ผู้บริหาร รร.ดังระยอง วาร์ปชม ‘โกลเด้นบอย’ ฝาก ศธ.หนุน ปวศ.คนธรรมดา-มิติการค้าอุษาคเนย์

ผู้บริหาร รร.ดังระยอง วาร์ปชม ‘โกลเด้นบอย’ ฝาก ศธ.หนุน ปวศ.คนธรรมดา-มิติการค้าอุษาคเนย์

เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพฯ ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศภายในห้องศิลปะลพบุรี อาคารมหาสุรสิงหนาท ซึ่งเป็นสถานที่จัดแสดงประติมากรรม ‘โกลเด้นบอย’ หลังจากพิพิธภัณฑ์ศิลปะ เดอะ เมโทโพลิแทน นิวยอร์ก หรือ ‘เดอะเมท’ สหรัฐอเมริกา ส่งคืนไทย โดยมีพิธีแถลงรับมอบเมื่อ 20 พฤษภาคม ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย และเปิดให้ประชาชนเข้าชมตั้งแต่ 21 พฤษภาคมที่ผ่านมา

บรรยากาศโดยทั่วไป ยังคงมีประชาชนทั้งชาวไทยและต่างชาติหลั่งไหลเข้าขมประติมากรรมดังกล่าว พร้อมด้วย ประติมากรรมสตรีนั่งชันเข่าพนมมือที่ได้รับคืนมาพร้อมกัน รวมถึงประติมากรรมสำริดขนาดใหญ่ซึ่งนักวิชาการเชื่อว่าคือ พระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ซึ่งย้ายจากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิมาย มาจัดแสดงร่วมด้วย เนื่องจากมีรูปแบบใกล้เคียงกัน จนเคยถูกตั้งคำถามว่าเป็นต้นแบบให้โกลเด้นบอยลอกเลียนทำเทียมหรือไม่

นายดิเรก อุทรทวิการ ณ อยุธยา รองผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านฉางกาญจนกุลวิทยา อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง หนึ่งในผู้เข้าขม ให้สัมภาษณ์ ‘มติชน’ ว่า ตนเดินทางมาจากจังหวัดระยอง เพื่อพบแพทย์ที่โรงพยาบาลศิริราช หลังเสร็จธุระจึงข้ามเรือมายังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนครตามที่ตั้งใจไว้แต่แรกว่าต้องมาชม ‘โกลเด้นบอย’ ให้ได้ เนื่องจากติดตามข่าวสารในประเด็นดังกล่าวมาโดยตลอด ทั้งด้วยความสนใจส่วนตัว และการเป็นบุคลากรทางด้านการศึกษา วันนี้ได้ชมองค์จริงเป็นครั้งแรก รู้สึกว่าเป็นรูปเคารพที่ดูขลังมาก ส่วนในเชิงช่างสะท้อนเทคนิคขั้นสูงอย่างน่าทึ่ง

“วันนี้มาหาหมอที่โรงพยาบาลศิริราช ตั้งใจไว้แล้วว่า จะต้องมาดู ความรู้สึกแรกคือเป็นโบราณวัตถุที่ขลังมาก มีออร่า สมเป็นรูปเคารพที่ถูกสร้างขึ้นนับเนื่องในศาสนา

ที่ผ่านมา ติดตามข่าว โกลเด้นบอย มาตลอด เพราะก่อนเป็นผู้บริหาร เคยเป็นครูสอนสังคม และประวัติศาสตร์มาก่อน ซึ่งมีเนื้อหาส่วนหนึ่งที่เด็กต้องเรียนอยู่แล้ว คือเรื่องรัฐโบราณในดินแดนไทย แต่เราอาจมีตัวอย่างน้อยเกินไปในการอธิบายถึงรัฐอื่นในดินแดนไทยซึ่งล้วนเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทย และวัฒนธรรมไทยที่สืบเนื่องมาจนถึงวันนี้

ผมคิดว่าประวัติศาสตร์ไทย ต้องหมายรวมทุกวัฒนธรรมที่อยู่ในเขตพื้นที่ประเทศไทยในปัจจุบัน” นายดิเรก กล่าว

นายดิเรกกล่าวว่า จุดเด่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงก่อนประวัติศาสตร์ คือ โลหะ ซึ่งโกลเด้นบอย ก็เป็นตัวอย่างของพัฒนาการการหล่อโลหะ จากกลองมะโหระทึกมาเป็นรูปเคารพจากสำริดที่มีความประณีต ครบถ้วน สมบูรณ์

“ทึ่งตรงการหล่อรายละเอียดปลีกย่อย ซึ่งผมเคยชมพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรุงพนมเปญ เมื่อมาชมโกลเด้นบอยวันนี้ ก็ให้ความรู้สึกเดียวกันเลย กว่าจะหล่อได้องค์ขนาดนี้ ต้องหล่อทีละส่วนเข้ามาประกอบกัน” นายดิเรกกล่าว

เมื่อถามว่า ในฐานะบุคลากรทางการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการควรสนับสนุนผลักดันการเรียนการสอนประวัติศาสตร์ในแนวทางใด

นายดิเรก กล่าวว่า ควรมีการเน้นย้ำใน ‘ลักษณะร่วม’ มากกว่ามุ่งหาความแตกต่างอันเป็นลักษณะเฉพาะ

“เอาง่ายๆ ศิลปะเขมรในไทย สามารถหาได้ เช่นเดียวกับวัฒนธรรมไทยในเขมร ซึ่งพูดกันนานแล้วว่า วัฒนธรรมไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของอำนาจทางการเมืองทั้งหมด การหยิบยืมกันไปมาเป็นเรื่องปกติ อีกประเด็นหนึ่งที่มักพูดกันในปัจจุบัน คือ ประวัติศาสตร์ของคนธรรมดา และความเคลื่อนไหว พลวัตรต่างๆ เช่น มิติของการค้า ผมเห็นด้วยว่าควรเน้น” นายดิเรก กล่าว

นายดิเรก กล่าวว่า ทางโรงเรียนมีการทำโครงการทัศนศึกษาวัดพระศรีรัตนศาสดาราม และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร อยู่แล้ว จึงมีแผนจะพานักเรียนเข้าชมโกลเด้นบอยด้วย

“ฝากบอกกระทรวงศึกษาธิการไปด้วยก็ได้ ว่าปัญหาคือ ค่าเข้าชม ซึ่งของนักเรียน ไม่มีปัญหา แต่ค่าเข้าชมของครูอาจารย์ ไม่ได้รับการอุดหนุน เพราะฉะนั้น เวลาบริหารจัดการ โรงเรียนต้องหางบสนับสนุน” นายดิเรกกล่าว

เมื่อถามว่า โกลเด้นบอย ควรกลับบุรีรัมย์ซึ่งเป็นที่ตั้งของปราสาทบ้านยางโป่งสะเดา จุดขุดพบ เมื่อราว 50 ปีก่อน หรือจัดแสดงไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ตลอดไป

นายดิเรกกล่าวว่า ส่วนตัวมองว่าควรนำกลับไปยังท้องถิ่น เนื่องจาก โบราณวัตถุชิ้นหนึ่ง ไม่ควรจัดแสดงอยู่โดด ๆ แต่ควรแวดล้อมด้วยโบราณสถาน โบราณวัตถุในกลุ่มวัฒนธรรมเดียวกัน
เพื่อให้มองเห็นความเชื่อมโยง

“อย่างน้อยถ้าอยู่ในพื้นที่ของมันก็น่าจะเห็นพื้นที่ทางกายภาพ ว่าประติมากรรมชิ้นนี้เคยอยู่ครงไหน อย่างไร พื้นที่โดยรอบเคยเป็นโบราณสถานแบบไหน อายุเท่าไหร่ มันไม่ควรถูกเก็บไว้แยกต่างหากจากพื้นที่เดิม แต่ควรมีความสัมพันธ์กับพื้นที่ แล้วคนที่อยู่ในท้องถิ่นจะรู้สึกผูกพันกับประวัติศาสตร์ของเขา” นายดิเรกกล่าว

เมื่อถามถึงเรื่องข้อห่วงใยในความปลอดภัย นายดิเรกกล่าวว่า สมัยนี้เทคโนโลยีล้ำยุค ส่วนเรื่องความปลอดภัยเป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐที่ต้องดูแล เพราะกว่าจะกลับมาได้ ถ้าทำให้เสียหาย ในมือเราเอง ก็ต้องโทษตัวเอง