เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (250) 成语故事 (二五〇)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 兼听者明,偏信则暗/兼聽者明,偏信則暗 jiān tīnɡ zé mínɡ piān xìn zé àn (เจียนทิงเจ๋อหมิง เพียนซิ่นเจ๋ออั้น) โดย คำว่า 兼/聽 jiān (เจียน) แปลว่า ผสม รวม 听 tīnɡ (ทิง) แปลว่า ฟัง 者 zé (เจ๋อ) แปลว่า ผู้ ผู้ที่ 明 mínɡ (หมิง) แปลว่า สว่าง ในที่นี่อาจหมายถึงความฉลาด 偏 piān (เพียน) แปลว่า ด้าน บางด้าน ในที่นี้คือด้านเดียว 信 xìn (ซิ่น) แปลว่า เชื่อ ในที่นี้จะหมายถึงฟังความ 则/則 zé (เจ๋อ) แปลว่า กลับ กลับจะ ก็จะ แต่ 暗 àn (อั้น) แปลว่า มืด ความมืดมน ดังนั้น เมื่อรวมกันแล้วหมายถึง ผู้รับฟังความเห็นรอบด้านย่อมพบความสว่าง แต่ผู้รับฟังความด้านเดียว ก็จะพบกับความมืดมน มาดูนิทานตัวอย่างกันครับ
จีนในช่วงราชวงศ์ถังตอนต้น 唐朝 Tánɡ cháo (ถังเฉา) ตั้งแต่จักรพรรดิถังไท้จง 唐太宗 Tánɡ tàizōnɡ จนถึงจักรพรรดิถังเสวียนจง 唐玄宗 Tánɡ xuánzōnɡ เป็นเวลาร้อยกว่าปีที่บ้านเมืองเจริญรุ่งเรืองมากในทุกด้าน จนกล่าวได้ว่า เป็นยุคที่จีนยิ่งใหญ่ เป็นศูนย์กลางความรุ่งเรืองแห่งหนึ่งของโลกทีเดียว
ทีนี้เรามาเริ่มต้นกันที่ยุคสมัยการปกครองของจักรพรรดิถังไท้จง ว่ากันว่ารูปแบบการปกครอง การบริหารบ้านเมืองของพระองค์นั้น ได้กลายเป็นต้นแบบ หรือไอดอลของจักรพรรดิรุ่นหลังอยู่หลายพระองค์ ไม่ว่าจะเป็นจักรพรรดินีอู๋เจ๋อเทียน จักรพรรดิหญิงเพียงองค์เดียวในประวัติศาสตร์จีน จนมาถึงจักรพรรดิถังเสวียนจง และก็เป็นที่ยอมรับกันว่า ทุกพระองค์ที่เดินตามรอยพระบาทของจักรพรรดิถังเสวียนจงนั้น ล้วนสามารถบริหารบ้านเมืองให้เจริญรุ่งเรืองได้ทุกพระองค์ ถ้าเช่นนั้น จักรพรรดิถังไท้จงบริหารบ้านเมืองเช่นไรหรือ จึงทำให้บ้านเมืองเจริญรุ่งเรืองได้เพียงนี้
(ที่มาภาพ：http://image.baidu.com/search)
มีบันทึกว่า การบริหารบ้านเมืองที่เก่งกาจของท่านนั้น ไม่ใช่ว่าพระองค์ท่านจะเก่งแต่เพียงผู้เดียว แต่ด้วยเพราะการมีทีมบริหารที่เก่ง มีคนดีช่วยงานมากนั่นเอง ร่วมกับท่านเป็นจักรพรรดิที่รับฟังความเห็นของผู้คนรอบข้าง การฟังความ รอบด้านก่อนตัดสินใจ จึงทำให้การบริหารบ้านเมืองเกิดข้อผิดพลาดได้น้อย โดยมีคำกล่าวที่ขึ้นชื่อของจักรพรรดิถังไท้จงทรงกล่าวไว้ว่า
用铜做镜子，可以整理衣帽；用历史做镜子，可以了解兴旺；用人做镜子，可以了解对错。
用銅做鏡子，可以整理衣帽；用歷史做鏡子，可以了解興旺；用人做鏡子，可以了解對錯。
Yònɡ tónɡ zuò jìnɡzi, kěyǐ zhěnɡlǐ yī mào; yònɡ lìshǐ zuò jìnɡzi, kěyǐ liǎojiě xīnɡwànɡ;
yònɡrén zuò jìnɡzi, kěyǐ liǎojiě duì cuò.
