นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 铁公鸡一毛不拔/ 鐵公雞一毛不拔 tiě ɡōnɡ jī yī máo bù bá (เถี่ย กง จี อี เหมา ปู้ ป๋า) โดย คำว่า
铁/鐵 tiě (เถี่ย) แปลว่า เหล็ก
公鸡/公雞 ɡōnɡjī (กงจี) แปลว่า ไก่ตัวผู้
一 yī (อี) แปลว่า หนึ่งจำนวนนับ หนึ่ง
毛 máo (เหมา) แปลว่า เส้นขน
不 bù (ปู้) แปลว่า ไม่
拔 bá (ป๋า) แปลว่า ถอน
เมื่อรวมกันแล้วหมายถึง ไก่เหล็กขนเส้นหนึ่งก็ไม่ถอน ไก่ที่เป็นเหล็กขนเส้นหนึ่งก็ถอนไม่ได้ ใช้เปรียบเปรยกับคนที่นิสัยใจคอคับแคบ ขี้เหนียว ตระหนี่ คนประเภทนี้จะไม่มีน้ำใจช่วยเหลือใคร หรือไม่ยอมยืมเงินให้ใครทั้งนั้น ซึ่งโดยทั่วไป คนจีนที่พูดคำนี้ก็มักจะพูดแค่คำว่า “เถี่ยกงจี ”หรือแค่ “อีเหมาปู้ป๋า” ก็เป็นที่รับรู้กันแล้ว ไม่จำเป็นต้องพูดให้ครบก็ได้ มาดูตัวอย่างนิทานสุภาษิตคำนี้กัน
เกี่ยวกับที่มาอันแน่ชัดของสุภาษิตคำนี้ ไม่อาจบอกได้ชัดเจน แต่ในกลุ่มคนจีนเค้ามีนิทานเล่าหลายแนว หนึ่งในนั้นก็เกี่ยวกับเทพตำนาน โดยมีเรื่องเล่าว่า กาลครั้งหนึ่ง มีมังกรตัวหนึ่งเป็นเพื่อนกับไก่ตัวผู้ตัวหนึ่ง ทั้งสองรักใคร่กันมากจนกลายเป็นพี่น้องกัน โดยมังกรเป็นพี่ ไก่เป็นน้อง ทั้งคู่คบกันอยู่นานสองนาน จนวันหนึ่ง ยวี่ตี้จอมราชันแห่งสวรรค์ 玉帝 Yù dì เง็กเซียนฮ่องเต้ ได้มีพระบรมราชโองการว่า ตอนนี้ได้สร้างราศีใหม่ขึ้นมาทั้งหมดสิบสองราศี 十二生肖shí’èr shēnɡ xiào ฉือเอ้อร์เฌิงเซี่ยว และอยากให้สรรพสัตว์ทั้งหลายมารวมตัวกันเพื่อคัดเลือกสัตว์สิบสองตัวให้เป็นสัตว์สัญลักษณ์ประจำสิบสองราศีนี้ สรรพสัตว์ทั้งหลายต่างก็ตั้งหน้าตั้งตารอคอยวันกำหนด ก่อนถึงวันกำหนดหนึ่งวัน มังกรก็แต่งตัวแต่งทรงอย่างเต็มที่ทำให้ตัวเองโดดเด่นเป็นสง่า จะได้เป็นที่ต้องตาราชันแห่งสวรรค์ แต่ไม่ว่ามังกรจะแต่งตัวอย่างไร ก็รู้สึกว่า หนวดเคราและทรงผมตัวเองไม่เรียบร้อยได้ จึงกลุ้มใจมาก
ทันใดนั้นไก่เพื่อนรักมาเยี่ยม มังกรเห็นว่า หัวไก่มีหงอนแดงและมีเขาอยู่ด้วย จึงเกิดความคิดว่าถ้าได้เขาของไก่มาประดับ ทุกอย่างก็จะลงตัวพอดี ว่าแล้วจึงเอ่ยปากขอยืมเขาไก่ โดยบอกว่า ไก่มีหงอนก็สวยดีอยู่แล้ว ส่วนเขาบนหัวนั้นดูใหญ่โตเกินความสมดุล หากให้ตัวเองยืมใส่สักวันก็จะดี ไก่รู้สักลังเลใจที่จะให้ยืม ทันใดนั้น ตะขาบตัวใหญ่ก็เดินผ่านมา แล้วพูดว่า เจ้าไก่ยืมเขาของเจ้าให้มังกรไปเถอะ ข้ารับรองว่าเมื่อจบงานแล้ว มังกรก็จะคืนให้เอง
