นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 歧路亡羊qí lù wánɡ yánɡ (ฉี ลู่ หวาง หยาง) โดย คำว่า歧qí (ฉี) แปลว่าแปลก แยก แยกออก 路lù (ลู่) แปลว่า ถนน 亡wánɡ (หวาง) แปลว่า ตาย ในที่นี้จะหมายถึง หายไป 羊yánɡ (หยาง) แปลว่า แกะ เมื่อรวมกันแล้วหมายถึง แกะหายไปในทางแยก ในที่นี้จะหมายถึงการหลงทาง แกะหลงทาง ซึ่งใช้เปรียบเปรยว่า ทุกสิ่งทุกอย่างมีความสลับซับซ้อนแปลกแยกมากมาย ถ้าไม่อยากหลงไปกับมัน ซึ่งอาจทำให้ต้องเสียงเวลาเปล่า ๆ จึงต้องมีเป้าหมายที่ชัดเจน มาดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตจีนนี้กัน
จีนในยุคชุนชิว春秋 Chūnqiū กับยุคจ้านกั๋ว 战国/戰國 Zhànɡuó เป็นยุคที่บ้านเมืองแตกแยก การศึกสงครามเกิดขึ้นไม่หยุดหย่อนเหมือนสังคมโลกปัจจุบัน แต่ในยุคนี้ก็ไม่เพียงมีศึกสงครามเท่านั้น กลับยังเป็นยุคทองของการก่อเกิดนักคิดนักปรัชญาด้วยเช่นกัน ซึ่งเราก็รู้กันอย่างคุ้นเคยอยู่แล้ว เช่น เหลาจื่อ ขงจื่อ ม่อจื่อ ฯลฯ แต่น้อยคนจะรู้จักนักคิดทางปรัชญาคนหนึ่งนามว่า หยางจื่อ 杨子/楊子Yánɡ zǐ แนวคิดทางปรัชญาของเขานั้นแตกต่างจากแนวคิดของขงจื่อกับม่อจื่อ หยางจื่อนำเสนอแนวคิดว่า ชีวิตคนทุกคนสำคัญที่สุด ทุกคนต้องถนอมรักษาชีวิตของตน ไม่ควรมีใครมากดขี่ ปกครอง และตัวเองก็ต้องไม่ไปทำการปกครองหรือกดขี่คนอื่นด้วย แนวคิดนี้ก็ได้รับการยอมรับจากผู้คนอยู่ไม่น้อยทีเดียว ทำให้เขามีลูกศิษย์มากพอสมควร แล้ววันหนึ่ง เขาพบกับคนเลี้ยงแกะคนหนึ่ง คนเลี้ยงแกะกำลังวุ่นวายอยู่กับการสั่งการผู้คนให้ช่วยกันตามหาแกะตัวที่หายไป ผู้คนมากมายต่างคนต่างแยกย้ายกันตามหาแกะตัวนั้น หยางจื่อจึงสงสัย จนได้เข้าไปสอบถามว่า แกะหายเพียงตัวเดียว ทำไมต้องเกณฑ์ผู้คนมากมายให้มาช่วยตามหากันเล่า ชายเลี้ยงแกะตอบ เพราะเส้นทางมันมีหลายสาย ไม่รู้ว่าแกะตัวนั้นวิ่งหลงไปทางไหน
จึงต้องใช้คนทุกคนไปหาตามทางที่มีทั้งหมด ผ่านไปสักครู่ ผู้คนที่ออกตามหาแกะก็เริ่มทยอยกลับมาด้วยสีหน้าที่หมดหวัง สุดท้ายแล้วชายเลี้ยงแกะก็ต้องยกเลิกความตั้งใจที่จะหาแกะ หยางจื่อจึงถามด้วยความสงสัยอีกว่า ท่านให้ผู้คนมากมายออกตามหาแกะ ต้องสิ้นเปลืองค่าจ้างไปตั้งมากมาย แล้วแกะก็ยังหาไม่เจอ แต่ท่านกลับละความพยายามเพียงเท่านี้หรือ ชายเลี้ยงแกะตอบด้วยความสิ้นหวังว่า ก็คนที่ไปตามหาแกะเหล่านั้น เมื่อไปได้สักพักก็พบทางแยกอีกมากมาย ทำให้ไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นค้นหาจากเส้นไหนก่อนดี สุดท้ายทุกคนจึงล้มเลิกความตั้งใจไป หลังจากเหตุการณ์นั้น หยางจื่อก็ไม่เป็นอันกินอันนอน สีหน้าเคร่งเครียด สมองก็ครุ่นคิดอยู่ตลอดทั้งวัน ทำให้บรรดาลูกศิษย์ที่เห็นอดสงสัยไม่ได้ จึงเข้ามาสอบถามอาจารย์
