เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน 成语故事 (323)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 南柯一梦/南柯一夢nán kē yī mèng (หนาน เคอ อี เมิ่ง) โดย คำว่า南nán (หนาน) แปลว่า ทิศใต้ ทางใต้ 柯kē (เคอ) แปลว่า ด้ามจับ ในบทความนี้จะหมายถึงต้นไม้ใหญ่ หรือชื่อเมืองหนึ่ง 一 yī (อี) แปลว่า หนึ่ง梦/夢 mèng (หยาง) แปลว่า ฝัน เมื่อรวมกันแล้วจะหมายถึง ฝันยกหนึ่งที่ใต้ต้นไม้ใหญ่ ฝันครั้งหนึ่งที่ใต้ต้นไม้ใหญ่ มันมีความหมายแฝงคือ ทุกอย่างเหมือนดังฝัน หรือสิ่งใดๆในโลกล้วนอนิจจัง มาดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน
ในยุคสมัยราชวงศ์ถัง มีบัณฑิตหนุ่มคนหนึ่งนามว่าฉุนยหวี เฟิน 淳于棼 Chúnyú Fén มีเรื่องร่ำลือว่า เขาเป็นคนมีความรู้ความสามารถสูงมาก และก็คงเป็นความหวังของผู้คนมากมายด้วยเช่นกัน แต่ชีวิตของเขากลับไม่เป็นเหมือนดังที่หลายคนคาดหวัง เพราะอะไรนั่นหรือ มีเรื่องเล่าว่า ครั้งหนึ่งฉุนยหวี เฟินต้อนรับเพื่อน ๆ ที่มาเยี่ยมบ้านของตน งานเลี้ยงต้อนรับนั้น เขาได้จัดขึ้นที่ใต้ต้นไม้ใหญ่ในสวนหลังบ้าน งานเลี้ยงดำเนินไปได้ค่อนวันแล้ว แต่ละคนเริ่มเมาและอิ่มหนำสำราญดีแล้ว เพื่อนสองคนขอตัวไปแช่เท้าที่บ่อน้ำร้อนในสวนข้างศาลาที่กินเลี้ยง
ส่วนตัวของฉุนยหวี เฟินรู้สึกเหนื่อยและเมา จึงพิงต้นไม้ใหญ่แล้วเผลอหลับจนฝันไปว่า มีคณะทูตจากเมือง ๆ หนึ่งมาเชิญเขาไปรับราชการ เขาดีใจมากจึงตอบตกลงและเดินทางไปกับคณะทูตนั้น เมื่อไปถึงเมืองดังว่า เขาก็ได้รับความไว้วางใจจากเจ้าเมือง ไม่นานเขาก็เป็นที่โปรดปรานของเจ้าเมือง จนได้รับการแต่งตั้งให้ไปครองเมืองหนานเคอ南柯Nán kē เมืองหนานเคอนี้เป็นเมืองหน้าด่านสำคัญ เมื่อเขาไปครองเมืองหนานเคอแล้ว ก็ทำความเจริญรุ่งเรืองให้กับเมืองนี้มากมาย จนเป็นที่รักใคร่ของประชาชน มาถึงตอนนี้เขาก็มีภรรยา มีลูก ๆ ทั้งชายหญิงหลายคน เป็นครอบครัวที่มีความสุข ความสมบูรณ์มาก จนกระทั่งวันหนึ่งมีศัตรูมารุกราน เขาได้รับมอบหมายให้นำกำลังเข้าต่อสู้กับศัตรู
