เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (256) 成语故事 (二五六)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 人自为战/人自為戰 rén zì wéi zhàn (เหริน จื้อ เหวย จ้าน) โดย คำว่า 人 rén (เหริน) แปลว่า คน 自zì (จื้อ) แปลว่า ตนเอง ด้วยตนเอง 为/為 wéi (เหวย) แปลว่า เพื่อ ทำเพื่อ 战/戰 zhàn (จ้าน) แปลว่า สงคราม ต่อสู้ ดังนั้น เมื่อรวมกันแล้วหมายถึงต่อสู้ด้วยตนเอง ต่อสู้เพื่อตัวเอง ซึ่งความแฝงในที่นี้ก็คือ ทำหน้าที่ของตนเองอย่างเต็มที่โดยไม่ต้องมีใครมาควบคุมสั่งการ หรือรู้หน้าที่ของตน มาดูนิทานตัวอย่างกันครับ
หลังสิ้นสุดราชวงศ์ฉิน 秦朝 Qín cháo (ฉิน เฉา) ประเทศจีนแตกแยกออกเป็นสองฝ่ายใหญ่ ประกอบด้วย รัฐฮั่น 汉/漢 Hàn ที่มีผู้นำคือ หลิว ปัง 刘邦/劉邦 Liú Bānɡ และรัฐฉู่ 楚 Chǔ ผู้นำคือเซี่ยง ยหวี่ 项羽/項羽 Xiànɡ yǔ (ฉ้อป้าอ๋อง) ทั้งสองรัฐก่อศึกชิงดินแดนชิงบารมีไม่หยุดหย่อน มีอยู่ศึกหนึ่งที่เป็นต้นกำเนิดสุภาษิตคำนี้ คือศึกตีรัฐจ้าว 赵国 /趙國 Zhào ɡuó ที่เป็นรัฐบริวารของรัฐฉู่ การศึกครั้งนี้ หลิวปังสั่งการหานซิ่น 韩信/韓信 Hán Xìn ยอดขุนพลของตัวเอง นำทัพหนึ่งแสนออกไปโจมตีรัฐจ้าว รัฐจ้าวรู้ข่าวการศึก ก็รีบระดมพลได้สองแสนออกตั้งรับศึก ภายใต้การนำของขุนพลเฉิน ยหวี 陈余/陳余 Chén Yú
เส้นทางเดินทัพจากรัฐฮั่นถึงรัฐจ้าวนั้น ทุรกันดาร มีอยู่ช่วงหนึ่งเป็นหุบเขาที่คับแคบ รถศึกต้องเรียงแถวตอนเดียวเดินทัพ ทหารม้าไม่อาจตั้งแถวหน้ากระดานได้เลย ด้วยภูมิประเทศแบบนี้ จึงมีเสนาธิการทหาร คนหนึ่งของเฉิน ยหวี เสนอแผนการรบว่า ให้รีบนำกำลังไปยังช่องแคบแห่งนี้ เพื่อใช้ขัยภูมิที่ได้เปรียบทำลายข้าศึกให้สิ้นซากไป แต่เสียดายที่ขุนพลเฉิน ยหวี ไม่เห็นด้วยกับความเห็นนี้ เขากลับสั่งให้กองทัพนับแสนตั้งทัพในที่โล่ง เพื่อรอการมาถึงของกองทัพหานซิ่น โดยมีความมั่นใจในจำนวนทหารที่มากกว่าจะทำลาย กองทัพหานซิ่นให้สิ้นซากในเวลาอันรวดเร็ว
ที่มาภาพ : https://image.baidu.com/search/detail?ct
ด้วยแนวคิดการตั้งทัพแบบนี้ จึงทำให้กองทัพของหานซิ่นเดินทัพผ่านช่องแคบมาได้อย่างปลอดภัย เมื่อกองทัพของหานซิ่นผ่านช่องแคบมาได้ ก็พบว่ากองทัพของเฉิน หยวี ตั้งทัพรอในชัยภูมิที่ได้เปรียบมาก เขาจึงสั่งให้กองทัพของเขาตั้งทัพที่บริเวณริมแม่น้ำ โดยด้านหน้าเป็นกองทัพของศัตรู ด้านหลังกองทัพเป็นแม่น้ำ นักการทหารของหานซิ่นทักท้วงกันระนาวว่า มันผิดหลักพิชัยสงคราม ไม่มีผู้ใดตั้งทัพเช่นนี้ กองทัพของเฉิน ยหวี ก็เห็นการตั้งทัพของหานซิ่น ก็พากันหัวเราะและพูดว่า ได้ยินกิตติศัพท์หานซิ่นคนนี้ว่ารบเก่งนักหนา รู้กลยุทธ์การศึกอย่างดี แต่เมื่อวันนี้เห็นการตั้งทัพแล้วไซร้ คงไม่เก่งดังชื่อแน่
