เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (264) 成语故事 (二六四)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 饥寒交迫/饑寒交迫 jī hán jiāo pò (จี หาน เจียว พั่ว) โดย คำว่า 饥/饑 jī แปลว่า ความหิว ความอดอยาก 寒 hán แปลว่า หนาว ความหนาว 交迫 jiāo pò แปลว่า บีบให้ ทำให้ เมื่อร่วมกันแล้วหมายถึง เนื่องจากความหิว และความหนาว จึงทำให้เกิดเรื่อง ที่ทำไปเพราะความหิว และความหนาว ซึ่งใช้เพื่ออธิบายการกระทำใดๆ ที่ไม่ใช่เพราะความเป็นนิสัย หรือความพึงพอใจ แต่ทำไปเพราะถูกบีบบังคับให้ต้องทำสิ่งนั้น หรือใช้อธิบายสภาพชีวิตที่ทุกข์ยากลำบากยิ่ง มาดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน
ประเทศจีนในช่วงเริ่มต้นการปกครองของราชวงศ์ถัง 唐朝 Tánɡ cháo (ถังเฉา) ภายใต้การนำของจักรพรรดิผู้ก่อตั้ง จักรพรรดิถังเกาจู 唐高祖 Tánɡ Gāozǔ ในช่วงนี้ประเทศชาติเพิ่งผ่านพ้นการเปลี่ยนแปลงราชวงศ์ สงครามก่อนหน้านี้หลายปี ได้ทำลายบ้านเมืองจนย่อยยับ โดยเฉพาะด้านสังคม และเศรษฐกิจ ดังนั้น เมื่อราชวงศ์ถังก่อตั้งขึ้นสำเร็จ ปัญหาปากท้อง และปัญหาการฟื้นฟูประเทศ จึงเป็นสิ่งสำคัญ
มีเรื่องเล่าว่า จักรพรรดิถังเกาจู เป็นกษัตริย์ที่ทรงขยันมากพระองค์หนึ่ง นอกจากพระองค์จะออกว่าราชการที่ท้องพระโรงอย่างไม่เคยขาดแล้ว พระองค์ก็ทรงขยันอ่าน วิเคราะห์ และตัดสินพระทัยอย่างใส่ใจ และรอบคอบต่อฎีกาต่างๆ ที่ถวายขึ้นมามากมายในแต่ละวัน แม้ว่าพระองค์จะทรงราชกิจยุ่งมากเพียงไร ก็ยังทรงเสด็จประพาสไปยังท้องที่ต่างๆ เพื่อรับทราบปัญหาด้วยพระองค์เองเป็นประจำ มีครั้งหนึ่งเมื่อจักรพรรดิถังเกาจูเสด็จมายังเมืองหนึ่ง ก็พบเจ้าเมืองกำลังตัดสินคดีโจรลักทรัพย์คดีหนึ่งอยู่พอดี เจ้าหน้าที่ได้ตัดสินลงโทษแก่ผู้ร้ายสถานหนัก
(ที่มาภาพ: http://image.baidu.com/search)
จักรพรรดิถังเกาจูทรงรับสั่งให้เบิกความใหม่ และทรงไต่สวนคดีใหม่ด้วยพระองค์เองอีกรอบ พระองค์เห็นผู้ต้องหาตัวผมโซ เสื้อผ้าขาดรุ่งริ่ง เผยให้เห็นร่างกายภายในที่ผอมซูบเซียวนั้น พระองค์จึงตรัสถามผู้ต้องหาว่า ดูจากสภาพเจ้าแล้วช่างน่าสงสารนัก แต่ทำไมเจ้าถึงริเป็นโจรได้ ผู้ต้องหาหมอบกราบตอบกลับด้วยอาการกลัวจนตัวสั่นงันงกว่า เป็นเพราะความหิวโหย และอากาศหนาวเย็น บีบให้ข้าพเจ้าต้องขโมยทรัพย์สินของผู้อื่น
เมื่อจักรพรรดิทรงทราบความจริง จึงตรัสอย่างเสียพระทัยว่า เศรษฐกิจไม่ดี ประชาชนอดอยาก ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นความผิดของข้าผู้ซึ่งเป็นเจ้าของแผ่นดิน ความผิดไม่ได้อยู่ที่เจ้าหรอก จึงทรงรับสั่งปล่อยตัวชายผู้นั้นเสีย แล้วทรงประกาศปฏิรูปเศรษฐกิจ พัฒนาประเทศชาติครั้งใหญ่ จนบ้านเมืองหลุดพ้นจากปัญหาทั้งปวง บ้านเมืองจึงเข้าสู่ความสุขสันติอีกครั้งหนึ่ง
โดยเฉพาะจักรพรรดิองค์ต่อมา ซึ่งก็คือ จักรพรรดิ์ถังไท่จง 唐太宗 Tánɡ Tàizōnɡ บ้านเมืองเจริญรุ่งเรือง บารมีแห่งราชวงศ์ถังแผ่ไพศาลไปทั่วทั้งสี่มหานที ดังนั้น จึงอาจสรุปได้ว่า ประเทศจะเจริญรุ่งเรือง และสันติสุขได้นั้น ผู้นำ คือกุญแจหลักสำคัญ
ทั้งนี้ ใช่ว่าผู้นำคนนั้นจะต้องเก่งไปหมดในทุกด้านก็หาไม่ แต่ผู้นำต้องมีจิตใจที่รักประเทศชาติ และประชาชนของตน อย่างบริสุทธิ์ใจก็พอแล้ว
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：生活极度贫困。
成語比喻：生活極度貧困。
Chénɡyǔ bǐyù: Shēnɡhuó jídù pínkùn.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : เฌิงหัว จี๋ตู้ ผินคุ่น
สุภาษิตเปรียบว่า สภาพชีวิตที่อดอยากยากจนข้นแค้นอย่างที่สุด
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
战争给社会带来灾难，灾民饥寒交迫地向人们乞求食物。
戰爭給社會帶來災難，災民饑寒交迫地向人們乞求食物。
Zhànzhēnɡ ɡěi shèhuì dàilái zāinàn, Zāimín jīhán jiāopò dì xiànɡ rénmen qǐqiú shíwù.
จ้านเจิง เก่ย เฉ้อหุ้ย ไต้ไหล ไจน่าน, ไจหมิน จีหาน เจียวพั่ว เตอะ เซี่ยง เหรินเหมิน ฉี่ฉิว ฉืออู้
สงครามนำมาซึ่งหายนะแก่สังคม ประชาชนผู้ประสบภัยที่อดอยาก ต่างต้องขอทานเศษอาหารจากผู้คน
