รายงานการศึกษา : ‘ธ.ขยะรีไซเคิล’ ร.ร.บ้านชีวิทยา ปลูกฝังเด็กรู้คุณค่าขยะพลาสติก
“การร่วมทำกิจกรรมธนาคารขยะรีไซเคิลในโรงเรียน เปรียบเสมือนหนูมีกิจการเล็กๆ เป็นของตัวเองในการบริหาร เรามีคณะทำงานซึ่งเป็นเพื่อนๆ ที่ทำงานร่วมกัน นอกจากจะเปิดประสบการณ์ใหม่ๆ แล้ว เรายังมีความตระหนักเพิ่มขึ้นถึงคุณค่าของขยะพลาสติก และสามารถนำความรู้เรื่องการรีไซเคิลที่ได้จากการทำงานตรงนี้ไปจัดการกับขยะที่บ้านอย่างถูกต้อง และเอาไปต่อยอดในการทำงานในอนาคตได้อีกด้วย”
น้ำทิพย์ สีเอี่ยม นักเรียนชั้น ม.5 อายุ 17 ปี หนึ่งในคณะกรรมการธนาคารขยะรีไซเคิล โรงเรียนบ้านชีวิทยา จ.ลพบุรี เล่าให้ฟังถึงประสบการณ์ใหม่ในการเป็นคณะกรรมการ โครงการธนาคารขยะรีไซเคิล โรงเรียนบ้านชีวิทยา ที่สนับสนุนโดย บริษัท เพ็ทฟอร์ม (ไทยแลนด์) จำกัด ในกลุ่ม อินโดรามา เวนเจอร์ส
ธนาคารขยะรีไซเคิล ไร้เงินสดโรงเรียนบ้านชีวิทยา ดำเนินการภายใต้ความร่วมมือระหว่างคณะทำงานของเพ็ทฟอร์ม และครูที่ปรึกษาของโรงเรียน โดยเพ็ทฟอร์มนำทีมพนักงานกว่า 30 คน ร่วมปรับปรุงพื้นที่อาคารเก็บของประจำโรงเรียนให้กลายเป็นธนาคารขยะรีไซเคิล คัดแยกวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้การไม่ได้มาซ่อมแซมใหม่ และให้คำแนะนำฝึกอบรมแก่นักเรียน และครู ในการคัดแยกขยะรีไซเคิลให้ถูกประเภท รวมถึง สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ในการคัดแยกขยะ เช่น เครื่องชั่งน้ำหนักดิจิทัล และกรงสำหรับขยะแต่ละประเภท รวมถึง สินค้าแลกซื้อต่างๆ ที่นักเรียนจะได้รับเป็นการตอบแทนเมื่อนำขยะมาทิ้งอย่างถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นปากกา สมุด กระเป๋า หรือกล่องข้าว เป็นต้น เพื่อสร้างแรงสนับสนุน และกระตุ้นให้เกิดการมีส่วนร่วมของนักเรียน โดยมีทีมงานติดตามการทำงานอย่างต่อเนื่องในขั้นต้นทุกสัปดาห์ เพื่อติดตาม และประเมินปริมาณการแยกขยะ
ซึ่งตัวอย่างข้อบ่งชี้ความสำเร็จของโครงการ คือปริมาณจำนวนขยะในชุมชนลดลง อัตราการส่ง และคัดแยกขยะอย่างถูกต้องที่เพิ่มขึ้น และปริมาณขยะในโรงเรียน และชุมชนที่ลดลง รวมถึง ความรู้ความเข้าใจเรื่องประเภทของขยะพลาสติกที่สามารถรีไซเคิลได้ เป็นต้น
น้ำทิพย์ เล่าต่อว่า หนูรับหน้าที่เป็นผู้จัดการธนาคารขยะรีไซเคิล และทำงานร่วมกันกับเพื่อนๆ อีก 7 คน งานของพวกเราได้แก่ การคัดแยกขยะ ชั่งน้ำหนัก จดบันทึกลงบนสมุดคู่ฝากโดยจะให้เพื่อนๆ นักเรียนในโรงเรียนนำขยะที่เก็บมาจากบ้าน หรือในโรงเรียน และรวบรวมขยะนำมาขายให้แก่ธนาคารขยะสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เมื่อได้จำนวนตามเกณฑ์ที่กำหนด สามารถนำมาแลกอุปกรณ์การเรียน หรือสินค้าภายในธนาคารขยะได้ตามที่ตัวเองชอบ ช่วยสร้างนิสัยการคัดแยกขยะตั้งแต่ที่บ้าน และโรงเรียน ส่งผลให้ขยะในโรงเรียนและชุมชนลดลง
นายวรวิทย์ คำผลึก ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านชีวิทยา กล่าวว่า โครงการนี้ตอบโจทย์การพัฒนาด้านการบริหารจัดการขยะ และสิ่งแวดล้อมของโรงเรียน รวมถึง ปลูกฝังระเบียบวินัยในเชิงบวก และเป้าหมายในการคัดแยกขยะให้เหมาะสม เพื่อสร้างมูลค่า และฝึกงานอาชีพให้นักเรียน ผ่านวิธีคิดในการบริหารจัดการธนาคารขยะ การทำงานเป็นทีมจะช่วยส่งต่อความรู้ให้น้องๆ ในโรงเรียน แล้วขยายต่อไปยังบ้านเรือน ชุมชน และสังคม ในอนาคตเด็กๆ จะสร้างคุณค่า และสร้างผลิตภัณฑ์รีไซเคิล เพื่อจำหน่ายผลิตภัณฑ์ และสินค้าของนักเรียนได้ต่อไป ส่วนครูในโรงเรียนก็เปลี่ยนมุมมอง หันมาให้ความสำคัญเรื่องการคัดแยกขยะให้ถูกประเภท” นายวรวิทย์ กล่าว
นายโกวิน นาการ์ รองประธานร่วม เพ็ทฟอร์ม (ไทยแลนด์) กล่าวว่า เราใช้องค์ความรู้ของอินโดรามา เวนเจอร์ส สร้างความตระหนักให้คนในชุมชนของเรารู้ว่า เราควรรีไซเคิลขยะให้ได้มากที่สุด โดยเฉพาะขยะขวด PET รีไซเคิลได้ 100% ผ่านประสบการณ์ของพนักงาน พวกเขาจึงเป็นพันธมิตรที่ดีของโรงเรียน ช่วยสร้างความเข้าใจ และให้ความรู้เรื่องรีไซเคิลที่ถูกต้องให้กับเด็กๆ ซึ่งสามารถต่อยอดโครงการที่ยั่งยืนนี้ให้ประสบความสำเร็จมากขึ้น นั่นคือเหตุผลที่เราเลือกโรงเรียนนี้
ทั้งนี้ ธนาคารขยะรีไซเคิล โรงเรียนบ้านชีวิทยา จ.ลพบุรี นับเป็นธนาคารขยะรีไซเคิลแห่งที่ 4 ซึ่งโรงเรียนยังแสดงความมุ่งมั่นที่จะทำให้เป็นโครงการเป็นต้นแบบของ จ.ลพบุรี
