3 ม.ค. 60 #100 ปี “อักษรจุฬาฯ” ชมภาพชุดประวัติศาสตร์แห่งวงการอุดมศึกษาไทย

3 มกราคม 2560 ครบรอบ 100 ปีแห่งการก่อตั้งคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นับแต่พระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงวางศิลาฤกษ์ตึกบัญชาการโรงเรียน ข้าราชการพลเรือนฯ ซึ่งปัจจุบัน คือ อาคารมหาจุฬาลงกรณ์ เมื่อวันที่ 3 มกราคม 2458 และทรงสถาปนาโรงเรียนข้าราชการพลเรือนขึ้นเป็นจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2459  อีก 1 ปีต่อมา คือในเดือนตุลาคม 2460 พระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นชัยนาทนเรนทร ซึ่งเป็นอธิการบดีกรมมหาวิทยาลัย ในกระทรวงธรรมการพระองค์แรก ได้ทรงตั้งคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ขึ้น ซึ่งเป็นหนึ่งในสี่คณะที่ได้มีการจัดตั้งขึ้น อีกสามคณะได้แก่ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ และคณะรัฐศาสตร์

การสอนในระยะแรกของคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์มุ่งสอนวิชาเตรียมแพทย์เป็นส่วนใหญ่ วิชาที่จัดสอนมี เคมี ฟิสิกส์ ชีววิทยา ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส และประวัติศาสตร์ ต่อมาใน พ.ศ. 2471 จึงได้เปิดสอนวิชาอักษรศาสตร์ตามหลักสูตรสามปี ผู้สำเร็จตามหลักสูตรนี้จะได้รับประกาศนียบัตรครูมัธยม ในสองปีแรกวิชาที่สอนเป็นวิชาอักษรศาสตร์โดยเฉพาะ มีวิชาภาษาไทย ภาษาบาลี ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ธรรมวิภาค และคณิตศาสตร์ และในภายหลังได้เพิ่มภาษาเยอรมันขึ้นอีกวิชาหนึ่ง หลังจากนั้นจึงเรียนวิชาครูอีกหนึ่งปี ใน พ.ศ. 2473 ได้เปิดสอนวิชาวิทยาศาสตร์ตามหลักสูตร 3 ปี โดยจัดสอนวิชาวิทยาศาสตร์ในสองปีแรก และวิชาครูในปีที่ 3 ทำนองเดียวกันกับอักษรศาสตร์ ผู้สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรจะได้รับประกาศนียบัตรครูมัธยมเช่นกัน

ต่อมาใน พ.ศ. 2476 ได้มีพระราชกฤษฎีกา แยกคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ออกเป็นสองคณะต่างหากจากกัน คณะอักษรศาสตร์แบ่งออกเป็นแผนกอักษรศาสตร์ และแผนกฝึกหัดครู คณะวิทยาศาสตร์แบ่งออกเป็นแผนกวิทยาศาสตร์ และแผนกฝึกหัดครู แต่ในปีเดียวกันนั้นเอง คณะอักษรศาสตร์และคณะวิทยาศาสตร์ ได้กลับยุบรวมกันเป็นคณะเดียวอีก โดยแบ่งงานออกเป็น ๙ แผนกคือ แผนกสารบรรณและหอสมุดของคณะ แผนกเคมี แผนกฟิสิกส์ แผนกชีววิทยา แผนกคณิตศาสตร์ แผนกภาษาไทยและโบราณตะวันออก แผนกภาษาปัจจุบัน แผนกภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ แผนกฝึกครู

ในด้านการสอนมีการปรับปรุงหลักสูตรให้สอนถึงขั้นปริญญาบัณฑิตเมื่อ พ.ศ. 2477  อักษรศาสตรบัณฑิตรุ่นแรกที่สำเร็จการศึกษาเมื่อ พ.ศ. 2478 มีจำนวน 33 คน ต่อมาในปี พ.ศ. 2485 ได้เปิดสอนในขั้นปริญญามหาบัณฑิต มีผู้สำเร็จการศึกษาได้รับปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิตเป็นรุ่นแรกใน พ.ศ. 2487 จำนวน 2 คน

