รายงานการศึกษา : ชวนวัยใส เข้าใจโลกใต้สมุทร ปลุกจิตสำนึก..อนุรักษ์ทะเลไทย

รายงานการศึกษา : ชวนวัยใส เข้าใจโลกใต้สมุทร ปลุกจิตสำนึก..อนุรักษ์ทะเลไทย

สิ่งแวดล้อมทางทะเล ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ เพราะระบบนิเวศมีความสัมพันธ์ และเกื้อกูลประโยชน์ซึ่งกันและกัน เพื่อสร้างความเข้าใจให้กับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ จ.กระบี่ ให้เกิดความรัก และหวงแหนในธรรมชาติทางทะเล ได้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ทะเลไทย

สิงห์อาสา พร้อมเครือข่ายนักศึกษาสิงห์อาสาในภาคใต้ และภาคตะวันออก 12 สถาบัน ร่วมกับกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช และศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG Move) จัดโครงการ “สิงห์อาสาอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเล” โดยครั้งร่วมกับเครือข่ายนักศึกษาสิงห์อาสามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) วิทยาเขตภูเก็ต และ ม.อ.วิทยาเขตสุราษฎร์ธานี ลงพื้นที่ทำกิจกรรมอนุรักษ์ทะเล ณ อุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี และอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา-หมู่เกาะ พีพี จ.กระบี่

โดยพื้นที่แห่งนี้ เป็นแหล่งรวมสัตว์น้ำที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศในท้องทะเลไทย เป็นแหล่งกำเนิดอันอุดมสมบูรณ์ของหญ้าทะเล และปะการัง ซึ่งเป็นอาหารของพะยูน และเต่าทะเล รวมทั้ง ยังเป็นบ้านของสัตว์ทะเลนานาพันธุ์ ที่ปัจจุบันนั้นเสื่อมโทรมลงไปมาก

โอกาสนี้ ได้ชวนน้องๆ เยาวชนในพื้นที่กว่า 40 คน จาก โรงเรียนบ้านอ่าวนาง โรงเรียนบ้านแหลมโพธิ์ และ โรงเรียนบ้านช่องพลี เข้าร่วมฐานทำกิจกรรม อาทิ การลงมือปลูกหญ้าทะเล อบรมให้ความรู้กับเรื่องขยะทะเล ระบบนิเวศ การอนุรักษ์แหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ และแหล่งอาหารสัตว์ทะเล โดยมี สิรณัญ สก็อต ประธานกลุ่ม Sea You Strong และเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา-หมู่เกาะพีพี ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์ในบรรยากาศที่สนุกสนานและเป็นกันเอง

น้องวาวา ด.ญ.กนกกาญจน์ หลานสัน โรงเรียนบ้านอ่าวนาง ต.อ่าวนาง อ.เมืองกระบี่ จ.กระบี่ เล่าให้ฟังหลังจากเสร็จกิจกรรมด้วยน้ำเสียงสดใสว่า ชอบกิจกรรมปลูกหญ้าทะเลมาก สนุก และเล่นโคลนด้วย ที่ผ่านมาไม่เคยรู้เรื่องความสำคัญของสิ่งแวดล้อมทางทะเลมาก่อน ตอนนี้รู้แล้วว่า ถ้าเราช่วยกัน ก็จะช่วยสัตว์ใต้ทะเลได้ อยากให้ทุกๆ คนช่วยกัน

“หนูไม่รู้มาก่อนเลยว่าหญ้าทะเลปลูกได้ เป็นครั้งแรกที่ได้มาจับ และปลูกหญ้าทะเล ได้ความรู้ต่างๆ เกี่ยวกับโลกใต้ทะเล โดยเฉพาะระบบนิเวศ ทำให้หนูรู้ว่าเราจะต้องช่วยกันอนุรักษ์ และฟื้นฟูหญ้าทะเล เพื่อให้สัตว์ทะเลนานาชนิดได้มีที่อยู่อาศัย และเป็นอาหารด้วย” น้องวาวา เล่าอย่างสนุกสนาน

ด้าน น้องนาตาลี ด.ญ.นาตาลี วงษา โรงเรียนบ้านแหลมโพธิ์ จ.กระบี่ บอกถึงกิจกรรมครั้งนี้ว่า ได้เรียนรู้เรื่องสัตว์น้ำหลายอย่าง ชอบกิจกรรมที่ได้ปลดอวนที่ติดกับปะการัง ที่ผ่านมาเคยทำกิจกรรมสิ่งแวดล้อมที่ทะเลกับทางโรงเรียนหลายครั้ง โดยเฉพาะการเก็บขยะริมทะเล เพราะทำให้ทะเลสะอาด และน่ามาเที่ยว

“หนูเคยไปดำน้ำตื้น เพื่อไปตัดอวนมาแล้ว ทำให้พอจะรู้ว่าตัดอวนอย่างไร ไม่ให้ปะการังได้รับความเสียหาย และช่วยให้ปลา และสัตว์อื่นๆ ไม่ติดกับอวนด้วย หนูไม่อยากให้มีสิ่งแปลกปลอมในทะเล เพราะธรรมชาติเป็นสิ่งสวยงามอยู่แล้ว และอยากให้ทะเลบ้านเราสวยแบบนี้ตลอดไป” น้องนาตาลี เล่ากิจกรรมให้ฟัง

