กลยุทธ์ความสำเร็จร.ร.ร่มเกล้า2 สู่ ‘1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ’
การมีโรงเรียนคุณภาพในทุกอำเภอ เพื่อสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศ ให้นักเรียนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ลดภาระนักเรียนไม่ต้องเดินทางไกลไปเรียนโรงเรียนในเมืองที่มีชื่อเสียง ลดภาระค่าใช้จ่ายผู้ปกครอง ทำให้นักเรียนเรียนดี มีความสุข ตามนโยบายของพล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ(ศธ.) เป็นเป้าหมายหลักในการดำเนินโครงการ “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ”ของ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
“1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” ไม่ใช่โครงการในฝัน เพราะเห็นผลสำเร็จเป็นที่ประจักษ์จริงที่ โรงเรียนร่มเกล้า 2 (ในโครงการพระราชดำริฯ) อำเภอไชยวาน จังหวัดอุดรธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3 ที่พัฒนาจากโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สอนตั้งแต่ระดับชั้นก่อนประถมศึกษา ถึง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 นักเรียนจำนวน 68 คน ในปีการศึกษา 2545 ยกระดับเป็นโรงเรียนประถมศึกษาขนาดใหญ่ ในปีปัจจุบัน มีนักเรียนมากถึง 722 คน ซึ่งในแต่ละปีการศึกษา จะมีผู้ปกครอง นำลูกหลานมาเข้าเรียนเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และไม่เคยลดลงเลย
โดย นายวัชรพล วิทยากร ผู้อำนวยการโรงเรียนร่มเกล้า 2 เปิดเผยกลยุทธ์ที่ทำให้ประสบความสำเร็จ ว่า กลยุทธ์ที่สำคัญ คือ คุณภาพผู้เรียน โรงเรียนเน้นการจัดการเรียนการสอนวิชาการให้มีคุณภาพ เด็กทุกคนต้องอ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็น และมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ เป็นที่ยอมรับของผู้ปกครอง คุณครู เห็นความสำคัญของการพัฒนานักเรียน ไม่ทิ้งชั้นเรียน ใช้ใจ ใส่ใจดูแลเด็ก มีการสร้างความเข้าใจกับชุมชนและผู้ปกครองให้ความสำคัญในการพัฒนาคุณผู้เรียน ซึ่งการรักษาคุณภาพอย่างต่อเนื่องทำให้เกิดความศรัทธาในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน และความเชื่อถือของผู้ปกครองว่า “ถ้าอยากรู้หนังสือ อ่านออก เขียนได้ มีความประพฤติดี ต้องมาที่โรงเรียนร่มเกล้า 2”
การจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนร่มเกล้า 2 จะมีครูประจำชั้น ซึ่งสอนทุกสาระวิชาแบบบูรณาการ ยกเว้นวิชาภาษาอังกฤษ ที่มีครูจบวิชาเอกภาษาอังกฤษโดยตรง จำนวน 6 คน เป็นผู้สอน โดยนักเรียนตั้งแต่ชั้น ป.1 ถึง ป.6 จะได้เรียนวิชาภาษาอังกฤษ ซึ่งหลังได้รับคัดเลือกเข้าโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ทางโรงเรียนกำหนดให้ครูประจำชั้นทุกคนทำห้องเรียนของตนเองให้เป็น “ห้องเรียนคุณภาพ” คือ ห้องเรียนสะอาด ปลอดภัย น่าอยู่ น่าเรียน มีการใช้สื่อและเทคโนโลยี ช่วยในการจัดการเรียนการสอนอย่างมีประสิทธิภาพ และ มีสื่อการสอนที่หลากหลาย เพื่อให้เด็กได้รับการเรียนรู้ตามมาตรฐาน ไม่อยู่ในภาวะเสี่ยงเรียนเก่ง เป็นคนดี มีความสุข และได้รับบริการอย่างทั่วถึง โดยให้ครูประจำชั้นประเมินตนเอง ด้วยการติดดาวหน้าห้องเรียนตั้งแต่ 1 – 5 ดาว จากนั้นจะมีคณะกรรมการสถานศึกษาเข้าประเมินซ้ำปีละ 2 ครั้ง ว่า เป็นไปตามที่ครูประเมินห้องเรียนของตนเองหรือไม่ นอกจากนี้ในแต่ละปีมีการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาตามความต้องการของผู้ปกครอง ซึ่งถือเป็นลูกค้าของโรงเรียน
นายวัชรพล เล่าว่า โรงเรียนร่มเกล้า 2 เป็นโรงเรียนในโครงการพระราชดำริฯ ดูแลเด็กด้อยโอกาสเราไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง จากจำนวนนักเรียน 722 คน เป็นเด็กในพื้นที่หมู่บ้านเขตบริการของโรงเรียน ประมาณ 40-50 คนเท่านั้น ส่วนที่เหลือมาจากต่างหมู่บ้าน ต่างอำเภอ และต่างจังหวัด ซึ่งร้อยละ 60 ของนักเรียนทั้งหมดจะพักอาศัยอยู่กับปู่ ย่า ตา ยาย ส่วน พ่อ แม่ จะไปทำงานที่อื่น เด็กที่เข้ามาเรียนมีความหลากหลายของพฤติกรรม บางคนมีปัญหาบกพร่องทางการเรียนรู้ และบางคนก็ย้ายมา เพราะอ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ถึงแม้จะอยู่ชั้น ป.4 แล้ว ซึ่งทางโรงเรียนได้จัดห้องเรียนพิเศษ VIP ชั้น ป.2 VIP ป.3 และ VIP ป.4 ขึ้น เพื่อช่วยเหลือดูแลนักเรียนกลุ่มนี้ โดยให้ครูประจำชั้นคัดกรองการอ่าน การเขียน การคิดคำนวณ และคัดกรองเด็กพิเศษ โดยใช้แบบคัดกรองเด็กพิเศษของ สพฐ.เป็นหลัก เมื่อคัดกรองแล้วจะพูดคุยกับผู้ปกครอง เพื่อมีส่วนร่วมพัฒนาเด็ก โดยมีแบบฝึกให้อ่านที่บ้าน ซึ่งในปีการศึกษา 2567 นี้ มีนักเรียนชั้น ป.2 ป.3 และ ป.4 ที่อ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ จำนวน 33 คน ก็นำมาเข้าห้องเรียนพิเศษ VIP วันละ 3 ชั่วโมงในภาคเช้าของทุกวัน เน้นภาษาไทย กับ คณิตศาสตร์ โดยทางโรงเรียนสนับสนุนการจ้างครูผู้มีความเชี่ยวชาญสอนเด็กพิเศษในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย พร้อมสื่อทำมือ และสื่อเทคโนโลยี ส่วนภาคบ่ายให้กลับคืนไปเรียนกับเพื่อนๆในห้องเรียนปกติ ซึ่งพบว่าเด็กมีการพัฒนาด้านกานอ่านเขียนไวมาก จากที่อ่านไม่ได้เลยก็อ่านเขียนได้ โดยบางคนใช้เวลาไม่ถึง 1 ภาคเรียน ก็สามารถส่งกลับห้องเรียนปกติได้
