตาร์เหรอ? …ไม่ได้
พระตุ๊ด พระแต๋วเหรอ? …ไม่ได้
ผู้หญิงบวชเหรอ? …ไม่ได้
.
เราไม่ใช่มหายานนะ
.
อัตลักษณ์เถรวาทแบบนี้นอกจากจะทำไม่ได้จริงแล้ว ยังเลือกปฏิบัติ แถม hypocrite อีกด้วย แต่ทำไงได้ ก็ต้องยึดไว้ เพราะนี่คืออัตลักษณ์ที่ทำให้เถรวาทเป็นเถรวาท (?)
ดูเหมือนว่าพระรุ่นใหม่ๆ จะตั้งคำถามต่ออัตลักษณ์เถรวาทมากขึ้นเรื่อยๆ เริ่มขยับ เริ่มปรับ เพราะแบบเดิมมันอยู่ไม่ได้ มันเกิดแรงขับที่อยากจะเปิด อยากจะเข้ามาสัมพันธ์กับโลก ใกล้ชิดกับโยม กับวัยรุ่น ถ้าเสรีภาพในการแสดงออกทางการเมืองมีไม่ได้ พระสามกีบก็เป็นไม่ได้ อย่างน้อยก็ยังมีเสรีภาพในพื้นที่สื่อใหม่ล่ะวะ พระอินฟลูเอ็นเซอร์ ยอดไลค์ ยอดฟอล คนติดตามไลฟ์สด มันต้องมี มันยังพอเป็นไปได้ และเป็นช่องทางที่พระจะมีส่วนร่วมกับสังคมได้
.
คำถามคือ แล้วอัตลักษณ์เถรวาทล่ะ โยนทิ้งเลยไหม?
หรือ อัตลักษณ์ใหม่ของพุทธเถรวาทคืออะไร?
อาจจะเป็นคำถามที่ดูเชยๆ และไม่เสรีนิยมเท่าไหร่
แต่ผมมีคำถามนี้จริงๆ
ถ้าวันนึงสังคมไทยแยกศาสนาจากรัฐได้จริงๆ
ผมคิดว่าพุทธเถรวาทไทยนี่แหละจะโคตร creative
แบบที่เซน มหายาน หรือวัชรยานจะเหวอตกเก้าอี้ไปเลย
แต่การปรับเปลี่ยนที่ว่าจะเป็นเพียงแค่ปฏิกิริยา
ของ “วิกฤตอัตลักษณ์”
หรือมาจากการเข้าใจตัวเอง เคารพตัวเอง และซื่อตรงในตัวเอง ของจิตวิญญาณพุทธเถรวาทจริงๆ
…อันนี้ยังเป็นคำถาม

