รายงานการศึกษา : สร้างประสบการณ์.. ‘เด็กพิเศษ’ ร.ร.วัดมหาธาตุ-ราชบพิธ
“เด็กพิเศษ” มาจากคำว่า เด็กที่มีความต้องการพิเศษ จำเป็นต้องได้รับการดูแล และช่วยเหลือเพิ่มเติมจากปกติ ทั้งการเรียนรู้ การใช้ชีวิตประจำวัน ตลอดจนการเข้าสังคม เพื่อให้เด็กได้รับการพัฒนาอย่างเต็มตามศักยภาพ แต่ในสังคมไทยยังไม่ให้ความสำคัญเท่าที่ควร ทำให้ความเข้าใจเกี่ยวกับเด็กพิเศษมีจำกัด บางครั้งกลายเป็นความเข้าใจผิด ไม่ให้การยอมรับ ปฏิบัติอย่างไม่เท่าเทียม จนนำไปสู่ส่วนหนึ่งของปัญหาทางสังคม ซึ่ง เทเวศประกันภัย ตระหนัก และให้ความสำคัญกับเรื่องดังกล่าว จึงได้ดำเนินโครงการ “รอยยิ้มเพื่อเรา-พัฒนาบุคคลที่มีความต้องการพิเศษ” ตั้งแต่ปี 2552 เป็นต้นมา โดยสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจนเข้าสู่ปีที่ 16 ร่วมกับ โรงเรียนวัดมหาธาตุ และ โรงเรียนราชบพิธ มีนักเรียนที่ผ่านการเข้าร่วมโครงการนี้มากถึง 315 คน
นางเอมอร จิรเสาวภาคย์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท เทเวศประกันภัย จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า วัตถุประสงค์หลักของโครงการ คือการเสริมสร้างทักษะชีวิตให้เด็กพิเศษสามารถช่วยเหลือตัวเอง ดูแลคนรอบข้างในเบื้องต้น ตลอดจนดำเนินชีวิตร่วมกับคนในสังคมได้ ผ่านกิจกรรมบำบัดต่างๆ อาทิ “อาชาบำบัด” กิจกรรมที่ให้เด็กได้ขี่ม้า ซึ่งจะทำให้เด็กเคลื่อนไหวดีขึ้น มีสมาธิจดจ่อกับสิ่งที่ทำ อีกทั้ง ยังช่วยเพิ่มความมั่นใจ และลดความกลัวให้กับเด็ก “วารีบำบัด” การพัฒนาทางกายภาพด้วยเทคนิคการบริหารกายในน้ำ การทรงตัว การเคลื่อนไหว เพื่อให้เด็กๆ ได้ฝึกควบคุมร่างกายได้ดีขึ้น “ศิลปะบำบัด” ช่วยพัฒนาอารมณ์ สติปัญญา สมาธิ ความคิดสร้างสรรค์ รวมถึง การช่วยพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็ก และการประสานงานการเคลื่อนไหวของร่างกาย “โยคะบำบัด” ช่วยให้เด็กอยู่กับตัวเอง ฝึกอยู่นิ่งๆ รวมถึง กิจกรรมเรียนรู้นอกห้องเรียน
ด้าน น.ส.ฐิติพร อาจปาสา คุณครูโรงเรียนวัดมหาธาตุ เล่าว่า สิ่งที่สังเกตเห็นได้ชัดสุด คือเด็กมีความสุข และสนุกสนานตลอดการทำกิจกรรม มีบุคลิกภาพที่พัฒนาไปในทางที่ดี สุขภาพร่างกาย และอารมณ์แข็งแรงขึ้น มีปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น สามารถรับฟัง และปฏิบัติตามคำสั่งได้ดีมากขึ้น ด้านผู้ปกครองก็นำกิจกรรมต่างๆ ไปปรับใช้ในครอบครัว ทั้งการฝึกใช้กล้ามเนื้อ การออกกำลังกายในพื้นที่จำกัด ตลอดจนพาไปทำกิจกรรมต่อเนื่องในช่วงเวลาว่าง ซึ่งผู้ปกครองถือเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนา เริ่มจากการฝึกทักษะพื้นฐานอย่างการช่วยเหลือตนเองในกิจวัตรประจำวัน เช่น เข้าห้องน้ำ แต่งกาย ทำธุระส่วนตัว ด้วยความรัก และความเอาใจใส่ทุกด้าน สอนให้เด็กเข้าใจบทบาทของตนเอง และสามารถปฏิบัติได้ เพื่อการอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคม
สำหรับโรงเรียนราชบพิธ น.ส.วรรณฤดี รุกขวัฒนกุล ครูวิทยฐานะชำนาญการ กล่าวว่า เด็กพิเศษแต่ละคนมีความแตกต่าง การพัฒนาจึงต้องเริ่มจากการค้นหาศักยภาพในตัวเด็กให้เจอ เพื่อส่งเสริม และสนับสนุนให้พัฒนาอย่างต่อเนื่อง ที่ผ่านมา เทเวศประกันภัยเข้ามามีส่วนร่วมในการสนับสนุนกิจกรรมให้เด็กพิเศษของโรงเรียน ทำให้เด็กเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี และเร็วกว่าการจัดการเรียนการสอนในห้องเรียนเพียงอย่างเดียว เด็กยังสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับเพื่อนๆ และผู้อื่น ซึ่งทุกกิจกรรมที่จัดขึ้น ผู้ปกครองนำไปประยุกต์กับเด็กได้เป็นอย่างดี
“สิ่งที่น่าเป็นห่วงในยุคปัจจุบัน คือมิจฉาชีพ กลลวงที่มาในรูปแบบที่ไม่คาดคิด โดยเฉพาะการโหลดเกมในโทรศัพท์มือถือ หรือยาเสพติด ผู้ปกครองจึงควรเป็นคนสำคัญที่จะให้คำแนะนำ และเป็นที่ปรึกษาในเรื่องต่างๆ รวมถึง ดูแลเอาใจใส่พัฒนาการทางร่างกายของเด็กที่เปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงวัย เพื่อให้เด็กรู้สึกว่ามีคนเข้าใจ คอยคุ้มครองปกป้อง เป็นคนคอยช่วยเหลือที่เขาไว้วางใจได้ นอกจากนี้ เด็กพิเศษทุกคนมีความสามารถเฉพาะตัวอย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อค้นพบความสามารถ หรือสิ่งที่เขาชอบ มีความถนัด ทำแล้วประสบความสำเร็จ ผู้ปกครองจึงควรสนับสนุนอย่างเต็มที่ เพื่อให้เขาเห็นคุณค่า และภาคภูมิใจในตนเอง” คุณครูวรรณฤดี กล่าว
เพราะการพัฒนาที่ดี จะประสบความสำเร็จไม่ได้เลยหากครอบครัวไม่ให้ความสำคัญ ผู้ปกครองควรให้โอกาสพวกเขาได้ทดลองทำในสิ่งที่ชอบ ภายใต้คำแนะนำที่ถูกต้อง เปิดใจยอมรับในสิ่งที่เขาเป็น เรียนรู้ เข้าใจ คอยดูแลปกป้องในยามที่พวกเขาต้องการ เป็นพื้นที่ปลอดภัย เพื่อให้เกิดความพร้อมทั้งร่างกาย และจิตใจ ในการพัฒนาตนเอง จนใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างเหมาะสม