ใน พ.ศ. 2486 ได้มีการแยกคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ออกเป็นสองคณะอีกครั้งหนึ่ง แต่ยังมีคณบดีคนเดียวร่วมกัน การบริหารงานจึงคงรวมกันอยู่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2491 คณะอักษรศาสตร์ได้เปลี่ยนชื่อเป็น คณะอักษรศาสตร์และครุศาสตร์ เพื่อเปิดการสอนในขั้นปริญญาครุศาสตรบัณฑิตขึ้น ในขณะนั้น คณะอักษรศาสตร์และครุศาสตร์มีแผนกวิชาต่าง ๆ รวม 4 แผนกวิชาคือ แผนกวิชาภาษาไทยและโบราณตะวันออก แผนกวิชาภาษาต่างประเทศ แผนกวิชาภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ แผนกวิชาครุศาสตร์

เมื่อ พ.ศ. 2493 คณะอักษรศาสตร์ได้แยกการบริหารงานออกเป็นอิสระจากคณะวิทยาศาสตร์ และมีคณบดีและเจ้าหน้าที่ฝ่ายธุรการของแต่ละคณะต่างหากจากกัน
ใน พ.ศ. 2498 ได้จัดตั้งแผนกวิชาบรรณารักษศาสตร์เพิ่มขึ้นอีกแผนกวิชาหนึ่งในคณะอักษรศาสตร์และครุศาสตร์พ.ศ. 2500 แผนกวิชาครุศาสตร์ ได้รับการยกฐานะเป็นคณะครุศาสตร์ แยกตัวออกไปจากคณะอักษรศาสตร์

พ.ศ. 2504 มีการจัดแบ่งแผนกวิชาในคณะอักษรศาสตร์เสียใหม่ ประกอบด้วย 6 แผนกวิชา คือ แผนกวิชาภาษาไทย แผนกวิชาภาษาตะวันออก แผนกวิชาภาษาอังกฤษ แผนกวิชาภาษาตะวันตก แผนกวิชาภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ แผนกวิชาบรรณารักษศาสตร์ และได้มีการจัดตั้งแผนกวิชาปรัชญาขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2514 รวมทั้งมีการจัดตั้งแผนกวิชาศิลปการละครขึ้นใน พ.ศ. 2515  ในปีเดียวกันนี้เองได้มีการแยกแผนกวิชาภูมิศาสตร์ออกเป็นอีกแผนกหนึ่งต่างหากด้วย

ในปัจจุบันคณะอักษรศาสตร์มี 11 ภาควิชาได้แก่ ภาควิชาภาษาไทย ภาควิชาภาษาอังกฤษ ภาควิชาประวัติศาสตร์ ภาควิชาภูมิศาสตร์ ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ ภาควิชาปรัชญา ภาควิชาศิลปการละคร ภาควิชาภาษาตะวันออก ภาควิชาภาษาตะวันตก ภาควิชาภาษาศาสตร์ และภาควิชาวรรณคดีเปรียบเทียบ

นี่ส่วนหนึ่งของภาพประวัติศาสตร์แห่งคณะวิชาที่ผลิตบุคลากรคุณภาพมากมายออกสู่สังคมไทยนับแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

ภาพและข้อมูลจากแหล่งดังต่อไปนี้

1. เวปไซต์คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  http://www.arts.chula.ac.th/

2. เฟซบุ๊ก “หอประวัติจุฬาฯ” https://www.facebook.com/MemorialHallOfChulalongkornUniversity/

3. เฟซบุ๊ก ยูไนเต็ด คอมเมอร์เชียล นอม https://www.facebook.com/ucnorm/?fref=nf