แนะ ศธ.เลิกสั่ง ‘ยุบ-ควบรวม’ ร.ร.เล็ก ยกเป็น ‘ศูนย์กลางเรียนรู้ฯ’ ทุกช่วงวัย
ศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ นักวิชาการด้านการศึกษา เปิดเผยว่า เมื่อเร็วๆ นี้ น.ส.ตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมโรงเรียนขนาดเล็กใน จ.พังงา โดยมอบให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสื่อสารสร้างความเข้าใจกับชุมชน กระตุ้นการรับรู้เรื่องโรงเรียนคุณภาพชุมชน แต่ไม่ต้องไประบุว่าจะยุบ หรือควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ แต่ขอให้ดูความต้องการของชุมชนเป็นหลัก ถือเป็นเรื่องดี มองว่าแนวความคิดสำคัญในการแก้ไขปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก คือต้องเลิกพูดคำว่ายุบ และควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก แต่ต้องไปดูว่าโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ ในชุมชนนั้นๆ มีสังคมบริบทเป็นอย่างไร โรงเรียนขนาดเล็กปัจจุบันมีมากกว่า 15,000 แห่ง ซึ่งในชุมชนหนึ่งจะมีเด็กยากจนพิเศษจำนวนมาก ที่ไม่มีเงินนั่งรถตู้ไปเรียนในเมือง และไม่มีเงินค่ารถไปเรียนโรงเรียนแม่เหล็กที่ ศธ.กำหนด เพราะผู้ปกครองมีรายได้น้อย จึงต้องมาเรียนโรงเรียนขนาดเล็กในชุมชนแทน ดังนั้น ถ้าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยุบโรงเรียนขนาดเล็กลงเมื่อไหร่ เด็กเหล่านี้จะไม่ไปโรงเรียน และจะหลุดจากระบบการศึกษาอีกครั้ง
ศ.ดร.สมพงษ์กล่าวต่อว่า ดังนั้น ศธ.ควรมองว่าในโรงเรียนขนาดเล็กที่มีนักเรียนเหล่านี้อยู่ จะดำเนินการอย่างไรให้เด็กได้รับการศึกษาอย่างมีคุณภาพ มองว่าโรงเรียนขนาดเล็กที่มีเด็ก 30-40 คน ต้องปรับสภาพให้เป็นศูนย์การเรียนรู้สำหรับคนทุกช่วงวัย ที่ยืดหยุ่น และครูสามารถดึงศักยภาพของเด็กออกมาได้ โรงเรียนขนาดเล็กมีต้นทุนสำคัญ คือ บ้าน วัด และโรงเรียน แต่ต่อไปควรจะเพิ่มเติมมากขึ้น คือให้โรงเรียนขนาดเล็กใช้ชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้ สอนอาชีพ เรียนรู้ทรัพยากรในชุมชน และใช้ระบบไอทีเข้ามาช่วย ถ้าทำสิ่งเหล่านี้ได้ จะสร้างโรงเรียนขนาดเล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุด และทำได้ดีกว่าโรงเรียนในเมืองด้วย
“ไม่ควรมองการยุบ และควบรวมโรงเรียน แต่ควรมองว่าต่อไปครูในโรงเรียนขนาดเล็กควรเป็นนักจัดการ นักส่งเสริมนวัตกร ซึ่งจะทำให้เกิดระบบการเรียนรู้แนวคิดใหม่ขึ้นมา ที่จะบูรณาการการเรียรู้ บูรณาการหลักสูตรขึ้น ดังนั้น อย่าคิดแต่จะยุบ และควบรวม เพราะยังมีเด็กในชุมชนที่ยากจนพิเศษ จนไม่สามารถไปเรียนที่อื่นได้ ต้องมาเรียนโรงเรียนขนาดเล็ก แต่ถ้าโรงเรียนเป็นศูนย์การเรียนได้ จะเปิดโอกาสให้คนทุกช่วงวัยเข้ามาเรียน และสร้างคุณภาพ สามารถส่งต่อเด็กไปเรียนในระดับที่สูงขึ้นได้” ศ.ดร.สมพงษ์ กล่าว

