เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (277) 成语故事 (二七七)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 大义灭亲 /大義滅親 dà yì miè qīn (ต้า อี้ เมี่ย ชิน) โดย คำว่า 大 dà (ต้า) แปลว่า ใหญ่ ยิ่งใหญ่ 义/義 yì (อี้) แปลว่า ความชอบธรรม คุณธรรม 灭/滅 miè (เมี่ย) แปลว่า ในบทความนี้ จะหมายถึงสังหาร กำจัด 亲/親 qīn (ชิน) แปลว่าญาติพี่น้อง เมื่อรวมกันแล้วหมายถึง เพื่อความเป็นธรรม สังหารได้แม้นญาติ หรือเพื่อผดุงซึ่งความยุติธรรม จึงฆ่าได้แม้จะเป็นญาติพี่น้อง ใช้เปรียบเปรยว่าการกระทำที่เที่ยงตรงยุติธรรม ธำรงไว้ซึ่งความยุติธรรม ความเที่ยงธรรม ไม่เป็นประเภทลูบหน้าปะจมูก มาดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน
ราชวงศ์โจวในยุคชุนชิว 春秋 Chūnqiū เป็นยุครุ่งเรืองแห่งการแบ่งแยกดินแดนแล้วปกครองตนเอง ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าวจึงมีรัฐใหญ่น้อยแยกตัวอิสระมากมาย จนดูเหมือนดอกเห็ดเบ่งบานในฤดูฝน แต่แม้นว่ารัฐต่างๆ เหล่านี้จะแยกตัวออกมา และมีอิสระในการปกครองตนเองก็จริง แต่ทว่ารัฐต่างๆ เหล่านี้ ไม่ว่าจะรัฐเล็กรัฐใหญ่ ต่างก็ยังคงให้ความเคารพ ให้เกียรติต่อราชวงศ์โจวอยู่ โดยถือว่ากษัตริย์แห่งโจวคือโอรสแห่งสวรรค์ 天子 Tiānzǐ (เทียนจื่อ) แต่เพียงพระองค์เดียว
รัฐเล็กๆ รัฐหนึ่ง ที่แยกตัวออกมาปกครองตนเองชื่อว่า รัฐเว่ย 卫国/衛國 Wèi ɡuó (เว่ยกั๋ว) ในยุคการปกครองของเว่ยจวงกง卫庄公/衛莊公 Wèi zhuānɡ ɡōnɡ นั้น พระองค์มีองค์ชายสององค์ที่เป็นที่รักยิ่งของพระองค์ หนึ่งในนั้นคือผู้สืบราชสมบัติองค์ต่อมา นามว่า เว่ยหฺวานกง卫桓公/ 衛桓公 Wèi huán ɡōnɡ และอีกคนคือ โจวซวี 州吁 Zhōu Xū
โดยโจวซวีตั้งแต่เด็ก มีนิสัยชอบการแข่งขัน ชอบการล่าสัตว์ ชอบความหรูหรา เมื่อโตขึ้นก็ชอบการศึกสงคราม ซึ่งขุนนางเก่าแก่นามว่า ฉือเชว่ 石碏 Shí Què ที่เห็นพฤติกรรมของโจวซวี ก็ได้ให้คำตักเตือนแก่เว่ยจวงกงว่า ให้ระมัดระวังพฤติกรรมของโจวซวี เพราะเขาอาจจะแย่งอำนาจขององค์ชายโตได้ แต่เว่ยจวงกงไม่ฟัง กลับปล่อยให้โจวซวีมีอำนาจทางทหารมากยิ่งขึ้น
ที่มาภาพ : https://image.baidu.com/search/index?tn
เมื่อสิ้นเว่ยจวงกงแล้ว เว่ยเหิงกงจึงขึ้นครองอำนาจต่อทันที โจวซวีมีใจริษยาพี่ชายตัวเองยิ่งนัก จึงได้หารือกับเหล่าขุนศึก และพรรคพวก โดยหนึ่งในพรรคพวกของโจวซวีนามว่า ฉือโห้ว 石厚 Shí hòu บุตรของฉือเชว่ ได้ให้คำแนะนำว่า ให้หาโอกาสสังหารเว่ยเหิงกง แล้วขึ้นครองอำนาจเสียเอง เมื่อเตรียมการทุกอย่างพร้อมสรรพแล้ว โจวซวีจึงนำกำลังทหารบุกเข้าวัง และสังหารเว่ยเหิงกงผู้เป็นพี่ชายตัวเอง แล้วแต่งตั้งตัวเองขึ้นสู่อำนาจ
