มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในส่วนภูมิภาค ก่อตั้งเมื่อพ.ศ.2507 ตามนโยบายของรัฐและเจตนารมณ์ของประชาชนในภาคเหนือ เป็นศูนย์กลางทางวิชาการและวิชาชีพชั้นสูง เพื่ออำนวยประโยชน์แก่ท้องถิ่นและประเทศชาติโดยส่วนรวม ตามกระแสพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่มีพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานให้เป็นพระปฐมพระบรมราโชวาท ในพิธีเปิดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2508 ความตอนหนึ่งว่า
“เวลานี้ เรากำลังต้องการคนดีมีปัญญาและมีความรอบรู้ในด้านต่างๆ มาเป็นกำลังทะนุบำรุงบ้านเมืองเป็นจำนวนมาก และยังจะต้องการเพิ่มมากขึ้นอีกเป็นลำดับในวันข้างหน้า เพราะเราจำเป็นต้องทำความเจริญให้แก่ประเทศและประชาชนให้ทั่วถึง … ต้องอาศัยสติปัญญา ความสามารถของผู้มีการศึกษาชั้นสูงเป็นสำคัญ … และเมื่อมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้เริ่มต้นดีแล้ว ขอให้พยายามดำเนินกิจการให้ก้าวหน้าต่อไป ให้ได้ผลสมกับความเพียรพยายามที่จะก่อตั้ง และสมกับความสามารถที่ได้ตั้งไว้”
พระบรมราโชวาทนี้สอดคล้องกับปณิธานของมหาวิทยาลัย คือ
“มหาวิทยาลัยแห่งนี้เป็นแหล่งสะสม ค้นคว้า วิจัย และถ่ายทอดความรู้ ตามหลักแห่งเสรีภาพทางวิชาการ โดยยึดมั่นในสัจธรรมและคุณธรรม เพื่อความเป็นเลิศทางวิชาการ การประยุกต์ เผยแพร่และการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม บัณฑิตแห่งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พึงฝักใฝ่ในการฝึกฝนตน เป็นผู้รู้จริง คิดเป็น ปฏิบัติได้ สามารถครองตน ครองคน ครองงาน ด้วยมโนธรรมและจิตสำนึกต่อสังคม”
ข้อมูล : หนังสือพระบารมีองค์ภูมินทร์ ปิ่นสยาม
ภาพ : สำนักหอสมุด มช.