ผู้อำนวยการโรงเรียนร่มเกล้า 2 บอกด้วยว่า ก่อนหน้านี้ทางโรงเรียนได้นำนักเรียนบางระดับชั้นจากโรงเรียนบ้านคำยาง ซึ่งเป็นโรงเรียนเครือข่ายมาเรียนร่วมด้วย ต่อมาผู้ปกครองนักเรียนโรงเรียนบ้านคำยาง ขอร้องว่าให้นำนักเรียนทั้งหมดมาเรียนที่นี่จึงทำให้ที่โรงเรียนบ้านยางคำไม่มีนักเรียนแล้ว และ จากการพูดคุยกับผู้ปกครอง พบว่า ผู้ปกครองศรัทธาในระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน มีรถรับ-ส่ง โรงเรียนมีเครื่องแบบนักเรียนที่สวย มีอัตลักษณ์เป็นของตนเอง เด็กดูสะอาด เป็นระเบียบ เด็กๆ มีความสุข อยากมาเรียน โรงเรียนมีอาคารสถานที่ มีห้องเรียนคอมพิวเตอร์ มีศูนย์สร้างสรรค์นวัตกรรมการเรียนรู้ มีกิจกรรมที่ส่งเสริมด้านดนตรี มีวงค์ดริยางค์ สนับสนุนกีฬา และนาฏศิลป์ นักเรียนทุกคนได้รับอาหารกลางวันที่มีคุณภาพถูกหลักโภชนาการ มีโครงการโรงเรียนปลอดขยะ ซึ่งทุกห้องเรียนมีตระกร้าสำหรับแยกขยะที่เป็นขวดพลาสติกแล้วมาฝากที่ธนาคารขยะ เพื่อเปลี่ยนเป็นเงินกลับไปใช้ในกิจกรรมต่างๆของห้องเรียนได้ โรงเรียนได้รับความร่วมมือจากผู้ปกครอง ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยเฉพาะเทศบาลตำบลไชยวานเป็นอย่างดี ทั้งนี้ หากเด็กคนใดมีปัญหาด้านพฤติกรรม โรงเรียนจะร่วมกับผู้ปกครอง แก้ไขปัญหาจัดกิจกรรมให้เด็กทำ นอกจากนี้โรงเรียนร่มเกล้า 2 ยังเป็นหลักในการพัฒนาทุกโรงเรียนประถมศึกษาในอำเภอไชยวานด้วย
“ ผมเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนร่มเกล้า 2 มาตั้งแต่ปี 2545 จนถึงปัจจุบัน รวมระยะเวลา 22 ปี ภูมิใจมากที่โรงเรียนได้รับการคัดเลือกเป็น 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ และการได้รับการคัดเลือกนี้ยิ่งทำให้ผู้ปกครองและชุมชนมีความเชื่อมมั่นในคุณภาพของโรงเรียนมากขึ้น และทำให้โรงเรียนต้องต่อยอดการพัฒนา และคงคุณภาพไว้ให้มากยิ่งขึ้น ทั้งนี้ ผมขอย้ำว่า ผู้บริหารสถานศึกษา ถือเป็นส่วนสำคัญที่สุดในการพัฒนาโรงเรียนทุกด้าน ผู้บริหารต้องคิดทำ คิดเปลี่ยนแปลง คิดปรับปรุง และลงมือทำ ” นายวัชรพล กล่าว
ขณะที่ นายศุภชัย ศรีหาใต้ ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3 กล่าวว่า หากพิจารณาด้านความคุ้มค่าโครงการ “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ” ถือว่าคุ้มมาก เพราะเป็นความหวังของนักเรียน ผู้ปกครอง ไม่ต้องเดินทางไปเรียนไกลถึงในตัวจังหวัด และเด็กๆก็ได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพ เด็กๆจากโรงเรียนขนาดเล็กที่บางแห่งมีนักเรียนเพียง 8 คน ก็มีเพื่อนเพิ่มมากขึ้น มีครู มีอุปกรณ์การเรียนที่ครบครัน ซึ่งเฉพาะในส่วนของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3 มีโรงเรียนที่อยู่ในโครงการฯ จำนวน 6 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนบ้านค้อดอนแคน อำเภอกู่แก้ว โรงเรียนอนุบาลทุ่งฝน อำเภอทุ่งฝน โรงเรียนร่มเกล้า 2 อำเภอไชยวาน โรงเรียนบ้านหนองหาน(วันครู 2502) อำเภอหนองหาน โรงเรียนอนุบาลพิบูลย์รักษ์ อำเภอพิบูลย์รักษ์ และ โรงเรียนอนุบาลศรีสุทโธ อำเภอบ้านดุง และมีโรงเรียนประถมศึกษาที่ไม่มีเด็กเรียนอยู่เลย จำนวน 11 โรงเรียน