เมื่อโจวซวีได้อำนาจแล้ว เขาไม่เพียงรีบทำนุบำรุงประเทศชาติ กลับนิยมการศึกสงคราม และการก่อสร้างขยายพระราชวังให้ยิ่งใหญ่อลังการ สิ่งเหล่านี้สร้างความไม่พอใจแก่เหล่าข้าราชการ และประชาชน เมื่อเป็นเช่นนี้ อำนาจของโจวซวีจึงสั่นคลอน เขารู้สึกกังวลใจยิ่งนัก จึงปรึกษาฉือโห้วว่าจะทำเช่นไรดี ฉือโห้วก็จนปัญญา จึงเสนอว่าบิดาของตนนั้น เป็นนักคิดนักยุทธศาสตร์สำคัญของรัฐ ถ้าไปปรึกษาเขา จะต้องได้กลยุทธ์ที่ดีแน่นอน โจวซวีเห็นด้วย จึงให้ฉือโห้วไปปรึกษา
เมื่อพ่อลูกพบกัน พ่อก็ได้ตักเตือนถึงภัยอันตรายในการคบคน แต่ลูกชายหาฟังไม่ และร้องขอให้พ่อช่วยแนะนำด้วย ฉือเชว่เกลียดชังโจวซวีที่เป็นเจ้าเมืองโดยไม่ชอบธรรม และไม่มีคุณธรรม จึงถือโอกาสนี้วางแผนกำจัดเสีย เขาจึงบอกลูกชายว่า ที่อำนาจของโจวซวีสั่นคลอน ข้าราชการ และประชาชนไม่ยอมรับ ก็เพราะเขายังไม่ได้รับการแต่งตั้งจากโอรสสวรรค์แห่งโจว
ฉือโห้วได้ฟังก็เห็นด้วย แล้วเขาก็ถามพ่ออีกว่า โจวซวีขึ้นครองอำนาจด้วยการปฏิวัติ เช่นนี้แล้ว โอรสสวรรค์คงไม่ทรงยอมรับแน่ๆ ฉือเชว่จึงแนะนำว่า เจ้าเมืองรัฐเฉิน 陈国/陳國 Chén ɡuó (เฉินกั๋ว) เป็นคนที่มีคุณธรรมสูง และมีความสนิทใกล้ชิดกับโอรสสวรรค์มาก หากไปขอร้องเขาช่วยพูดให้ ก็คงจะได้ผล
ฉือโห้วผู้ลูกได้ฟังก็เข้าใจ จึงรีบกลับไปรายงานให้โจวซวี โจวซวีจึงให้แต่งขบวนพร้อมของกำนัล แล้วเดินทางไปยังรัฐเฉินด้วยตนเองทันที เมื่อขบวนของโจวซวีเข้ารัฐเฉินแล้ว พวกเขาก็ถูกจับ และถูกประหารชีวิตหมด ยกเว้นฉือโห้ว โดยเห็นว่าเป็นลูกชายของฉือเชว่ จึงสั่งให้ลงโทษสถานเบา
ฉือเชว่รู้ข่าว ก็รีบส่งลูกน้องที่ไว้ใจได้ เดินทางเข้ารัฐเฉิน พร้อมบอกว่า ฉือโห้วเป็นคนไร้คุณธรรม คอยยุยงส่งเสริมโจวซวีทำชั่ว ความผิดเขานั้นใหญ่หลวงนัก จึงมีโทษตายสถานเดียว โดยฉือเชว่ให้ตนมาสังหารเสีย ดังนั้น ด้วยวีรกรรมของฉือเชว่ ที่สั่งให้ประหารชีวิตฉือโห้วที่เป็นบุตรชายของตนเองโดยไม่ลังเล ผู้คนจึงยกย่องท่านว่า เป็นคนเที่ยงตรงยุติธรรมยิ่งนัก
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：为了维护正义，亲属犯罪时也不会徇私情，使其受到应得的惩罚。
成語比喻：為了維護正義，親屬犯罪時也不會徇私情，使其受到應得的懲罰。
Chénɡyǔ bǐyù: Wèile wéihù zhènɡyì,qīnshǔ fànzuì shí yě bù huì xúnsī qínɡ,shǐ qí shòudào
yīnɡdé de chénɡfá.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : เว่ยเลอะ เหวยหู้ เจิ้งอี้, ชินฉู่ ฟ่านจุ้ย ฉือ เหย่ ปู๋ หุ้ย สวินซือ ฉิง, ฉื่อ ฉี โฉ้วต้าว อิง เต๋อ เตอะ เฉิงฝา
ภาษิตเปรียบว่า เพื่อธำรงความยุติธรรม แม้เมื่อยามที่ญาติพี่น้องทำผิด ก็จะลงโทษตามกฎหมายโดยไม่มีความลำเอียง
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
当他知道最亲的同学在考试时作弊，他便决定大义灭亲，向老师报告。
當他知道最親的同學在考試時作弊，他便決定大義滅親，向老師報告。
Dānɡ tā zhīdào zuì qīn de tónɡxué zài kǎoshì shí zuòbì, tā biàn juédìnɡ dàyìmièqīn, xiànɡ lǎoshī bàoɡào.
ตัง ทา จือต้าว จุ้ย ชิน เตอะ โถงเสว ไจ้ ข่าวฉื้อ ฉือ จั้วปี้, ทา เปี้ยน เจว๋ติ้ง ต้าอี้เมี่ยชิน, เซี่ยง เหล่าฌือ ป้าวก้าว
เมื่อเขารู้ว่าเพื่อนร่วมชั้นที่สนิทที่สุดทุจริตในขณะสอบ เขาจึงตัดสินใจธำรงไว้ซึ่งความยุติธรรม จึงรายงานให้อาจารย์ทราบ
