เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (288) 成语故事 (二八八)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 义无反顾 /義無反顧 yì wú fǎn ɡù (อี้ อู๋ ฝ่าน กู้) โดย คำว่า义/義 yì (อี้) แปลว่า ความชอบธรรม สิ่งที่ถูกต้องตามครรลอง 无/無 wú (อู๋) แปลว่า ไม่ 反 fǎn (ฝ่าน) แปลว่า ตรงข้าม อีกด้าน ในที่นี้จะหมายถึงล่าถอย หันหลังกลับ 顾/顧 ɡù (กู้) แปลว่า มอง หันมามอง ครุ่นคิด ไตร่ตรอง เมื่อร่วมกันแล้วจะหมายถึง เดินหน้าต่อสู้เพื่อความชอบธรรมโดยไม่ลังเล หรือไม่ลังเลที่จะต่อสู้เพื่อความถูกต้อง สั้นๆ ก็คือ ไม่ลังเล มาดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน
การศึกในสมัยโบราณนั้น หลายๆ ครั้งไม่จำเป็นต้องใช้กำลังทหารเข้าประหัตประหารกัน ซึ่งผลของสงครามนั้น แน่นอนว่าบอบช้ำกันทั้งฝ่ายชนะ และฝ่ายแพ้ ดังนั้น พวกเขามักชอบใช้นักเจรจา หรือนักการทูตไปเจรจาจนกว่าจะบรรลุเป้าหมายได้
ประเทศจีนในช่วงยุคการปกครองของฮั่นอู่ตี้ 汉武帝/漢武帝 Hàn Wǔdì แห่งราชวงศ์ฮั่น 汉朝/漢朝 Hàn cháo (ฮั่นเฉา) เป็นช่วงที่บ้านเมืองกำลังพัฒนาไปในทุกด้าน ทำให้อำนาจของฮั่นแผ่ขยายไปทั่ว ในช่วงเวลานี้เอง ฮั่นอู่ตี้ก็มีความคิดที่จะพัฒนาการคมนาคมระหว่างเมืองต่างๆ ทางด้านใต้ของเมืองหลวง จึงได้ส่งขุนพลนามว่าถังเหมิง 唐蒙 Tánɡ Ménɡ คุมกำลังลงใต้มายังมณฑลเสฉวน ถังเหมิงเป็นคนเถรตรง เมื่อรับบัญชามาพัฒนาเส้นทางคมนาคม จึงมีความตั้งใจอย่างเต็มที่
เขาได้เกณฑ์แรงงานจำนวนมากมาสร้างถนน ใช้วิธีการปกครองแรงงานอย่างเข้มงวด เมื่อมีคนงานหลบหนี หากจับได้ก็จะลงโทษด้วยการเฆี่ยนตี หรือประหารชีวิต ครั้งที่หนักสุดก็คือ มีการประหารชีวิตบรรดาผู้นำชนเผ่าต่างๆ ที่อยู่ในอาณาบริเวณเสฉวน จึงสร้างความขุ่นแค้นใจให้กับชนพื้นเมืองแห่งเสฉวนยิ่งนัก จนเริ่มมีการแข็งข้อ ก่อความวุ่นวายขึ้นทั่วเสฉวน เมื่อยิ่งปราบปราม ความวุ่นวายก็ยิ่งกำเริบ
เมื่อฮั่นอู่ตี้ทรงทราบเรื่อง จึงส่งขุนนางนามว่าซือหม่าเซี่ยงหรู 司马相如/司馬相如 Sīmǎ Xiānɡrú เดินทางไปเสฉวนเพื่อดับไฟแห่งความวุ่นวาย ซือหม่าเซียงหรูเป็นคนฉลาด มีความรอบรู้สูง ชอบใช้ความรู้ และสติปัญญาแก้ปัญหา ดังนั้น เมื่อเขาเดินทางมาถึงเสฉวนแล้ว ท่านไม่รีบร้อนทำการใดๆ แต่ทุ่มงานไปทางสืบหาต้นเหตุแห่งปัญหา เมื่อทราบความจริงทั้งหมดแล้ว จึงได้เขียนบทความประกาศขึ้นมาหนึ่งบทความ โดยมีเนื้อความสำคัญว่า
(ที่มาภาพ : http://www.zqianyu.com/m/view.php?aid=9160)
“การที่ฮ่องเต้ต้องการพัฒนาเส้นทางคมนาคมระหว่างเมืองให้กับเสฉวนนั้น เป็นเจตนาที่ดี ต้องการให้ประชาชนทุกคนได้ไปมาหาสู่กันระหว่างเมืองต่างๆอย่างสะดวก มีการค้าขายที่ดี เมื่อเศรษฐกิจดี ชีวิตความเป็นอยู่ของทุกคนก็จะดีไปด้วย เพียงแต่ในทางปฏิบัติ กลับมีการนำพระราชอำนาจมาใช้ในทางที่ไม่ถูกต้อง ความวุ่นวายทั้งหลายจึงเกิดขึ้น นับจากนี้จะมีการเกณฑ์แรงงาน จ้างงานอย่างถูกต้องเหมาะสม นอกจากโครงการนี้ จะเป็นพระราชประสงค์ของฮ่องเต้แล้ว ยังเป็นโครงการที่เป็นประโยชน์โดยตรงต่อประชาชนทุกคนในพื้นที่นี้มิใช่หรือ ดังนั้น พวกเราทุกคนจึงควรทำตามโดยไม่ลังเล
เหมือนดังในยามศึกสงคราม ที่ทหารทุกนายเมื่อได้รับคำสั่งให้บุก ทุกคนต้องรีบเดินหน้าเข้าไปต่อสู้กับข้าศึกด้วยความห้าวหาญ ไร้ซึ่งความหวาดกลัวหรือมีความลังเลใดๆ เพราะหากทหารทั้งหลายมัวแต่ลังเล รักตัวกลัวตายเช่นนั้นแล้ว การรบก็คงต้องพ่ายแพ้อย่างแน่นอน ดังนั้น การสร้างถนนเชื่อมต่อเมืองต่างๆ ที่ทุกคนทราบถึงคุณประโยชน์ของมันเป็นอย่างดี แล้วทุกคนจะหวาดกลัวจนต่อต้านไปทำไม ทำไมไม่ช่วยกันลงทุนลงแรงสร้างมันให้เสร็จ เพื่อประโยชน์ต่อตนเอง และลูกหลานภายภาคหน้าสืบไปเล่า”
เมื่อบทความนี้ได้รับการตีแผ่ออกไป บรรดาหัวหน้าชนเผ่า เจ้าเมืองทั้งหลาย จึงยอมยุติความวุ่นวายทั้งหลายลง และหันมาให้การสนับสนุนการสร้างถนนเชื่อมต่อเมืองต่างๆ ต่อไป ผลงานการเจรจาสยบความวุ่นวายของซือหม่าเซียงหรูในครั้งนี้ เป็นที่พอพระทัยของฮ่องเต้ฮั่นอู่ตี้ยิ่งนัก เขาจึงได้รับการเลื่อนขั้นขึ้นไปจนได้เป็นขุนนางรับใช้ใกล้ชิดพระองค์ตั้งแต่นั้นมา
ส่วนบทความที่เขาเขียน มีคำพูดที่เขาเน้นก็คือ อี้ ปู้ ฝ่าน กู้ 义不反顾 /義不反顧 การทำในสิ่งที่ถูกต้องด้วยความไม่ลังเลนี้ จึงถูกใช้ต่อๆ มาจนกลายเป็นคำสุภาษิตจีนไปอีกหนึ่งคำ เพียงแต่มีการปรับคำเล็กน้อยจาก 不 ปู้ เป็น 无/無 อู๋ จนปัจจุบันจึงใช้คำว่า 义无反顾/義無反顧 แทน 义不反顾/義不反顧 นั่นเอง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：为正义事业而勇往直前。
成語比喻：為正義事業而勇往直前。
Chénɡyǔ bǐyù：Wèi zhènɡyì shìyè ér yǒnɡwǎnɡzhíqián.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: เว่ย เจิ้งอี้ ฉื้อเย่ เอ๋อร์ หยงหว่างจื๋อเฉียน
สุภาษิตเปรียบว่า: ก้าวไปข้างหน้าอย่างกล้าหาญเพื่อความชอบธรรม
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
当你有了明确的目标，那你就应该义无反顾地去奋斗。
當你有了明確的目標，那你就就應該義無反顧地去奮鬥。
Dānɡ nǐ yǒule mínɡquè de mùbiāo, nà nǐ jiù yīnɡɡāi yìwúfǎnɡù de qù fèndòu.
ตัง หนี โหย่วเลอะ หมิงเชว่ เตอะ มู่เปียว, น่า หนี่ จิ้ว อิงไก อี้อู๋ฝ่านกู้ เตอะ ชวี้ เฟิ่นโต้ว
ในเมื่อคุณมีเป้าหมายที่ชัดเจนแล้ว คุณก็ควรทำโดยไม่ลังเลอีกต่อไป