โย่ง โถง จั้ว จิ้งจื่อ เขออี่ เจิ๋งหลี่ อี เม่า, โย่ง ลี่ฉื่อ จั้ว จิ้งจื่อ, เขออี่ เหลียวเจี่ย ซิงว่าง, โย่ง เหริน จั้ว จิ่งจื่อ, เขออี่ เหลียวเจี่ย ตุ้ยชั่ว
ใช้โลหะทองแดงส่องเงา สามารถจัดทรงเสื้อผ้า และหมวก ใช้ประวัติศาสตร์เป็นกระจกส่องเงา สามารถเรียนรู้ความรุ่งโรจน์ และดับสูญของชาติรัฐต่างๆ ใช้คนเป็นกระจกส่องเงา สามารถรู้ผิดชอบชั่วดี
ด้วยเหตุนี้เอง ทำให้พระองค์เป็นคนที่รับฟังความเห็นของข้าราชบริพารอย่างรอบด้าน บ้านเมืองจึงสงบ และรุ่งเรือง แต่กว่าจะผ่านมาถึงขั้นนี้ มีเรื่องเล่าว่า ครั้งหนึ่งพระองค์ท่านตรัสถามเสนาบดีเว่ยเจิง 魏征 Wèi Zhēnɡ ทำอย่างไรจึงบริหารบ้านเมืองได้ไม่ผิดพลาด ทำอย่างไรการตัดสินใจทำงานแต่ละเรื่อง จะไม่เกิดความผิดพลาด เสนาบดีเว่ยเจิงทูลตอบว่า 兼听者明,偏信则暗 ผู้ที่รับฟังความเห็นอย่างรอบด้านย่อมพบทางสว่าง ผู้ที่ฟังความเพียงข้างเดียวย่อมมืดมน จักรพรรดิถังไท้จงได้ฟัง จึงเข้าใจ และยึดถือเป็นแนวปฏิบัติเรื่อยมาตลอดรัชกาล
ต่อมาเมื่อเสนาบดีเว่ยเจิงเสียชีวิตแล้ว จักรพรรดิถังไท้จงตรัสว่า เว่ยเจิงจากไปแล้ว ตัวเขาก็เหมือนขาดกระจกเงาไปบานหนึ่ง ต่อไปนี้จะหาใครเป็นกระจกเงานั้นได้อีก ดังนั้น จะเห็นว่าการเป็นผู้บริหารที่ดีได้นั้น ไม่ใช่อาศัยความเก่งกาจสามารถเฉพาะตัวในการทำงานของผู้บริหารเท่านั้น แต่ยังต้องอาศัยทีมงาน เมื่อมีทีมงานแล้ว ในฐานะผู้บริหารสูงสุดก็ต้องยอมรับฟัง และแยกแยะผิดชอบชั่วดี จึงจะทำให้องค์กรของตนเดินไปข้างหน้าได้
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：听取各方面的意见，才能正确认识事物；只相信单方面的话，必然会犯错误。
成語比喻：聽取各方面的意見，才能正確認識事物；只相信單方面的話，必然會犯錯誤。
Chénɡyǔ bǐyù： Tīnɡqǔ ɡè fānɡmiàn de yìjiàn, cáinénɡ zhènɡquè rènshì shìwù; zhǐ xiānɡxìn dān fānɡmiàn dehuà, bìrán huì fàn cuòwù.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : ทิงฉวี่ เก้อ ฟางเมี่ยน เตอะ อี้เจี้ยน, ไฉเหนิง เจิ้งเชว่ เริ่นฉื้อ ฉื้ออู้; จื่อ เซียงซิ่น ตาน ฟางเมี่ยน เตอะ ฮว่า, ปี้หราน ฮุ่ย ฟ่าน ชั่วอู้
สุภาษิตเปรียบว่า ฟังความเห็นหลายด้าน จึงจะรู้ความจริงได้ ฟังความข้างเดียว ย่อมจะเกิดความผิดพลาดได้แน่นอน
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
你作为领导,应当牢记兼听则明、偏信则暗这句话。
你作為領導,應當牢記兼聽則明、偏信則暗這句話。
Nǐ zuòwéi lǐnɡdǎo, yīnɡdāng láojì jiān tīnɡ zé mínɡ, piān xìn zé àn zhè jù huà.
หนี่ จั้วเหวย หลิงต่าว, อิงตัง เหลาจี้ เจียน ทิง เจ๋อ หมิง, เพียน ซิ่น เจ๋อ อั้น เจ้อ จวี้ ฮว่า
คุณในฐานะผู้นำ ต้องจำไว้ว่า ผู้รับฟังความเห็นรอบด้านย่อมพบความสว่าง แต่หากรับฟังความแต่ด้านเดียวก็จะพบกับความมืดมน
