เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (302) 成语故事 (三〇二)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 一衣带水/一衣帶水 yī yī dài shuǐ (อี อี ไต้ ฉุ่ย) โดย คำว่า 一/壹 yī (อี) แปลว่า หนึ่ง จำนวนนับหนึ่ง 衣带/衣帶 yī dài (อีไต้) แปลว่า เข็มขัด แถบผ้าใช้รัดเอว สมัยโบราณ 水 shuǐ (ฉุ่ย) แปลว่า น้ำ แม่น้ำ เมื่อร่วมกันแล้วจะหมายถึง แม่น้ำที่เป็นสายแคบๆ เหมือนดังแถบผ้ารัดเอว ซึ่งหมายถึงดินแดนสองแห่งที่ถูกคั่นด้วยสายน้ำแคบๆ เพียงสายเดียว ใช้เปรียบถึงความใกล้ชิดกันมาก มาดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน
ปี ค.ศ.581 หยางเจียน 杨坚/楊堅 Yáng Jiān ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์สุย 隋朝 Suí Cháo (สุย เฉา) ได้รวบรวมแผ่นดินจีนทางเหนือที่แตกแยกมาอย่างยาวนาน ให้กลับมาเป็นปึกแผ่นอีกครั้ง กลายเป็นราชวงศ์เหนือ 北朝 Běi Cháo (เป่ย เฉา) ด้วยความมุ่งมั่น และเหล่าข้าราชบริพารทั้งหลายต่างร่วมแรงร่วมใจ จึงทำให้ภารกิจนี้ใกล้จะลุล่วงสำเร็จลงได้ บรรดารัฐเล็กรัฐน้อยที่อยู่เหนือแม่น้ำแยงซีเป็นต้นไป ต่างก็ได้ยอมสวามิภักดิ์ต่อหยางเจียน จนหยางเจียนเองก็มีความมั่นใจที่จะสามารถก่อตั้งราชวงศ์สุยขึ้นมาให้สำเร็จ
ในช่วงข้าวใหม่ปลามันนี้ หยางเจียนบริหารบ้านเมืองได้อย่างราบรื่น กิจการงานเจริญก้าวหน้าไปมาก หัวเมืองน้อยใหญ่กลับมาฟื้นฟูสังคม และเศรษฐกิจได้อย่างรวดเร็ว ทำให้ในช่วงนี้ แผ่นดินในภาคเหนือที่อยู่ในอำนาจของหยางเจียน สงบสุข และเจริญรุ่งเรือง ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุขกันทั่วหล้า
คราวนี้มาถึงรัฐใหญ่ทางใต้ 南朝 Nán Cháo (หนาน เฉา) มีนามว่าเฉิน 陈/陳 Chén เป็นแกนหลักสำคัญ ซึ่งปักหลักอยู่ทางใต้แม่น้ำแยงซี การบริหารบ้านเมืองของรัฐเฉินในช่วงนี้ เต็มไปด้วยความวุ่นวาย เพราะผู้นำรัฐไม่เอาใจใส่ต่องานกิจการบ้านเมือง วันๆ เอาแต่เสพสุขมิหยุดหย่อน การขูดรีดเก็บภาษี และเกณฑ์แรงงานประชาชนอย่างหนัก ทำให้ผู้คนในรัฐเฉินอยู่ด้วยความทุกข์ทรมาน ทั้งความยากจน ทั้งการกดขี่จากรัฐ ทำให้เกิดเสียงสาปแช่งไปทั่ว
(ที่มาภาพ : https://m.mofa.com/video/6386.html)
จนเรื่องมาถึงหูของหยางเจียน ผู้ยิ่งใหญ่แห่งทางเหนือ หยางเจียนจึงได้กล่าวกับเหล่าข้าราชบริพารทั้งหลายว่า รัฐสุยของเรากับรัฐเฉินอยู่ติดกัน ที่คั่นด้วยแม่น้ำแยงซีเท่านั้น แผ่นดินอันกว้างใหญ่ของทั้ง 2 ฝ่าย ที่มีแม่น้ำคั่นกลาง ก็เหมือนสายคาดเอวที่แบ่งร่างกายของเราเป็นช่วงบนกับช่วงล่าง แต่ร่างกายก็ยังคงเป็นของเราอยู่ดี แผ่นดินนี้ก็เช่นกัน แม่น้ำแยงซีที่คั่นกลางนี้ ทำให้ประชาชนแห่งรัฐเฉินต้องทุกข์ยาก เพราะผู้นำที่ไม่ใส่ใจประชาชน เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว ไฉนเลยข้าจะทนนิ่งดูดาย เห็นความยากลำบากของประชาชนรัฐเฉินแล้ว ไม่ยื่นมือเข้าช่วย
ดังนั้น หยางเจียนจึงสั่งระดมช่างต่อเรือ แล้วยกพลห้าแสนข้ามแม่น้ำแยงซีไปทำการโค่นล้มรัฐเฉินได้สำเร็จ เมื่อสิ้นรัฐเฉิน มหาอำนาจแห่งทางใต้แล้ว แผ่นดินจีนก็กลับมารวมเป็นปึกแผ่นอีกครั้ง หยางเจียนได้สถาปนาราชวงศ์สุยขึ้นมา และหยางเจียนก็คือสุยเหวินตี้ 隋文帝 Suí Wéndì ปฐมกษัตริย์แห่งสุยนั่นเอง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：两地之间靠得非常近。
成語比喻：兩地之間靠得非常近。
Chénɡyǔ bǐyù：Liǎng dì zhī jiān kào dé fēicháng jìn.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: เหลี่ยง ตี้ จือ เจียน เข้า เต๋อ เฟยฉาง จิ้น
สุภาษิตเปรียบว่า ดินแดนของทั้งสองฝ่ายอยู่ใกล้ชิดกันมาก
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
清莱和大其力是一衣带水的邻邦，自古以来经济交流十分频繁。
清萊和大其力是一衣帶水的鄰邦，自古以來經濟交流十分頻繁。
Qīng lái hé Dàqílì shì yīyīdàishuǐ de línbāng, zìgǔ yǐlái jīngjì jiāoliú shífēn
pínfán.
ชิงไหล เหอ ต้าฉีลี่ ฉื้อ อีอีไต้ฉุ่ย เตอะ หลินปัง, จื้อกู่ อี่ไหล จิงจี้ เจียวหลิว ฉือเฟิน ผินฝาน
เชียงราย และท่าขี้เหล็กเป็นเพื่อนบ้านที่คั่นจากกันเพียงแม่น้ำ มีการแลกเปลี่ยนค้าขายกันอย่างคึกคักมาตั้งแต่สมัยโบราณ