ปรากฏว่าเขาพ่ายแพ้ เขาถูกเจ้าเมืองปลดออกจากทุกตำแหน่ง และจับขังเป็นเวลาหลายปี ในช่วงนี้เอง ลูก ๆ ของเขาก็โดนปลดออกจากตำแหน่งต่าง ๆ ด้วย ภรรยาของเขาก็เสียใจกับเหตุการณ์ดังกล่าวจนตรอมใจตาย เมื่อเขาเริ่มแก่ตัวลง เขาก็ได้รับอภัยโทษ หลุดออกจากที่จองจำแล้ว ก็ถูกส่งกลับบ้านเกิดเมืองนอนของตน โดยที่ตัวเองไม่มีอะไรเหลือติดมือในบั้นปลายชีวิตเลย เขากลับมาถึงบ้านเกิดของตนด้วยสภาพบ้านแตกสาแหรกขาด ความทุกข์เศร้าอย่างที่สุดนี้ ทำให้เขาสะดุ้งตกใจตื่นขึ้น จึงรู้ว่าตัวเองเผลอหลับไป เมื่อมองดูท้องฟ้า แสงอาทิตย์ก็ยังไม่ลับขอบฟ้า เมื่อมองไปที่เพื่อน ๆ ก็เห็นเพื่อน ๆ กำลังแช่น้ำแร่กันอยู่อย่างมีความสุข เขาจึงรู้ได้ทันทีว่า เขาเผลอหลับไปแค่ชั่วประเดี๋ยวเดียวเองเท่านั้น แต่ในความฝัน มันช่างรู้สึกยาวนานเป็นเวลาเกือบชั่วชีวิตของเขาเลยทีเดียว เขาเพ่งมองดูใต้ต้นไม้ใหญ่ที่ตนเองพิงนอนก็พบรังมด ยิ่งมองดูก็ยิ่งเห็นว่าในรังมดมีการสร้างรู สร้างกำแพง มีมดงาน มดทหารทำงานกันขวักไขว่ เขาก็เข้าใจได้ว่า ที่เขาฝันเห็นนั้น ความจริงก็คืออาณาจักรมดนี้เอง เขาจึงเข้าใจในความมีชีวิตของคนทันที เขาคิดว่า สรรพสิ่งทั้งหลายล้วนอนิจจัง ลาภยศสรรเสริญ ความสำเร็จ ชื่อเสียง เงินทอง มันก็แค่ฉากหนึ่งของละครชีวิต มันมาได้ก็จากไปได้ เช่นนี้แล้ว เราจะทุรนทุรายไขว่คว้าหามาให้ลำบากไปไย เมื่อคิดได้ดังนั้น เขาจึงหันหลังให้กับทางโลก มุ่งเข้าสู่หนทางแห่งเต๋า 道教 Dàojiào เต้าเจี้ยว ไม่ยุ่งเกี่ยวกับทางโลกอีกต่อไป ต่อมาผู้คนจึงเอาเหตุการณ์ที่เขาฝันเป็นเจ้าเมืองหนานเคอพอตื่นมาก็มลายหายสิ้นนี้ มาพูดเปรียบเปรยว่า ใดใดในโลกล้วนอนิจจัง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：一场大梦，一场空欢喜。
成語比喻：一場大夢，一場空歡喜。
Chénɡyǔ bǐyù：Yī chǎnɡ dà mènɡ, yī chǎnɡ kōnɡ huānxǐ.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: อี ฉ่าง ต้า เมิ่ง, อี ฉ่าง โคง ฮวาน สี่
สุภาษิตเปรียบว่า ความฝันอันยิ่งใหญ่ ความสุขที่ว่างเปล่า
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
人生的荣华富贵，只不过是南柯一梦，我们要活的真正有意义才行。
人生的榮華富貴，只不過是南柯一夢，我們要活的真正有意義才行。
Rénshēnɡ de rónɡhuá fùɡuì, zhǐ bùɡuò shì nánkēyīmènɡ, wǒmen yào huó de zhēnzhènɡ yǒu yìyì cái xínɡ.
เหรินเฌิง เตอะ หรงหฺวา ฟู่กุ้ย, จื่อ ปู๋กั้ว ฉื้อ หนาน เคอ อี เมิ่ง, หวั่วเมิน เหย้า หัว เตอะ เจินเจิ้ง โหย่ว อี้อี้ ไฉ สิง
ความรุ่งโรจน์และความมั่งคั่งในชีวิตเป็นเพียงแค่ความฝันฉากหนึ่งเท่านั้น เราควรดำรงชีวิตอยู่อย่างมีความหมายบนความเป็นจริงจึงจะดี
