รายงานการศึกษา : พลิกโฉม ‘บ้านมหิดล’ ด้วยพลัง น.ศ.
กว่าทศวรรษที่ผ่านมา ภายใต้นโยบาย “Green Campus” พลิกโฉมหน้าบ้านของมหาวิทยาลัยมหิดล (มม.) ศาลายา ให้เขียวร่มรื่นสะอาดตา และด้วยนโยบายพลิกโฉม “บ้านมหิดล” หรือ “หอนักศึกษา มม.วิทยาเขตศาลายา” ที่เปรียบเสมือนที่พำนักอาศัยแห่งที่ 2 ของนักศึกษา มม.ซึ่งส่วนใหญ่เคยอยู่ช่วงเรียนชั้นปีที่ 1
ปัจจุบันมีนักศึกษากว่า 2,000 ราย ให้ร่วมตระหนัก และเรียนรู้การจัดการขยะ ได้สร้างความประทับใจจากการเป็นบ้านมหิดลน่าอยู่ ซึ่งนักศึกษาทุกคนในบ้านพร้อมใจกันแยกขยะ เพื่อมุ่งสู่เป้าหมาย “Zero Waste” หรือขยะเท่ากับศูนย์ในอนาคต
ร.ท.ทพ.ชัชชัย คุณาวิศรุต รองอธิการบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาและศิษย์เก่าสัมพันธ์ มม.กล่าวว่า ก้าวแรกของการจัดการขยะ คือการรู้จักแยกขยะ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญที่ มม.ปลูกฝังนักศึกษาทุกคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักศึกษาที่พักอยู่ภายในบ้านมหิดล ภายใต้ “โครงการบริหารจัดการขยะหอพักนักศึกษา” ดำเนินการโดยงานหอพักนักศึกษา กองกิจการนักศึกษา ร่วมกับกองกายภาพและสิ่งแวดล้อม มม.เพื่อให้นักศึกษามีความรู้ความเข้าใจการจัดการขยะ ลงมือทำจนเป็นนิสัย โดยหวังให้เป็นทักษะชีวิตที่ติดตัวนักศึกษาไปจนกระทั่งจบ ขยายผลสู่ครอบครัว และบุคคลรอบข้าง เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต แสดงความรับผิดชอบต่อสังคม และอนาคตของโลก
“ก่อนเริ่มโครงการฯ บ้านมหิดล วิทยาเขตศาลายา มีปริมาณขยะมากถึงเดือนละเกือบ 10 ตัน แต่มีขยะรีไซเคิลเพียง 400 กิโลกรัม เมื่อให้นักศึกษาเข้าอบรมจนเกิดทักษะแยกขยะ ผ่านไปครึ่งปี ทำให้มีขยะรีไซเคิลเพิ่มขึ้นกว่า 6 เท่า หรือ 2,500 กิโลกรัม” ร.ท.ทพ.ชัชชัย กล่าว
“น้องปลื้ม” วทัญยา น้อยมี นักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะพยาบาลศาสตร์ 1 ในนักศึกษาที่ทำงานในโครงการฯ และพักอยู่บ้านมหิดล กล่าวว่า ขยะมีค่า ถ้ารู้จักรีไซเคิล ปัจจุบันขยะซึ่งเป็นปัญหาสำคัญของบ้านมหิดล ได้แก่ ขยะที่มาจากกล่องพัสดุขนาดต่างๆ ซึ่งจัดการได้โดยแกะ พับ ลดขนาด ก่อนรวบรวมนำส่ง “ธนาคารขยะ” มม.ศาลายา เพื่อประเมินค่ากลับมาเป็นรายได้
นอกจากนี้ ขยะจากขวดพลาสติก จากถังขยะสีเหลือง ยังรวบรวมนำไปต่อยอดใช้ทำประโยชน์ในโครงการต่างๆ ได้อีก อาทิ โครงการผลิตชุด PPE เพื่อบุคลากรทางการแพทย์ ตามที่รุ่นพี่นักศึกษาบ้านมหิดลเคยทำไว้
ด้าน “น้องหลิงหลิง” พิมพกานต์ สายอุปราช นักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะพยาบาลศาสตร์ เพิ่มเติมว่า วิธีการจัดการขยะที่ดีที่สุด คือการเริ่มต้นที่ตัวเอง ซึ่งที่บ้านมหิดล แบ่งการทิ้งขยะตามสีของถัง โดยขยะทั่วไป ให้ทิ้งถังสีฟ้า ขยะเปียกทิ้งถังสีเขียว และจะรวบขยะประเภทเศษอาหารใส่ลงไปในถังหมักรักษ์โลก ที่จัดไว้หลังบ้านมหิดล เพื่อนำไปทำเป็นปุ๋ยใส่ต้นไม้ สำหรับขยะจากขวดพลาสติกส่วนใหญ่ มักมาพร้อมน้ำที่ดื่มไม่หมด ให้เทน้ำออกก่อนใส่ลงภาชนะที่รวบรวม เพื่อนำไปรดต้นไม้ ก่อนแยกขวดใส่ลงถังสีเหลือง เพื่อรวบรวมนำไปใช้ประโยชน์อื่นๆ
“Refill Station” เป็นจุดหนึ่งที่สำคัญของ มม.วิทยาเขตศาลายา ที่รองรับการใช้ประโยชน์จากขยะประเภทขวดพลาสติก โดยหลังทำความสะอาดแล้ว สามารถนำไปใช้เติมน้ำยาชนิดต่างๆ ที่จำเป็นสำหรับชีวิตชาวหอฯ ได้แก่ สบู่เหลว แชมพู น้ำยาล้างจาน น้ำยาซักผ้า น้ำยาปรับผ้านุ่ม ฯลฯ จากเครื่องจ่ายน้ำยาอัตโนมัติที่จัดไว้แบบบริการตัวเอง ที่บริเวณหน้าบ้านมหิดล
ทั้งหมดนี้เป็น “กลวิธีแยกขยะ” ที่ มม.ยังคงเดินหน้ารณรงค์เพื่อลดปริมาณขยะสู่เป้าหมาย “Zero Waste” ในโลกยุค Net Zero ซึ่งการจัดการขยะ คือการจัดการตัวเองสู่ชีวิตใหม่
