เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (258) 成语故事 (二五八)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 网开一面/網開一面 wǎnɡ kāi yīmiàn (หว่าง ไค อี เมี่ยน) โดย คำว่า 网/網 wǎnɡ (หว่าง) แปลว่า ตาข่าย แห 开/開 kāi (ไค) แปลว่า เปิด 一/壹 yī (อี) แปลว่า หนึ่ง 面 miàn (เมี่ยน) แปลว่าด้าน ดังนั้น เมื่อรวมกันแล้วหมายถึง เปิดตาข่าย หรือแหหนึ่งด้าน ซึ่งก็คือการเปิดทางรอด หรือเปิดโอกาสให้ ซึ่งจะตรงข้ามกับการปิดกั้นโอกาส มาดูนิทานตัวอย่างกันครับ
จากศึกสงครามระหว่างยูเครน และรัสเซีย ที่มีกลุ่มทหารยูเครนกลุ่มหนึ่งถูกปิดล้อมอยู่ในโรงงานถลุงเหล็ก และหากกองทัพรัสเซียไม่เปิดช่องให้ ทหารยูเครนเหล่านี้ก็ยากจะหนีรอดออกไปได้ ต่อมาทางรัสเซียก็เปิดช่องทางรอดให้ จึงทำให้ทหารเหล่านี้รอดชีวิตได้อีกครั้งหนึ่งตามที่เป็นข่าว ซึ่งเหตุการณ์แบบนี้ เรียนไทยได้จีนก็ขอยกตัวอย่างสุภาษิตจีนโบราณมาประกอบให้เห็นถึงแนวคิดในเรื่องนี้
ประเทศจีนในยุคปลายราชวงศ์เซียะ 夏朝 Xià cháo (เซียะเฉา) กษัตริย์องค์สุดท้ายแห่งเซียะ พระนามว่า เจี๋ย 桀 Jié เป็นกษัตริย์ที่ไม่เอาใจใส่ต่อการบริหารบ้านเมือง ทรงเป็นทรราชที่มีแต่คนเกลียดชัง ในช่วงกลียุคนี้ รัฐเล็กรัฐหนึ่งที่ชื่อว่า ฌาง 商 Shānɡ ก็ค่อยๆ เข้มแข็งขึ้น และด้วยความสามารถของเจ้าเมืองผู้มีนามว่า ฌางทัง 商汤/商湯 Shānɡ Tānɡ ระดมพลยกเข้าบุกโจมตีศูนย์กลางอำนาจของราชวงศ์เซียะ เมื่อโค่นล้มราชวงศ์ได้สำเร็จแล้ว ฌางทังก็ได้รับการเชิดชูให้ขึ้นเป็นผู้นำคนใหม่ เขาจึงได้จัดตั้งราชวงศ์ขึ้นมาใหม่ตามชื่อรัฐเดิมที่ตัวเองเคยปกครอง ราชวงศ์ฌาง 商朝 Shānɡ cháo (ฌางเฉา) จึงถือกำเนิดขึ้น นับเป็นราชวงศ์ลำดับที่สองของจีน
มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับความดีของกษัตริย์ฌางทังมากมาย หนึ่งในนั้นกล่าวว่า ครั้งหนึ่งเมื่อกษัตริย์ฌางทัง พร้อมข้าราชบริวารทั้งหลายเสด็จออกนอกวัง ในระหว่างเดินทางผ่านป่าไม้ผืนใหญ่นอกนครหลวง เขาก็ได้เห็นนายพรานคนหนึ่งขึงตาข่ายดักนกไว้รอบต้นไม้ทั้งสี่ทิศ พลางกล่าวว่ากลวิธีการวางกับดักแบบเขานี้ จะทำให้จับนกได้ทุกทิศทาง ไม่ว่านกเหล่านั้นจะบินมาจากทิศทางใดๆ เมื่อกษัตริย์ได้ยิน ก็ทรงรู้สึกสงสารนก และคิดว่าหากทุกคนทำแบบนายพรานคนนี้ ไม่นานนกคงจะสูญสิ้นไปจากป่าแห่งนี้ พระองค์จึงเสด็จไปที่ตาข่ายดักนก พร้อมดึงตาข่ายที่อยู่ทางทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศตะวันตก ออกมา แล้วประกาศว่า นกก็มีชีวิต การจะล่ามันก็ควรล่าอย่างพอเพียง วันนี้ข้ากำจัดตาข่ายเสียไปสามทิศเสีย ก็หวังว่าเหล่านกทั้งหลายจะบินไปในทางทิศเหนือ ใต้ ตก จะปลอดภัยกัน
ที่มาภาพ : https://image.baidu.com/search/detail?ct
เมื่อกษัตริย์ฌางทังกล่าวจบ เหล่าข้าราชบริพารทั้งหลาย ต่างก็รู้สึกซาบซึ้งถึงจิตใจอันเมตตาปราณีของกษัตริย์ฌางทังที่ไม่เพียงมีต่อคนเท่านั้น แต่ยังมีต่อเหล่าสรรพสัตว์อีกด้วย เมื่อเรื่องนี้แพร่หลายออกไป ชื่อเสียงความมีเมตตา มีคุณธรรมก็ยิ่งได้รับการยกย่อง เหล่าประชาชนก็ยอมรับการเปลี่ยนแปลงราชวงศ์ ข้าราชการก็ยินยอมรับใช้ ทำให้กษัตริย์ฌางทังได้รับการสนับสนุน และช่วยการบริหารงานราชการแผ่นดินจากขุนนางอย่างเต็มที่ บ้านเมืองที่เพิ่งผ่านศึกสงครามมา ก็ได้รับการฟื้นฟูให้เข้าสู่ภาวะปกติได้อย่างรวดเร็วนั่นเอง และคำพูดของฌางทังที่ว่า เปิดตาข่ายสามทิศ 网开三面 ต่อมาก็กลายเป็นเปิดตาข่ายหนึ่งด้าน 网开一面 นั่นเอง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：宽大仁厚。
成語比喻：寬大仁厚。
Chénɡyǔ bǐyù：Kuāndà rénhòu
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: ควานต้า เหรินโห้ว
สุภาษิตเปรียบว่า ใจกว้าง และเมตตากรุณา
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
既然他已经认错了，那就网开一面吧，不要把他逼上死路。
既然他已經認錯了，那就網開一面吧，不要把他逼上死路。
Jìrán tā yǐjīnɡ rèncuò le, nà jiù wǎnɡ kāi yīmiàn bɑ, búyào bǎ tā bī shànɡ sǐlù.
จี้หราน ทา อี่จิง เริ่นฉั้ว เลอ, น่า จิ้ว หว่างไคอีเมี่ยน ปะ , ปู๋เหย้า ปา ทา ปี ฉั้ง สื่อลู่
ในเมื่อเขายอมรับผิดแล้ว ก็เปิดทางให้เขาบ้างเถอะ อย่าบีบเข้าให้ตายเลย
