ความหมายของคำในอดีตกับปัจจุบันนั้น บางครั้งมีความแตกต่างกันตามยุคสมัย
ไม่เว้นแม้แต่คำเรียกชื่อกลุ่มชน เช่น “ลาว” ซึ่งหากว่ากันตามความหมายดั้งเดิม ใช้ในเชิงยกย่องว่าเป็นผู้มีอำนาจ และเป็นสรรพนามเรียกบุคคลบุรุษที่ 3 ด้วยความรักใคร่นับถือ ข้อมูลอยู่ในผลงานของ จิตร ภูมิศักดิ์ เรื่อง ความเป็นมาของคำสยาม ไทย ลาว และขอม และลักษณะทางสังคมของชื่อชนชาติ
ไม่เพียงเท่านั้น คำเรียก ลาว ในสมัยสุโขทัย คาดว่าถูกใช้เรียกกลุ่มคนที่อยู่ทางตอนเหนือของสุโขทัยขึ้นไป ซึ่งก็หมายถึงลาวทางล้านนา ในขณะที่คนทางล้านช้าง ซึ่งได้แก่ลุ่มน้ำโขง และลุ่มแม่น้ำอู ยังไม่ถูกเรียกว่าลาว ข้อมูลส่วนนี้อยู่ในบทความของ เอื้อ มณีรัตน์ เรื่อง ที่มาของคำว่าลาว ในนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 19 ฉบับที่ 10 (สิงหาคม 2541)
ทั้งนี้ ทัศนะของชาวสุโขทัยที่มีต่อกลุ่มลาวล้านนาเป็นการรับรู้ว่าเป็นคนอีกพวกหนึ่งซึ่งมีฐานะทางการเมืองเท่าเทียมกัน
ส่วนสมัยอยุธยา คำว่าลาว ถูกใช้เรียกคน 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่อยู่เหนือเมืองพิษณุโลกขึ้นไป และ กลุ่มคนที่อยู่ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง ซึ่งมีความสัมพันธ์ที่ดีกับอยุธยา
เนื้อหาเหล่านี้ ถูกรวบรวมกล่าวถึงในบทความเรื่อง การรับรู้และทัศนคติของไทยต่อคำว่า “ลาว” ของ เนื้ออ่อน ขรัวทองเขียว อาจารย์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.สวนดุสิต เจ้าของผลงานหนังสือ “เปิดแผนยึดล้านนา” โดยสำนักพิมพ์มติชน ซึ่งเพิ่งออกวางแผงสดๆร้อนๆ
