ศธ.พลาดดึงเด็กเรียนร.ร.คุณภาพ ‘สมพงษ์’ ชี้โรงเรียนเล็กมีนักเรียนยากจน2ล. พ่อแม่รายได้3พัน/ด.-ห่วงทำหลุดระบบเพิ่ม
นายสมพงษ์ จิตระดับ นักวิชาการด้านการศึกษา เปิดเผยว่า กรณี น.ส.ตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) มีนโยบายสร้างโรงเรียนคุณภาพของชุมชน สำหรับโรงเรียนคุณภาพเฟสแรก 349 แห่ง เริ่มดำเนินการปี 2565 โดยจะจัดสรรงบประมาณปี 2565 กว่า 5,223,914,500 บาท เพื่อเป็นแม่เหล็กดึงโรงเรียนเล็กมาเรียนร่วมกันนั้น ที่ผ่านมาได้ลงพื้นที่รับฟังปัญหาจากผู้อำนวยการ และครูในโรงเรียนขนาดเล็กกว่า 100 แห่ง พบว่าโรงเรียนในสังกัด ศธ.มีกว่า 30,000 แห่ง ในจำนวนนี้มี 15,000 แห่ง เป็นโรงเรียนขนาดเล็ก นโยบายสร้างโรงเรียนแม่เหล็กที่จะดึงเด็กจากโรงเรียนขนาดเล็กไปเรียนโรงเรียนคุณภาพ ซึ่งเป็นโรงเรียนขนาดกลางที่พร้อมมากกว่า โดยหลักการของนโยบายถูกต้อง แต่จะสร้างความผิดพลาดครั้งใหญ่
ข้อเท็จจริงโรงเรียนขนาดเล็กประมาณ 15,000 แห่ง เป็นโรงเรียนสำหรับเด็กที่ไม่มีทางไป พ่อแม่ยากจน พบว่ามีเด็กประมาณ 2 ล้านคน ที่พ่อแม่มีรายได้ประมาณ 3,000 บาทต่อเดือน แม้จะมีโรงเรียนคุณภาพขึ้นมา แต่เด็กเหล่านี้ไม่สามารถไปเรียนโรงเรียนคุณภาพได้ เพราะไม่มีค่าใช้จ่าย และไม่มีค่ารถ ประมาณ 600-800 บาทต่อเดือน และปัจจุบันจะเห็นว่าคนยากจนเพิ่มขึ้นมาก จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะให้เด็กเคลื่อนตัวจากโรงเรียนขนาดเล็กไปโรงเรียนคุณภาพ แม้ ศธ.จะจัดรถมารับส่ง แต่จะยั่งยืนหรือไม่ มองว่าอาจทำได้แค่ภาคเรียนเดียว จากนั้นเมื่อไม่มีค่าใช้จ่ายสนับสนุนคาดว่าเด็กจะลาออกกลางคันมากกว่า 1 แสนคน นายสมพงษ์กล่าว
นายสมพงษ์กล่าวต่อว่า ขณะนี้โรงเรียนขนาดเล็กด้อยคุณภาพอย่างมาก จะเห็นจากข่าวที่โรงเรียนจ้างครูเดือนละ 5,000 บาท เนื่องจากถูกนโยบายรัฐรังแก โดยเฉพาะนโยบายที่คณะกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐ (คปร.) กำหนดว่าโรงเรียนที่มีเด็กน้อยกว่า 120 คน จะไม่คืนอัตราเกษียณ และให้มาร่วมสร้างเครือข่ายเพื่อจัดการศึกษาร่วมกัน แต่อย่าลืมว่าโรงเรียนขนาดเล็กยังต้องจัดการเรียนการสอนอยู่ ต้องใช้เวลาประมาณ 5-6 ปี ที่เด็กลดจำนวนลง และถูกยุบต่อไป ถามว่าช่วงรอยต่อ 5-6 ปี ที่ไม่เติมครู และผู้บริหารลงไป ศธ.กำลังทำลายเด็กทั้งทางตรงและทางอ้อม ให้เด็กอยู่ตามมีตามเกิด อยู่กันแบบไม่มีงบ และทรัพยากรใดๆ ทำให้เด็กไม่มีคุณภาพในที่สุด
จะเห็นว่าโรงเรียนขนาดเล็กอยู่ด้วยความขาดแคลน จนตรอก คิดดูโรงเรียนขนาดเล็ก 15,000 แห่ง กำลังเผชิญวิกฤตครั้งใหญ่ที่ไม่มีใครรับรู้ หรือช่วยเหลือเลย ศธ.กำลังทำนโยบายที่มองว่าดี แต่ในทางตรงกันข้ามกำลังทำลายเด็กเกือบ 1 ล้านคน ให้ด้อยคุณภาพ กำลังเพิกเฉย และทิ้งเด็กกลุ่มนี้อยู่ นายสมพงษ์กล่าว
นายสมพงษ์กล่าวอีกว่า วิธีแก้ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็กมีดังนี้ 1.ไม่ยุบโรงเรียนขนาดเล็ก สร้างเชื่อมโยงบ้าน วัด โรงเรียน ชุมชน ทรัพยากร และเทคโนโลยี เข้ามาไว้ด้วยกัน ให้โรงเรียนขนาดเล็กสอนแบบศูนย์การเรียนรู้ หรือหน่วยการเรียนรู้ ที่เน้นการสอนแบบ Project Based มีครูในโรงเรียน ครูจากชุมชน ครูครอบครัว สอนอาชีพเน้นการลงมือปฏิบัติ จะทำให้ทั้งชุมชนลงมาช่วยลูกหลานของตน ดังนั้น ศธ.ควรคิดว่าจะปรับแนวคิด ปรับหลักสูตรที่สอนให้เข้ากับชุมชน เพราะการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กไม่สามารถใช้มาตรฐานเดียวกันได้ และครูต้องปรับบทบาทจากเน้นสอนมาเป็นผู้สนับสนุนให้เด็กได้เรียนรู้ จะทำให้เด็กเรียนแบบมีความสุข และแก้ปัญหาการยุบโรงเรียนได้ 2.โอนโรงเรียนขนาดเล็กให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ดูแลแทน และ 3.อาจให้โรงเรียนขนาดเล็กพัฒนาตนเองครอบคลุมทุกมิติทางการศึกษา คือสอนคนทุกกลุ่ม ทั้งเด็ก คนตกงาน และผู้สูงอายุ อยากให้รัฐถอยตัวออกมามองปัญหา โดยให้ชุมชนเข้ามาเป็นเจ้าของมากขึ้น พร้อมส่งเสริมระบบการเรียนรู้ใหม่ๆ ให้สอดรับกับบริบทพื้นที่