เมื่อมีตะขาบรับรอง ไก่จึงไว้ใจยอมถอดเขาบนหัวตัวเองออกมาให้มังกรใส่ เมื่อมังกรใส่แล้วก็รู้สึกตัวเองมีสง่า มีความน่าเกรงขามขึ้นมาทันที เมื่อวันคัดเลือกมาถึง ปรากฏว่าทั้งไก่และมังกรต่างก็ถูกคัดเลือกให้เป็นสัตว์ประจำสิบสองราศีด้วยกันทั้งคู่ เมื่อจบงาน ไก่ก็รีบทวงเขาของตัวเองคืน มังกรพอเห็นไก่ทวงเขาคืน จึงรู้สึกไม่อยากคืน จึงหาทางบ่ายเบี่ยง เมื่อหมดหนทางพูด จึงบินหนีขึ้นสวรรค์ไป ไก่ตามหาไม่เจอ จึงต้องตะโกนหา ทันใดนั้น ไก่ก็เห็นตะขาบผู้ประกัน จึงเขาไปหา และพูดจาให้ตะขาบรับผิดชอบ ตะขาบซึ่งกำลังน้อยใจที่ไม่ถูกคัดเลือก จึงพูดด้วยความโมโหเช่นกันว่า ในเมื่อมังกรไม่คืนเขาแล้ว ตนเองจะทำเช่นไรได้ ที่สำคัญเขาก็อยู่บนหัวของเจ้า เจ้าถอดออกมาให้มังกรยืมเองไม่มีใครบังคับ เมื่อไก่ได้ยินก็รู้สึกโมโหยิ่งนักที่โดนเพื่อนหักหลังถึงสองคนติด ๆ ด้วยความโมโหไก่จึงจิกกินตะขาบทันที ไก่สัญญากับตัวเองว่า จะไม่ยอมให้ใครยืมของตัวเองอีกต่อไป จนแม้ขนสักเส้นก็ไม่ยอมให้ใครอีกเลย เหล่าสรรพสัตว์จึงบอกว่า เจ้าไก่เหล็กตัวนี้ขี้เหนียวจนแม้ขนสักเส้นก็ไม่ยอมให้ใคร หลังจากนั้นทุก ๆ วัน ตั้งแต่เช้า สาย บ่าย เย็น ไก่ก็จะบินขึ้นบนที่สูง ที่คิดว่าใกล้กับสวรรค์ที่สุด แล้วเปล่งเสียงขัน เสียงขันนี้ความหมายก็คือเอาเขาของข้าคืนมา จนถึงเดี๋ยวนี้ไก่ก็ยังคงขันอยู่ทุกวันนั่นเอง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：为人非常吝啬自私小气。
成語比喻：為人非常吝嗇自私小氣。
Chénɡyǔ bǐyù：Wéirén fēichánɡ lìnsè zìsī xiǎoqì.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: เหวยเหริน เฟยฉาง ลิ่นเซ่อ จื้อซือ เสี่ยวชี่
สุภาษิตเปรียบว่า คนตระหนี่ขี้เหนียว เห็นแก่ตัว และจิตใจคับแคบมาก
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
该公司老板也真是的，跟他工作了好几年从不分红，真是铁公鸡一毛不拔的人啊。
該公司老闆也真是的，跟他工作了好幾年從不分紅，真是鐵公雞一毛不拔的人啊。
Gāi ɡōnɡsī lǎobǎn yě zhēnshì de, ɡēn tā ɡōnɡzuòle hǎojǐ nián cónɡ bù fēnhónɡ, zhēnshi tiěɡōnɡjī yīmáobùbá de rén ɑ.
ไก กงซือ เหล่าป่าน เหย่ เจินฉื้อ เตอะ , เกิน ทา กงจั้ว เลอะ ห่าวจี่ เหนียน ฉง ปู้ เฟินหง, เจินฉื้อ เถี่ยกงจี อีเหมาปู้ป๋า เตอะ เหริน อะ
เถ้าแก่บริษัทนี้ช่างเหลือเกินจริง ๆ ทำงานกับเขามาหลายปีแล้ว กลับไม่เคยให้เงินโบนัสปันผลเลย ช่างเป็นคนตระหนี่เสียจริง
