เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (245) 成语故事 (二四五)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 大材小用 dà cái xiǎo yònɡ (ต้า ฉาย เสี่ยว โย่ง) โดย คำว่า 大 dà (ต้า) แปลว่า ใหญ่ โต 材 cái (ฉาย) แปลว่า วัสดุ อุปกรณ์ 小 xiǎo (เสี่ยว) แปลว่า เล็ก น้อย 用 yònɡ (ย่ง) แปลว่า ใช้ ใช้ประโยชน์ ดังนั้น เมื่อรวมกันแล้ว จะหมายถึงใช้อุปกรณ์อันใหญ่โตกับเป้าหมายที่เล็กน้อย หรือการใช้คนไม่ถูกกับงาน ซึ่งคล้ายกับขี่ช้างจับตั๊กแตน หรือใช้มีดฆ่าโคเชือดไก่ แต่มันไม่เหมือนกันทีเดียว มาดูนิทานตัวอย่างกันครับ
จีนในสมัยปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก 东汉末年/東漢末年 Dōnɡhàn mònián (ตงฮั่น มั่วเหนียน) ช่วงบ้านเมืองเริ่มเข้าสู่ยุคความวุ่นวาย รัฐต่างๆ เริ่มหาทางออกของตน พยายามตั้งตนเป็นใหญ่ ในช่วงเวลานี้เอง แม่ทัพใหญ่ เหอจิ้น 何进/何進 Hé Jìn ผู้กุมอำนาจใหญ่ทั้งการเมือง และการทหารของราชวงศ์ฮั่น นับวันกำลังของเขาก็เข้มแข็ง และมีอิทธิพลสูงสุดแห่งยุค แต่เขาก็ไม่เคยหยุดขยายอิทธิพล และสะสมคนเก่งให้เข้ามาเป็นพรรคพวก
มีเรื่องเล่าว่า ครั้งหนึ่งเขาได้ข่าวมาว่า มีขุนนางหนุ่มแห่งเมืองเฉินหลิวนามว่า เปียนร่าง 边让/邊讓 Biān Rànɡ เป็นคนที่มากความสามารถ มีความเฉลียวฉลาดมาก จึงใคร่อยากได้มาเป็นพรรคพวกของเขา ครั้นจะสั่งให้เปียนร่างมาเข้ากับเขา ก็เกรงว่าเปียนร่างจะไม่ฟังคำสั่ง เขาจึงทำเป็นแต่งทัพจะออกศึก แล้วใช้กฎหมายอัยการศึกเรียกตัวเปียนร่างมา เมื่อได้ตัวเปียนร่างมาแล้ว ขุนศึกเหอจิ้นกลับไม่ได้ให้ความสำคัญกับเปียนร่างมากนัก แค่แต่งตั้งให้เป็นแค่ขุนนางเล็กๆ เท่านั้น
เมื่อนานวันเข้า ก็มีขุนนางผู้ใกล้ชิดขุนพลเหอจิ้นคนหนึ่ง ซึ่งเขาชื่นชมความรู้ความสามารถของเปียนร่างยิ่งนัก แต่เมื่อเห็นว่าเจ้านายตัวเองไม่ยอมแต่งตั้งเปียนร่างเป็นขุนนางชั้นสูงเสียที ซึ่งมันเป็นการทำให้เสียเปล่า จึงเข้าพบขุนพลเหอจิ้น แล้วพูดอย่างอ้อมๆ ว่า ได้ทราบมาว่านายท่าน ใช้หม้อสำหรับต้มวัวทั้งตัว เอามาต้มไก่หนึ่งตัว จึงรู้สึกแปลกใจ จึงอยากถามไถ่ท่านว่า ท่านทำเช่นนั้นจริงหรือ ซึ่งการใช้หม้อใบใหญ่ขนาดนั้นมาต้มไก่ มันช่างเป็นการทำครัวที่ไม่เหมาะสมยิ่ง เพราะหากใส่น้ำมากไป ซุปไก่ก็จะจืดชืดไร้รสชาติ หากใส่น้ำน้อยไป น้ำก็จะแห้งง่าย ไก่ก็ไม่สุก เช่นนี้แล้วทำไมท่านถึงไม่ใช้หม้อให้เหมาะสมกับงานด้วยเล่า คำพูดของคนใกล้ชิดคนนี้ทำให้ขุนพลเหอจิ้นคิดได้ จึงได้แต่งตั้งเปียนร่างให้มีตำแหน่งสูงขึ้น และเรียกปรึกษางานราชการที่สำคัญๆ ตั้งแต่นั้นมา
ที่มาภาพ : https://page.om.qq.com/page/O1JAaxJM0P83HYEm3vFNqhNw0
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：人事安排上不恰当，造成屈才和浪费。
成語比喻：人事安排上不恰當，造成屈才和浪費。
Chénɡyǔ bǐyù : Rénshì ānpái shànɡ bù qiàdànɡ, zàochénɡ qūcái hé lànɡfèi.
เฉิงยหวี่ ปี่ ยวี่: เหรินฉิ้อ อันไผ ฉั้ง ปู้ เชียะตั้ง, จ้าวเฉิง ชวีไฉ เหอ ล่างเฟ่ย
สุภาษิตเปรียบว่า การจัดบุคลากรที่ไม่เหมาะสม ส่งผลให้ขาดความสามารถและสิ้นเปลือง
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
你这博士毕业生，竟然被领导派去当保安了，这也太大材小用了吧。
你這博士畢業生，竟然被領導派去當保安了，這也太大材小用了吧。
Nǐ zhè bóshì bìyè shēnɡ, jìnɡrán bèi lǐnɡdǎo pài qù dānɡ bǎo’ānle, zhè yě tài
dàcáixiǎoyònɡ le bɑ.
หนี่ เจ้อ ปั๋วฉื้อ ปี้เย่ เฌิง, จิ้งหร่าน เป้ย หลิงต่าว ไพ่ชวี่ ตัง ป่าวอาน เลอะ, เจ้อ เหย่ ต้าฉายเสี่ยวย่ง เลอ ปะ
คุณเรียนจบระดับปริญญาเอกมา แต่เจ้านายกลับแต่งตั้งคุณไปเป็น รปภ.นี่มันช่างใช้คนไม่ถูกงานเสียแล้ว
