วธ.ซ่อมแซมเรือพระที่นั่งงดงามสมพระเกียรติ เตรียมจัดพิธีบวงสรวงใหญ่ อัญเชิญลงน้ำ 2 ก.ค. เชิญชวนประชาชนชมความงาม เรือพระที่นั่ง 28-29 ก.ค.ที่ท่าราชวรดิฐ
เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน ที่พิพิธภัณฑสถาน เรือพระราชพิธี น.ส.สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) พร้อมด้วย นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัด วธ. ตรวจเยี่ยมการซ่อมแซมและตกแต่งเรือพระราชพิธี และเยี่ยมชมการฝึกซ้อมฝีพาย สำหรับการจัดขบวนพยุหยาตราทางชลมารคเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐิน โดยมี พล.ร.ต.ฉัตรชัย ศุกระศร เสนาธิการกรมยุทธศึกษาทหารเรือ พล.ร.ต.สมบัติ จูถนอม เจ้ากรมการขนส่งทหารเรือ ผู้แทนคณะกรรมการจัดเตรียมความพร้อมขบวนเรือพระราชพิธี (คตร.) และ พล.ร.ต.ไพฑูรย์ ปัญญสิน ที่ปรึกษาคณะกรรมการจัดเตรียมความพร้อมขบวนเรือพระราชพิธี (คตร.) ให้การต้อนรับ
น.ส.สุดาวรรณกล่าวว่า การซ่อมแซมเรือพระราชพิธีมีความคืบหน้าไปเกือบ 100% เหลือเพียงการตกแต่งและเก็บรายละเอียด โดยมั่นใจว่าจะดำเนินการเสร็จทันกำหนดในวันที่ 30 มิถุนายนนี้อย่างแน่นอน ทั้งนี้ กรมศิลปากรได้รับมอบหมายภารกิจสำคัญในการเตรียมความพร้อมสำหรับการจัดขบวนพยุหยาตราทางชลมารคเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐิน พุทธศักราช 2567 เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ได้แก่ การอนุรักษ์ ซ่อมแซมเรือพระราชพิธี และอาภรณ์ภัณฑ์เครื่องประกอบ จำนวน 52 ลำ โดยมอบหมายให้กลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และสำนักช่างสิบหมู่ ดำเนินการอนุรักษ์เรือพระราชพิธี ซึ่งมีสถานะเป็นโบราณวัตถุ และการประดับตกแต่งเรือพระราชพิธี ด้วยการลงรัก ปิดทองประดับกระจกตามแบบศิลปะไทยโบราณ
น.ส.สุดาวรรณกล่าวว่า รวมทั้งการซ่อมแซมและจัดสร้างอาภรณ์ภัณฑ์เครื่องประกอบเรือพระราชพิธี โดยได้รับจัดสรรงบกลางจากรัฐบาล เพื่ออนุรักษ์และตกแต่งเรือพระราชพิธี จำนวน 52 ลำ เป็นเงินทั้งสิ้น 47,301,800 บาท โดยกรมศิลปากรยึดหลักการในการอนุรักษ์เรือพระราชพิธีให้มีความปลอดภัย พร้อมใช้งาน คงความเป็นของแท้ดั้งเดิม งดงามตามแบบฝีมือช่างไทยโบราณ สมพระเกียรติ และยังเป็นการสืบสานประเพณีการจัดขบวนเรือพระราชพิธี ซึ่งปัจจุบันมีเพียงประเทศไทยประเทศเดียวในโลก ทั้งนี้ กระทรวงวัฒนธรรมตระหนักถึงความสำคัญของภารกิจดังกล่าว จึงทุ่มเทแรงกาย แรงใจ เพื่อให้การปฏิบัติงานดังกล่าวลุล่วงด้วยความสมบูรณ์พร้อม ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อันหาที่สุดมิได้
“และจากการที่ นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี เดินทางมาตรวจเยี่ยมเมื่อวันที่ 13 มิถุนายนที่ผ่านมา ได้มอบแนวทางไว้ว่าพระราชพิธีถวายผ้าพระกฐินโดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารคเป็นพระราชพิธีสำคัญที่ประชาชนชาวไทยและชาวต่างชาติต่างรอคอยที่จะเฝ้าชม ถือเป็นความภาคภูมิใจของพสกนิกรชาวไทยและความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมของชาติที่มีเอกลักษณ์อันโดดเด่น จนเป็นที่กล่าวขานไปทั่วโลก จึงควรเตรียมความพร้อมสำหรับรองรับผู้ที่จะเข้าชมความงามของเรือพระราชพิธี ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ภายหลังพระราชพิธีด้วย ซึ่งเรือพระราชพิธีที่จัดแสดงอยู่ ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี จำนวน 8 ลำ