ขณะที่หนุ่มน้อยที่เติบโตในพื้นที่ น้องอาหมัด ด.ช.ศิลาลักษณ์ สาและรู โรงเรียนบ้านอ่าวนาง กล่าวว่า ได้เรียนรู้เรื่องสัตว์น้ำจากกิจกรรมที่ทางพี่ๆ สิงห์อาสา ที่ให้ทายว่าสัตว์อะไรอยู่ใกล้กับปะการังมากที่สุด ซึ่งนอกจากปลาชนิดต่างๆ แล้ว ก็มีสัตว์อื่นๆ อย่าง เต่าทะเล งูทะเล แมงกะพรุน หอย และหมึก ปะการังจึงเป็นสิ่งที่เราควรดู และรักษา

“ปกติกผมจะไปเที่ยวทะเล เล่นน้ำอย่างเดียว แต่พอได้มาร่วมกิจกรรมนี้ ทำให้เห็นว่าเวลาเรามาเที่ยวทะเล เรายังสามารถช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมทางทะเลได้ด้วย ถ้าผมเห็นขยะโดยเฉพาะริมทะเล ผมจะเก็บ เพราะถ้าปลากินขยะ จะทำให้ปลาตาย และจะนำเรื่องการดูแลสิ่งแวดล้อมทางทะเลไปบอกกับครอบครัว และเพื่อนๆ ด้วย” น้องอาหมัด กล่าวด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจ

นักศึกษาสาวที่เป็นเครือข่ายสิงห์อาสา น้องออย น.ส.ขวัญจิรา ใจบุญทา คณะเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม สาขาวิทยาศาสตร์ทางทะเลและการจัดการชายฝั่ง ม.อ.วิทยาเขตภูเก็ต บอกว่า เป็นคนพื้นที่จังหวัดภูเก็ต ซึ่งเป็นเกาะล้อมรอบไปด้วยทะเล ที่มีความสมบูรณ์ทางธรรมชาติมาก อยากให้ช่วยกันรักษาเอาไว้ ส่วนตัวทำกิจกรรมด้านการอนุรักษ์ทางทะเลกันทางมหาวิทยาลัยอยู่แล้ว เชื่อว่าเด็กและเยาวชนในพื้นที่ที่มาร่วมกิจกรรมครั้งนี้ จะเป็นส่วนสำคัญในการช่วยกันดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมทางทะเลต่อไป

“กิจกรรมจากสิงห์อาสา เราได้ให้ความรู้น้องๆ เยาวชน จากการทำกิจกรรมสนุกๆ ด้วยการมาเรียนรู้ในพื้นที่จริง ซึ่งทำให้น้องๆ เข้าใจได้ง่าย สำหรับเรื่องการรักษาสิ่งแวดล้อมทางทะเล เป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะปัจจุบันทางทะเลมีปัญหาของการเสื่อมโทรมที่มาจากภาวะโลกร้อน รวมถึง ที่เกิดจากฝีมือมนุษย์ ที่ทำเครื่องมือประมงตกหล่นลงไปในทะเล ทั้งที่ตั้งใจ และไม่ตั้งใจ ทำให้สัตว์ทะเลเกิดแผล หรือเสียชีวิตได้ หากเราเข้าใจ คนในพื้นที่เข้าใจ และช่วยกัน ก็จะช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และสัตว์ทางทะเลได้” น้องออยกล่าวด้วยความห่วงใย

น้องออยกล่าวปิดท้ายว่า การปลุกจิตสำนึก ไม่อาจจะทำได้ในครั้งเดียว อยากให้ทางสิงห์อาสาจัดกิจกรรมสิ่งแวดล้อมทางทะเลแบบนี้เรื่อยๆ เพื่อให้เด็ก และเยาวชน ได้ซึมซาบ และเป็นกระบอกเสียงในการส่งต่อเรื่องราวดีๆ ไปยังผู้อื่นๆ ด้วย

นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมดำน้ำเก็บกู้อวนประมงตามแนวปะการังจากกลุ่ม Sea you strong ที่หมู่เกาะห้อง และหมู่เกาะพีพี จ.กระบี่ รวม 11 เกาะ ภายใต้การดูแลของอุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี และอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา-หมู่เกาะพีพี ซึ่งได้รับผลกระทบจากการลักลอบทำประมงผิดกฎหมาย ทำให้เกิดความเสื่อมโทรมใต้ทะเล

ทั้งนี้ โครงการสิงห์อาสาอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเล เกิดขึ้นเพื่อดูแล และรักษาทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน เป็นหนึ่งในภารกิจที่มุ่งอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้านต่างๆ ทั้งต้นน้ำ แหล่งน้ำ สายน้ำ และทะเล ร่วมกับเครือข่ายสิงห์อาสาทั่วประเทศ โดยปีนี้มุ่งเน้นที่การดูแลทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน ทั้งดูแลป่าต้นน้ำในเขตจังหวัดภาคเหนือ การดูแลแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคในจังหวัดภาคอีสาน และการดูแลสายน้ำในจังหวัดภาคกลาง รวมถึง ภารกิจสร้างความยั่งยืนให้ทะเลไทย