(ที่มาภาพ https://www.sohu.com/a/381512431_100015512)
ศิษย์คนหนึ่งถามว่าหลังเหตุการณ์แกะหายของเพื่อนบ้านแล้ว ท่านอาจารย์ทำไมยังต้องทำหน้าเศร้าและเคร่งเครียดตลอดเวลา แกะก็ไม่ใช่ของท่านสักหน่อย หยางจื่อตอบว่า อืม แกะก็ไม่ใช่ของข้า และมันก็แค่ตัวเดียว ต่อให้มันเป็นของข้า หายไปหลายตัว ข้าก็ไม่เครียด ทว่าข้าเครียดมาหลายวันจนไม่เป็นอันกินอันนอนนี้ ก็เพราะว่าชายเลี้ยงแกะได้ทุ่มเงินทุ่มทองไปมากมายเพื่อเกณฑ์คนมาช่วยกันตามหาแกะ แต่เพราะไม่มีเป้าหมาย ไม่รู้ทิศทางที่แกะไป จึงทำให้ต้องคว้าน้ำเหลว เช่นนี้แล้วไซร้มันก็เหมือนสังคมทุกวันนี้ ที่มีแนวทางการศึกษามากมาย หากผู้เรียนไม่มีเป้าหมายที่ชัดเจนว่าจะเรียนไปเพื่อ
อะไร แต่ก้มหน้าก้มตาเรียนไปแบบไร้ทิศทาง ต่อให้ผู้เรียนมีความตั้งใจ ขยันหมั่นเพียรสักเท่าใด สุดมันก็ไม่อาจบรรลุขั้นสุดยอดได้มิใช่หรือ
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：事情复杂多变，如果没有正确的方向，就会误入歧途。
成語比喻：事情復雜多變，如果沒有正確的方向，就會誤入歧途。
Chénɡyǔ bǐyù：Shìqíng fùzá duō biàn,rúɡuǒ méiyǒu zhènɡquè de fānɡxiànɡ,jiù huì wù rù qítú.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: ฉื้อฉิง ฟู่จ๋า ตัว เปี้ยน, หรูกั่ว เหมยโหย่ว เจิ้งเชว่ เตอะ ฟางเซี่ยง, จิ้ว หุ้ย อู้ รู่ ฉีถู
สุภาษิตเปรียบว่า สิ่งต่าง ๆ มีความสลับซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ซึ่งหากไม่มีทิศทางที่ถูกต้อง ก็อาจทำหลงทางได้
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
在学习上，要有明确的计划，才不会出现歧路亡羊，学习才会有收获。
在學習上，要有明確的計劃，才不會出現歧路亡羊，學習才會有收獲。
Zài xuéxí shànɡ,yào yǒu mínɡquè de jìhuà,cái bù huì chūxiàn qílù wánɡyánɡ,xuéxí cái huì yǒu shōuhuò.
ไจ้ เสวสี ฉั้ง, เหย้า โหย่ว หมิงเชว่ เตอะ จี้ฮว่า, ไฉ ปู๋ หุ้ย ชูเซี่ยน ฉีลู่ หวางหยาง, เสวสี ฉาย หุ้ย โหย่ว โฌวหั้ว
ในการศึกษาเล่าเรียนนั้น จะต้องมีแผนการเรียนที่ชัดเจน จึงจะทำให้การเรียนไม่หลงทาง การศึกษาเล่าเรียนจักเกิดผลสัมฤทธิ์
