รายงานการศึกษา : ปีนผา..ไต่ถ้ำพังงา สำรวจภาพเขียนสีโบราณ 3,000 ปี
การสำรวจ ภาพเขียนสีโบราณยุคก่อนประวัติศาสตร์ อายุราว 2,000-3,000 ปี บริเวณอ่าวพังงา จ.พังงา ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งโบราณคดี เป็นความร่วมมือของนักวิทยาศาสตร์สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ผนึกกับทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กรมศิลปากร กรมทรัพยากรธรณี และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช พร้อมเครื่องมือตรวจวัดทางวิทยาศาสตร์ เพื่อเป็นข้อมูลวิเคราะห์หาแหล่งวัตถุดิบภาพวาด และบอกเล่าเรื่องราวชีวิตมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์
คณะนักวิทยาศาสตร์สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน นำโดย ดร.สุทธิพงษ์ วรรณไพบูลย์ ออกพื้นที่สำรวจภาพเขียนสีก่อนยุคประวัติศาสตร์บริเวณอ่าวพังงาการสำรวจนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการศึกษาการเปลี่ยนแปลงธรณีสัณฐาน และภาพเขียนสีอ่าวพังงา จ.พังงา เพื่ออธิบายสภาพสังคม และการย้ายถิ่นฐานของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์-ประวัติศาสตร์ บริเวณภาคใต้ของไทย ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
ดร.สุทธิพงษ์ เล่าว่า คณะได้ออกพื้นที่สำรวจภาพเขียนสียุคก่อนประวัติศาสตร์ตามเกาะต่างๆ ของอ่าวพังงา ได้แก่ เกาะไข่ เกาะสะวังใหญ่ เขาพระอาดเฒ่า เขาทะลุนอก ถ้ำนาค เกาะยางแดง เกาะเขาเต่า เขาพัง เกาะปันหยี เขาเขียน ซึ่งอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา ร่วมกับเจ้าหน้าที่จากกรมอุทยานแห่งชาติฯ เนื่องจากพื้นที่ในการสำรวจหลายแห่ง ยังไม่เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยว โดยตามกฎหมายไม่สามารถเก็บตัวอย่างภาพเขียนโบราณนี้ออกจากพื้นที่เพื่อไปทดสอบได้ จึงได้นำเครื่องมือพกพาที่สามารถวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุในภาพเขียน ไปวิเคราะห์ภาพเขียนสีในสถานที่จริง โดยจ่อเครื่องมือไปที่ภาพเขียน แล้วเครื่องจากประมวลผลออกมา
“ข้อมูลที่ได้ จะช่วยบ่งชี้เบื้องต้นเกี่ยวกับองค์ประกอบของสีที่ใช้วาดภาพ ภาพเขียนสียุคโบราณตามเกาะต่างๆ ส่วนใหญ่มีสีแดงอิฐ และพบภาพสีดำจำนวนหนึ่ง ผลวิเคราะห์จากเครื่องมือพกพาเบื้องต้น พบว่า มีเหล็กเป็นองค์ประกอบหลัก และสันนิษฐานว่ามนุษย์โบราณใช้หินสีแดง ซึ่งเป็นหินที่แทรกตามผนังหินปูนที่พบได้ในพื้นที่ เป็นเครื่องมือในการวาด โดยจากการศึกษาทางธรณีวิทยาพบว่า ภาพเขียนสีโบราณนี้อยู่ในพื้นที่ภูเขาหินปูน” ดร.สุทธิพงษ์ กล่าว
ด้าน รศ.ดร.ภาสกร ปนานนท์ ภาควิชาวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ คณะวิทยาศาสตร์ มก.และหัวหน้าโครงการศึกษาการเปลี่ยนแปลงธรณีสัณฐาน และภาพเขียนสีอ่าวพังงา กล่าวว่า กรมศิลปากรได้ศึกษาเชิงประวัติศาสตร์ และสังคม ของแหล่งภาพเขียนสีมาอย่างต่อเนื่อง การศึกษาเพิ่มเติมทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ในโครงการวิจัยนี้ จะช่วยไขปริศนาของภาพเขียนสีโบราณนี้ได้กระจ่างขึ้น เช่น ภาพเขียนสีโบราณนี้อายุเท่าไหร่ ใช้วัสดุจากที่ไหนมาทำสีเขียนภาพ หรือเขียนด้วยคนกลุ่มเดียวกันหรือไม่ ธรณีสัณฐานของบริเวณที่ค้นพบภาพเขียนสีคืออะไร บริเวณที่พบภาพเขียนที่มีลักษณะเว้าลึกเข้าไปนั้น เป็นถ้ำที่มีอยู่แล้ว หรือเกิดจากการกัดเซาะของน้ำทะเล และภาพวาดนี้เกิดจากการพักพิงชั่วคราวระหว่างหลบพายุ หรือการอยู่อาศัยประจำ
ซึ่งคำถามเหล่านี้ ต้องอาศัยการบูรณาการศาสตร์หลายด้าน และทำงานร่วมมือกันจากหลายภาคส่วน
ผลการศึกษาที่ได้จากโครงการวิจัยจะนำไปอธิบายสภาพสังคม และการย้ายถิ่นฐานของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ อีกทั้ง จะเป็นประโยชน์ต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวต่อไปในอนาคตด้วย