ประกอบด้วย เรือพระที่นั่ง 4 ลำ ได้แก่ เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่ง นารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช เรือพระที่นั่งอเนกชาติภุชงค์ และเรือรูปสัตว์ 4 ลำ ได้แก่ เรือเอกไชยเหิรหาว เรืออสุรวายุภักษ์ เรือครุฑเหิรเห็จ เรือกระบี่ปราบเมืองมาร นับเป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงเรือพระราชพิธีแห่งเดียวของโลก จึงได้รับนโยบายดังกล่าว และมอบให้กรมศิลปากรจัดทำแผนการประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ข้อมูลทางวิชาการเรื่องเรือพระราชพิธี และการจัดกระบวนเรือในเว็บไซต์พิพิธภัณฑ์เสมือนจริง (Virtual Museum) ของกรมศิลปากร และสื่อสังคมออนไลน์ต่างๆ รวมทั้งการนำเอาความสำเร็จของการจัดกิจกรรมชมพิพิธภัณฑ์ยามราตรี (Night Museum) มาประยุกต์ใช้กับพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี โดยจะเริ่มดำเนินการปรับปรุงการจัดแสดงเรือพระราชพิธีทั้ง 8 ลำ ในเดือนตุลาคม 2567 ด้วยการติดตั้งไฟจัดแสดงเพิ่มเติม เพื่อเน้นความงามของเรือพระราชพิธี ให้สอดรับกับบรรยากาศยามค่ำคืนริมคลองบางกอกน้อย อันเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ โดยให้ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านการจัดแสดง แสง สี สำหรับการจัดแสดง และการจัดบรรยากาศภายในพิพิธภัณฑ์ออกแบบเป็นพิเศษ” น.ส.สุดาวรรณกล่าว
รมว.วธกล่าวด้วยว่า คาดว่าจะดำเนินการแล้วเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2567 เพื่อเป็นของขวัญปีใหม่ให้นักท่องเที่ยว และเป็นการสนับสนุนนโยบายซอฟต์พาวเวอร์ของรัฐบาล ทั้งนี้ จากการวิเคราะห์สถิติจำนวนนักท่องเที่ยวในปีที่ผ่านมา นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติ และเดินทางเข้าชมทางเรือ คาดว่าการปรับปรุงและพัฒนาพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธีครั้งนี้จะทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ พร้อมทั้งจะเพิ่มเวลาเข้าชมจาก 16.00 น. เป็น 20.00 น. โดยจะร่วมมือกับกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาตามบัญชาของท่านนายกรัฐมนตรีต่อไป
นาวาเอกทรงชัย จิตหวัง หัวหน้านายทหารฝ่ายอำนวยการ กรมการขนส่งทหารเรือ กล่าวว่า ขณะนี้กองทัพเรือได้ฝึกซ้อมกำลังพล โดยรอบแรกเป็นการฝึกครูฝึกฝีพายเพื่อทำหน้าที่นายเรือ นายท้าย และเพื่อฝึกซ้อมกำลังพลประจำเรือพระราชพิธี จำนวน 2,200 นาย ซึ่งตามขั้นตอนจะมีการฝึกซ้อมการพายและเห่เรือในเรือ ในน้ำของหน่วยรับเรือ แบ่งเป็น 2 ภาค คือฝึกในหน่วย 25 วัน จากนั้นเป็นการฝึกในน้ำ ตั้งแต่วันที่ 8-30 กรกฎาคม เพื่อให้ฝีพายมีความคุ้นเคยกับเรือขุด โดยไม่ได้ใช้เรือพระที่นั่งและไม่ได้ใช้รูปสัตว์ ซึ่งถือเป็นเรือที่ทรงคุณค่าอย่างสูง หลังจากนั้นจะมีการซ้อมขบวนย่อย ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม รวม 10 ครั้ง จนถึงเดือนตุลาคม จะมีการซ้อมใหญ่อีก 1 ครั้ง ก่อนจะถึงพระราชพิธีเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐิน โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ณ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร ในวันที่ 27 ตุลาคม