ในวันรุ่งขึ้นของการเปิดศึกรบ กองทัพของหานซิ่นก็รู้สึกวิตกกังวลใจว่าจะพ่ายแพ้กองทัพของเฉิน ยหวี เพราะมีกำลังมากกว่าฝ่ายตนเป็นเท่าตัว บางคนก็คิดหาทางรอด แต่มองไปที่แม่น้ำแล้วก็ถอนใจ เพราะไม่อาจจะหนีข้ามแม่น้ำได้แน่ๆ ส่วนด้านหน้าก็เป็นข้าศึกที่กำลังยกมาอย่างมโหฬาร จึงคิดว่าต้องตายหมดทั้งกองทัพ หานซิ่นเองกลับทำเป็นไม่รับรู้ เมื่อถึงเวลารบจึงสั่งการอย่างเฉียบขาดว่า วันนี้หากพวกเรารบไม่ชนะศึก ก็มีทางเลือกเดียวเท่านั้นก็คือตายกันทั้งหมด แล้วสั่งทหารยกทัพออกตะลุมบอนกับข้าศึกทันที
ในการรบนี้ ทหารของหานซิ่นคิดว่าถ้าไม่สู้ก็ต้องตาย จึงต่อสู้อย่างสุดกำลังเหมือนหมาจนตรอก แม้ทหารของหานซิ่นจะน้อยกว่าทหารของเฉิน ยหวี แต่เพราะทหารทุกนายสู้แบบถวายชีวิต สู้โดยตนเอง โดยไม่ต้องมีใครมาสั่งการอีกต่อไป จึงทำให้สู้รบได้อย่างดุเดือดห้าวหาญยิ่ง ผลการรบครั้งนี้จึงเป็นฝ่ายชนะศึกอย่างรวดเร็ว และสวยงาม
เหล่าขุนศึกของหานซิ่น จึงถามหานซิ่นว่า ทำไมท่านจึงสั่งให้ตั้งทัพแบบนี้ ไม่รู้หรือว่าเป็นอันตรายอย่างยิ่ง และไม่มีตำราพิชัยสงครามฉบับไหนบันทึกไว้ หานซิ่นหัวเราะแล้วพูดว่า กลยุทธ์การตั้งค่ายศึกของเรานั้น มีบันทึกในตำราพิชัยสงครามแน่นอน เพียงแต่พวกท่านอ่านแล้วไม่เข้าใจเท่านั้นเอง
ตำราพิชัยสงครามซุนวู 《孙子兵法》/《孫子兵法》Sūnzi bīnɡfǎ (ซุนจื่อ ปิงฝ่า) ตอนที่16 กล่าวว่า เสแสร้งปล่อยเพื่อจับ 欲擒故纵/欲擒故縱 Yùqín ɡùzònɡ (ยวี่ ฉิน กู้จ้ง) กล่าวคือ เมื่อรุกล้อมข้าศึกที่กำลังพ่ายหนี จงเปิดทางหนีไว้ให้ทางหนึ่งเสมอ อย่าปิดหมด เพราะเมื่อทหารที่หมดทางหนีแล้ว จะสู้ถวายชีวิตแบบหมาจนตรอก ซึ่งจะอันตรายยิ่ง ทหารของเราน้อยกว่าศัตรูมาก หากต่อสู้แบบธรรมดา แน่นอนว่าแพ้แน่นอน
ดังนั้น การตั้งทัพวันนี้ของข้าพเจ้าก็เพื่อบีบฝ่ายตัวเอง ซึ่งเมื่อพวกเขาไม่มีทางหนีแล้ว ก็เลยฮึดสู้อย่างสุดชีวิต จึงได้ผลอย่างวันนี้นี่เอง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：各人独立工作。
成語比喻：各人獨立工作。
Chénɡyǔ bǐyù： Gè rén dúlì ɡōnɡzuò.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: เก้อ เหริน ตู๋ ลี่ กงจั้ว
สุภาษิตเปรียบว่า ทุกคนต่างทำงานด้วยตนเอง
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
在日常工作中,我们都人自为战, 大家都认真的工作，所以我们的学院发展得很快。
在日常工作中,我們都人自為戰, 大家都認真的工作，所以我們的學院發展得很快。
Zài rìchánɡ ɡōnɡzuò zhōnɡ, wǒmen dōu rén zì wéi zhàn, dàjiā dōu rènzhēn de ɡōnɡzuò, suǒyǐ wǒmen de xuéyuàn fāzhǎn dé hěn kuài.
ไจ้ รื่อฉาง กงจั้ว จง, หวั่วเมิน โตว เหริน จื้อ เหวย จ้าน, ต้าเจีย โตว เริ่นเจิน เตอะ กงจั้ว, สัวอี่ หวั่วเมิน เตอะ เสวเยวี่ยน ฟาจ่าน เตอะ เหิ่นไขว้.
ในการทำงานตามปกติ พวกเราล้วนตั้งใจทำงาน ทำตามหน้าที่ของตน จึงทำให้คณะของพวกเราก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว
