เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (260) 成语故事 (二六〇)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 不吃这一套/不吃這一套 bù chī zhè yī tào (ปู้ ชือ เจ้อ อี๋ เท่า) โดย คำว่า 不 bù (ปู้) แปลว่า ไม่ 吃 chī (ชือ) แปลว่ากิน 这/這zhè (เจ้อ) แปลว่า นี่ อันนี้ 一 yī (อี) แปลว่า หนึ่ง 套 tào (เท่า) แปลว่า ชุด ชุดกลโกง ดังนั้น เมื่อรวมกันแล้วหมายถึง ไม่กินของชุดนี้ ในที่นี้หมายถึง การไม่ยอมลดราวาศอกให้แก่กัน ไม่เกรงใจกัน ไม่ยอมหลงกลของฝ่ายตรงข้าม ซึ่งหากแปลแบบสุภาพ ก็จะได้ความว่า ผมไม่หลงกลคุณหรอก ผมไม่กลัวคุณหรอก แต่ถ้าแปลแบบหนังจีนกำลังภายใน ก็จะได้ความว่า ข้าไม่กลัวเจ้าหรอก และสุดท้ายถ้าแปลแบบไทยแท้ ได้อารมณ์จริงๆ ก็จะได้ความว่า กูไม่กลัวมึง หรือกูไม่หลงกลมึง มาดูตัวอย่างการใช้คำนี้ในเวทีเจรจาการเมืองของมหาอำนาจโลกกันครับ
สำนวน และสุภาษิต ล้วนเกิดจากคำพูดในอดีต ที่มักเกิดขึ้นพร้อมกับเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ หรือนิทานที่เสริมขึ้น เมื่อวันเวลาผ่านนานเข้า จึงกลายเป็นคำพูดที่ใช้อธิบายเหตุผลบางเรื่องด้วยคำพูดสั้นๆ แต่เข้าใจง่าย ดังนั้น คำสุภาษิตไม่ใช่คำที่หยุดอยู่กับวันวานในอดีตเท่านั้น แต่มันเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา บทความนี้ที่นำเสนอ 不吃这一套 เป็นสำนวนที่ต้องมีประโยคนำก่อนจึงจะต่อด้วยคำนี้ ซึ่งประโยคนำที่ว่าก็คือ 拒赴鸿门宴/拒赴鴻門宴 Jù fù hónɡmén yàn (จวี้ ฟู่ หง เหมิน เยี่ยน) ปฏิเสธไปร่วมงานเลี้ยงที่ประตูเมืองหงส์ แล้วจึงตามด้วย 不吃这一套 ไม่หลงกลหรอก
โดยคำพูดแรกนี้ เคยนำเสนอไปแล้ว เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับความขัดแย้งระหว่างหลิวปังกับ เซี่ยงยหวี่ ที่ต้องการเป็นใหญ่แต่เพียงผู้เดียวในแผ่นดินจีน ซึ่งเซี่ยงยหวี่ จัดงานเลี้ยงขึ้นที่ประตูเมืองหงส์ จุดประสงค์ของงานเลี้ยงก็คือต้องการล่อให้หลิวปังมาร่วมงาน แล้วอาศัยจังหวะสังหารหลิวปังเสีย ดังนั้น คำว่างานเลี้ยงที่ประตูเมืองหงส์จึงเป็นที่เข้าใจว่า ล่อให้ฝ่ายตรงข้าม มาติดกับดักของฝ่ายตน
ภาพโดย: ริชาร์ด จาวัด เฮย์ดาเรียน ที่มา https://mgronline.com/around/detail/9640000026776
เมื่อไม่นานมานี้ สำนวนคำหลังนี้ ถูกนำมาใช้ในเวทีเจรจาการเมืองระหว่างประเทศที่สร้างกระแสในปัจจุบันได้มาก ผู้ที่ใช้คำนี้ก็คือ 杨洁篪/楊潔篪 Yánɡ Jiéchí หยาง เจี๋ยฉือ สมาชิกกรมการเมือง และผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการกิจการต่างประเทศส่วนกลางของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ท่านใช้คำนี้ในโอกาสเดินทางไปเจรจากับสหรัฐอเมริกาที่เมืองแองเคอเรจ รัฐอะแลสกา เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 18 มี.ค.2565 ที่ผ่านมา การหารือของทั้งสองฝ่าย เริ่มต้นขึ้นด้วยความอึกทึกครึกโครม เป็นประวัติการณ์ที่ไม่เคยปรากฎมาก่อนในการเจรจาทางการทูต โดยที่ทั้งสองฝ่ายต่างเปิดฉากโจมตีซึ่งกันและกัน และแสดงจุดยืนที่ไม่ยอมประนีประนอม ลดราวาศอกให้กัน ในขณะที่อยู่ต่อหน้าสื่อมวลชนจากทั่วโลก
และในระหว่างการเจรจานี้เอง ผู้แทนฝ่ายจีน นายหยาง เจี๋ยฉือ ได้พูดคำนี้ขึ้นมา “中国人不吃这一套/中國人不吃這一套” Zhōnɡɡuó rén bù chī zhè yī tào จงกั๋ว เหริน ปู้ ชือ เจ้อ อี๋ เท่า คนจีนไม่กลัว หรือคนจีนไม่หลงกล ซึ่งถ้าแปลแบบหนังกำลังภายในจีนแล้วก็จะประมาณว่า ข้าไม่กลัวเจ้าหรอก หรือข้าไม่หลงกลเจ้าหรอก และถ้าแปลแบบไทยแท้ก็จะได้ความว่า กูไม่กลัวมึง ซึ่งก็แล้วแต่ว่าจะนำไปแปลในลักษณะอย่างไร เหตุการณ์ไหน จากคำพูดของนายหยาง เจี๋ยฉือ จะทำให้เห็นภาพการเจรจาในวันนั้น ได้เป็นอย่างดีว่า มันดุเดือดเลือดพล่าน และสะท้อนความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศได้เป็นอย่างดี
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：不接受这种做法、这种方式对我们无效，不惧怕对方的威胁。
成語比喻：不接受這種做法、這種方式對我們無效，不懼怕對方的威脅。
Chénɡyǔ bǐyù：Bù jiēshòu zhè zhǒnɡ zuòfǎ, zhè zhǒnɡ fānɡshì duì wǒmen wúxiào, bù jùpà duìfānɡ de wēixié.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: ปู้ เจียโซ่ว เจ้อโจ่ง จั้วฝ่า, เจ้อโจ่ง ฟางฉื้อ ตุ้ย หวั่วเหมิน อู๋เซี่ยว, ปู๋ จวี้ผ้า ตุ้ยฟาง เตอะ เวยเสีย
สุภาษิตเปรียบว่า ไม่ยอมรับการกระทำของฝ่ายตรงข้าม วิธีการแบบนี้ไม่มีผลต่อฝ่ายตน ไม่เกรงกลัวต่อคำขู่ของฝ่ายตรงข้าม
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
我们又不是亲朋好友，有什么就直接说吧，别来甜言蜜语,我不吃这一套。
我們又不是親朋好友，有什麽就直接說吧，別來甜言蜜語,我不吃這一套。
Wǒmen yòu bùshì qīnpéng hǎoyǒu, yǒu shénme jiù zhíjiē shuō bɑ, bié lái tiányánmìyǔ, wǒ bù chī zhè yī tào.
หวั่วเหมิน โหย้ว ปู๋ฉื้อ ชินเผิง หาวโหย่ว, โหย่ว เฉินเมอะ จื๋อเจีย ฌัว ปะ, เปีย ไหล เถียน เหยียน มี่ ยหวี่, หวั่ว ปู้ ชือ เจ้อ อี๋ เท่า
เราไม่ใช้ญาติมิตรสนิทกัน มีอะไรก็พูดมาตามตรงเลย อย่ามาพูดจาหวานเจี๊ยบเลย ผมไม่ตกหลุมหรอก