“ส่วนความพร้อมตัวเรือกองทัพเรือได้ดำเนินการซ่อมตัวเรือพระที่นั่ง เรือรูปสัตว์ และเรือในขบวน รวม 52 ลำ รวมเรือขุด อีก 10 ลำเป็น 62 ลำ เสร็จเรียบร้อยแล้ว และได้ส่งมอบให้กรมศิลปากรประดับตกแต่งให้มีความวิจิตรงดงาม โดยจะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 30 มิถุนายน ปัจจุบันทางกรมศิลปากรดำเนินการไปแล้วกว่า 90% ถือว่าค่อนข้างมีความพร้อม
กองทัพเรือได้มีหนังสือขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตและทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้จัดพิธีบวงสรวงและอัญเชิญเรือพระราชพิธีลงน้ำในวันที่ 2 กรกฎาคม ส่วนวันที่ 27-29 กรกฎาคม จะมีการจัดงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ในการนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระบรมราชานุญาตให้อัญเชิญเรือพระที่นั่ง 3 ลำ คือเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 และเรือพระที่นั่งอนันตนาคราช ไปผูกทุ่นประกอบการเห่เรือที่ท่าราชวรดิฐ ในวันที่ 28-29 กรกฎาคม วันละ 2 รอบ ภายในงานยังมีการจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ดังนั้น จึงขอเชิญชวนประชาชนที่สนใจเข้าร่วมรับชม” นาวาเอกทรงชัยกล่าว
ขณะที่ นางอัจฉริยา บุญสุข ผู้อำนวยการกลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กล่าวว่า ในการดำเนินการอนุรักษ์ซ่อมแซมเรือพระราชพิธี ขณะนี้เรือพระที่นั่ง 4 ลำ ประกอบด้วย เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณรัชกาลที่ 9 เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช เรือพระที่นั่งเอนกชาติภุชงค์ ซ่อมแซมเสร็จเรียบร้อยแล้ว ประกอบด้วย การซ่อมแซมโครงสร้าง การลงรัก ปิดทองประดับกระจกตามแบบศิลปะไทยโบราณ อนุรักษ์ลวดลายที่ขาดหายหรือแตกหักให้กลับมาสมบูรณ์ พร้อมใช้งาน แต่ละขั้นตอนเป็นงานประณีตศิลป์ขั้นสูง
นางอัจฉริยากล่าวอีกว่า ส่วนเรือพระราชพิธีที่ยังซ่อมแซมไม่แล้วเสร็จ คือเรืออสุรวายุภักษ์อยู่ในขั้นตอนการเขียนลายรดน้ำตามแบบลวดลายดั้งเดิม จากนั้นจะลงรัก ปิดทอง โดยมีผู้ปฏิบัติหน้าที่ 10-15 คน จะแล้วเสร็จภายในวันที่ 30 มิถุนายน อีกส่วนเป็นการจัดสร้างอาภรณ์ภัณฑ์เครื่องประกอบเรือพระราชพิธีที่จัดสร้างขึ้นใหม่ เพราะของเดิมชำรุดเสียหาย เป็นผ้าลายทองแผ่ลวด งานประณีตศิลป์ที่คู่งานราชประเพณี กำหนดแล้วเสร็จก่อนเดือนตุลาคม ซึ่งหลังการฝึกซ้อมฝีพาย สำนักช่างสิบหมู่ต้องสำรวจเรือพระราชพิธีเป็นระยะก่อนจะมีพระราชพิธีจริง โดยการดำเนินการมุ่งอนุรักษ์คุณค่างานศิลปกรรมโบราณและเผยแพร่ความงดงามของประณีตศิลป์ของไทย สำหรับประชาชนสามารถมาชมความงามของเรือพระราชพิธีและเรียนรู้การซ่อมแซมเรือพระราชพิธีได้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี
