โครงการถ่ายทอดงานศิลป์กับศิลปินแห่งชาติ “ครุศิลปะ สร้างสรรค์งานศิลป์กับศิลปินแห่งชาติ” รุ่นที่ 8 ซึ่งจัดขึ้นโดย กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) กระทรวงวัฒนธรรม นำโดย น.ส.ทัศชล เทพกำปนาท รองอธิบดี สวธ.บินลัดฟ้าพาคณะครูศิลปะ 10 คน ที่มีผลงานดีเด่น ท่องใน 5 มลรัฐ ของสหรัฐอเมริกา ประกอบด้วย มลรัฐแคลิฟอร์เนีย เนวาดา แอริโซนา นิวเม็กซิโก และรัฐยูทาห์ พร้อมรับการถ่ายทอด งานศิลป์ระดับบรมครูกับ นายกมล ทัศนาญชลี ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ ปี 2540 ที่นำทีมครูศิลปะ เดินทางหาประสบการณ์ในการสร้างสรรค์งานศิลปะ เพื่อนำมาถ่ายทอดให้กับเยาวชนไทยต่อไป…
หลังคณะออกเดินทางจากแคลิฟอร์เนีย ผ่านทิวทัศน์ที่งดงามตลอดสองข้างทางของรัฐเนวาดา เดินทางสู่แอริโซนา และนิวเม็กซิโก ตลอดสองข้างทางคณะได้พบกับทิวทัศน์ที่สวยงามของทะเลทราย และภูเขาที่มีชั้นหินสลับสีอย่างสวยงาม ทำให้เกิดสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงจำนวนมาก นอกจากแกรนด์แคนยอนแล้ว ยังมี Horseshoe Bend หินผาขนาดใหญ่ มีลักษณะเป็นหุบเหวลึก มองจากด้านบนจะเห็นส่วนโค้งของแม่น้ำโคโลราโด ที่โอบล้อมชั้นหินทรายคล้ายรูปเกือกม้า ลึกลงไปด้านล่างเป็นพื้นน้ำสีเขียวเข้มล้อมรอบ จนทำให้เกิดทัศนียภาพที่สวยงามตระการตา
ก่อนเดินทางเข้าชม ทะเลสาบพาวเวลล์ ทะเลสาบเทียมที่เกิดขึ้นจากฝีมือมนุษย์ ตั้งอยู่บนแม่น้ำโคโลราโด มีอาณาเขตกินพื้นที่บริเวณชายแดนระหว่างรัฐยูทาห์ และรัฐแอริโซนา ทะเลสาบแห่งนี้เกิดขึ้นเพื่อใช้เป็นอ่างเก็บน้ำ สำหรับ เขื่อนเกล็นแคนยอน (Glen Canyon Dam) เขื่อนคอนกรีตซึ่งสร้างขึ้นเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า และควบคุมการไหลของแม่น้ำโคโลราโด ซึ่งถือเป็นอ่างเก็บน้ำที่มีขนาดใหญ่โตที่สร้างขึ้นโดยมนุษย์
จุดสุดท้ายที่คณะครูศิลปะได้เข้าไปชื่นชมความยิ่งใหญ่ที่ถูกรังสรรค์ขึ้นโดยธรรมชาติ คือ Zion National Park อุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงในรัฐยูทาห์ ซึ่งสวยงามไม่แพ้ที่อื่นๆ เพราะมีทั้งหน้าผาหินทราย หุบเขาลึก ที่ล้อมรอบไปด้วยทะเลทรายอันกว้างใหญ่ และในยามที่อากาศดีๆ ไม่มีฝน หรือหิมะตก จะกลายเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวที่รักการผจญภัย ชื่นชอบการเดินป่า หรือปีนเขา แวะเวียนมาอยู่เสมอ
ซึ่งภายหลังคณะครูศิลปะได้ชื่นชมความงดงาม พร้อมๆ กับการเก็บภาพธรรมชาติที่สวยงามเหล่านี้ลงบนกระดาษ จึงได้เดินทางกลับสู่นครลอสแอเจลิส เพื่อสรุปประสบการณ์ โดยหอบเอาความรู้ ความประทับใจ และเรื่องราวดีๆ ระหว่างทาง ไปถ่ายทอดต่อยังยุวศิลปิน และสร้างสรรค์งานศิลป์ในประเทศไทยต่อไป
โดยอาจารย์กมลได้สรุปภาพรวมของการเดินทางในครั้งนี้ว่า มีความพิเศษมาก เพราะนอกจากได้ศึกษาธรรมชาติ ในสถานที่สำคัญของมลรัฐต่างๆ แล้ว ตลอดสองข้างทางยังได้พบกับธรรมชาติที่สวยงาม ทำให้ศิลปินเกิดแรงบรรดาลใจ สามารถสร้างสรรค์ผลงานได้มากๆ เชื่อว่าประสบการณ์ครั้งนี้ จะทำให้ครูเหล่านี้นำไปถ่ายทอดสู่นักเรียน และคนในชุมชนได้จำนวนมาก ซึ่งเป้าหมายของการทำโครงการนี้ไม่ได้ต้องการสร้างศิลปินอย่างเดียวแต่ จะสร้างนักบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ ซึ่งคนกลุ่มนี้จะเป็นกำลังสำคัญในบริหารจัดการเรื่องเหล่านี้
คราวนี้ลองมาฟังตัวแทนครูศิลปะในโครงการครุศิลปะ สร้างสรรค์งานศิลป์กับศิลปินแห่งชาติ รุ่นที่ 8 กับประสบการณ์พิเศษๆ บนเส้นทางสุนทรีย์ใน 5 มลรัฐ…
เริ่มที่ น.ส.จันทรา เวียงจันทร์ หรือ ครูเปิ้ล โรงเรียนบ้านมูเซอ จ.เชียงใหม่ สอนชั้น ม.3 และ ม.4 บอกว่า “การมาครั้งนี้ ทำให้ได้เรียนรู้หลายอย่าง เกินกว่าที่คาดไว้ ตั้งใจจะนำความรู้ และประสบการณ์ที่ได้กลับไปถ่ายทอดให้นักเรียนฟัง ซึ่งภาพที่ได้วาดระหว่างทางถือว่ามีประโยชน์มาก เพราะที่โรงเรียนไม่มีเทคโนโลยีในการถ่ายทอด เราเรียนรู้กันโดยใช้ชอล์ก และกระดานดำเป็นสื่อกลางสำคัญ จึงตั้งใจจะใช้ภาพที่วาดระหว่างการเดินทางทั้งหมดไปให้เด็กๆ ได้เห็นเหมือนอย่างที่เราเห็น ซึ่งในการเรียนการสอนไม่ใช่แค่เรื่องศิลปะอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงประวัติศาสตร์ของสถานที่แต่ละแห่งที่ไปมา เพื่อให้เด็กๆ เกิดแรงบันดาลใจ และนึกภาพตามได้ชัด ที่สำคัญ การที่เราได้เห็นผลงานจริงของศิลปินระดับโลก ทำให้กล้าที่จะแหกกฎตัวเอง หลุดออกจากรอบเดิมๆ สร้างงานศิลปะตามอารมณ์ความรู้สึกมากขึ้น”
ขณะที่ นายกฤศ จินดารัตน์ อาจารย์ประจำวิชาทัศนศิลป์ แผนกวิชาศิลปะ โรงเรียนเตรียมทหาร พูดสอดคล้องกันว่า “เตรียมนำความรู้ที่ได้รับการถ่ายทอดจากอาจารย์กมล และประสบการณ์ที่ได้รับจากการเข้าชมพิพิธภัณฑ์ด้านศิลปะทุกแห่ง กลับไปสอนลูกศิษย์ที่โรงเรียนเตรียมทหาร ส่วนตัวมองว่าศิลปะเป็นเรื่องสำคัญ แม้คนที่เรียนโรงเรียนเตรียมทหารจะเน้นด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ แต่หากบวกศิลปะเข้าไป จะทำให้เด็กกลุ่มนี้สมบูรณ์แบบ คือ มีทั้งความรู้ความเข้าใจ ที่เป็นเหตุ เป็นผล และมีส่วนความคิดสร้างสรรค์ ทำให้เกิดความสมดุล เมื่อจบออกไปทำงานในเหล่าทัพต่างๆ จะเป็นทหาร ตำรจ ที่มีความเข้าใจการใช้ชีวิต และสามารถจัดการกับสิ่งต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม ยืดหยุ่น ไม่ตึงกับเรื่องต่างๆ มากเกินไป”
พี่อ๊อด หรือ นายสุรเดช วัฒนาประดิษฐชัย ศิลปินอิสระ ชาว จ.กาฬสินธุ์ บอกว่า “แม้ตัวเองไม่ได้เป็นครูโดยตรง แต่ได้ใช้ประสบการณ์สอนงานศิลปะให้เด็กๆ ในชุมชน การเดินทางมาครั้งนี้ เป็นโอกาสดี ที่ได้เห็นผลงานของศิลปินระดับโลก ซึ่งดูแล้วศิลปินบ้านเราน่าจะสู้ได้ แต่ติดตรงที่บ้านเราขาดคนที่จะมาเสพงานศิลป์ ตรงนี้คิดว่าถ้าดึงชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมได้ จะทำให้คนหันมาสนใจศิลปะมากขึ้น กลับไปครั้งนี้ ผมจะเริ่มสร้างความร่วมมือกับชุมชนให้มากขึ้น เริ่มจากการจัดแสดงนิทรรศการศิลปะใน จ.กาฬสินธุ์ เป็นการแสดงศิลปะที่เกี่ยวกับในหลวง รัชกาลที่ 9 ตั้งใจจะใช้ประสบการณ์การจัดนิทรรศการที่ได้ศึกษาในพิพิธภัณฑ์ต่างๆ มาประกอบการจัดแสดง สร้างความน่าสนใจให้นิทรรศการไม่น่าเบื่อ”
แม้การเดินทางในทริปนี้จะจบลงไปแล้ว แต่เชื่อว่าภาพความทรงจำในเส้นทางที่ผ่านมา ที่ทุกๆ คนช่วยกันแต่งแต้มด้วยมิตรภาพระหว่างเพื่อนต่อเพื่อน ครูต่อศิษย์ กับบรรยากาศของธรรมชาติที่สวยงาม จะช่วยต่อยอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่น ให้เกิดแรงบรรดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ และยังช่วยแต่งแต้มความสวยงามบนโลกใบนี้ ให้ยืนยาวต่อไปตราบนานแสนนาน…
