ศธ.ปลื้ม คนไทยรู้หนังสือพุ่ง98.83% ฮิตอ่านออนไลน์เฉลี่ย152.10นาที/วัน
เมื่อวันที่ 8 กันยายน ที่ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ นายสุเทพ แก่งสันเทียะ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เป็นประธานเปิดงาน วันที่ระลึกสากลแห่งการรู้หนังสือ ประจำปี 2568 โดยมี นายธนากร ดอนเหนือ อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) และ นางริกะ โยโรสุ ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา สำนักงานยูเนสโกส่วนภูมิภาค ณ กรุงเทพฯ โดยมี คณะผู้แทนจากสำนักงานยูเนสโกส่วนภูมิภาค ณ กรุงเทพฯ คณะผู้บริหารระดับสูงของศธ. ภาคีเครือข่ายด้านการศึกษา คณะผู้บริหารและบุคลากร สกร. ผู้เข้ารับรางวัลประกาศเกียรติคุณ ประจำปี 2568 เข้าร่วม
นายสุเทพ กล่าวว่า ด้วยองค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก ได้กำหนดให้วันที่ 8 กันยายนของทุกปี เป็น วันที่ระลึกสากลแห่งการรู้หนังสือ เพื่อย้ำเตือนประชาคมโลกถึงความสำคัญของการรู้หนังสือในฐานะที่เป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน และเป็นรากฐานของการเรียนรู้ตลอดชีวิต การพัฒนาที่ยั่งยืน และสันติภาพในสังคม ในอดีตอาจจะมีคำพูดว่าคนไทยอ่านหนังสือไม่เกิน8บรรทัดต่อปีซึ่งแสดงให้เห็นถึงความไม่สนใจในการอ่าน แต่ในปี 2567 ได้มีการสำรวจและเผยแพร่ข้อมูลในเรื่องนี้มาในปี 2568 พบว่าอัตราการรู้หนังสือของคนไทยเพิ่มขึ้นมาเป็น 98.83 เปอร์เซ็นต์ซี่งถือว่าเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมากจนอยู่ในระดับต้นของกลุ่มประเทศอาเซียน
“ถ้าหากมาย้อนดูพฤติกรรมการอ่านหนังสือของคนไทย ในปัจจุบันอัตราเฉลี่ยของการอ่านหนังสือที่เป็นกระดาษอยู่ที่ประมาณ 51.37 นาทีต่อวัน แต่ว่าสิ่งที่สะท้อนออกมาให้เห็นยิ่งกว่านั้นคืออัตราเฉลี่ยของการอ่านหนังสือในระบบออนไลน์อยู่ที่ประมาณ 152.10 นาทีต่อวัน แสดงว่าเราชอบอ่านหนังสือผ่านสื่อดิจิทัลมากขึ้นในยุคปัจจุบันซึ่งสอดคล้องกับการจัดงานภายใต้แนวคิดการส่งเสริมการรู้หนังสือในยุคดิจิทัล– Promoting Literacy in the Digital Era”นายสุเทพ กล่าว
นายสุเทพ กล่าวต่อว่า ในปัจจุบันในกระบวนการเรียนรู้ที่มีทั้งวัจนะภาษาและอวัจจะนะภาษา ศธ.จึงไม่ได้เน้นส่งเสริมให้คนไทยทุกคนอ่านหนังสือเพียงอย่างเดียว ขณะเดียวกันในประเทศไทยยังมีกลุ่มคนอีกกลุ่มหนึ่งที่จะต้องได้เรียนรู้ผ่านสื่อต่างๆมากยิ่งขึ้น คือ กลุ่มผู้พิการ โดยเฉพาะผู้พิการทางสายตาก็จะต้องมีการสนับสนุนในเรื่องของการอ่านอักษรเบลล์ให้มากขึ้น ผู้ที่ขาดโอกาสทางการศึกษาก็จะต้องมีการสนับสนุนให้เข้าถึงการศึกษาเช่นเดียวกัน ซึ่งทั้งหมดนี้ถือเป็นบทบาทสำคัญของสกร.ที่จะต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการเรียนรู้เพิ่มมากขึ้น
“ผมได้มีโอกาสได้รับเสด็จสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งพระองค์ท่านได้ตรัสไว้ว่า เด็กที่อยู่ในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานมีห้องสมุดในสถานศึกษาให้ค้นคว้าหาความรู้ แต่พระองค์ท่านทรงให้ความสำคัญกับกลุ่มผู้เรียนสกร.และประชาชนทั่วไป จึงทรงมอบหมายให้ศธ.ส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้เรียนสกร.และประชาชนเข้ามาใช้ห้องสมุดชุมชนมากยิ่งขึ้นเพื่อที่จะได้รับความรู้และเกิดประโยชน์สูงสุด”นายสุเทพ กล่าว
นายสุเทพ กล่าวต่อว่า ในโลกยุคปัจจุบันสื่อดิจิทัลมีความสำคัญอย่างยิ่ง ซึ่งสื่อที่มีความยาวเกินไปมักจะไม่มีคนสนใจ แต่ถ้าเป็นสื่ออย่าง Tiktok Reels ที่มีระยะเวลาไม่เกิน 4 นาที จะได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก ฉะนั้นในเรื่องของการผลิตสื่อเหล่านี้อาจจะต้องเน้นกลุ่มเป้าหมาย ให้มีความกระชับ เพื่อให้เข้าถึงเนื้อหาสาระได้มากขึ้น ซึ่งตนเชื่อว่าบุคลากรของสกร.มีศักยภาพพอที่จะผลิตสื่อที่ตอบโจทย์เรื่องเหล่านี้ได้ และถือเป็นความท้าทายด้วยเช่นกัน
“อีกสิ่งหนึ่งที่ผมอยากจะฝากไว้คือการรวบรวมข้อมูลผู้รู้หนังสือเพื่อยื่นต่อ สถาบันการจัดการนานาชาติ หรือ IMD ซึ่งสกร.ได้มีการทำความร่วมมือกับสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) แล้วเพียงแต่ว่าข้อมูลส่วนนี้อาจจะไม่ได้มีความน่าเชื่อถือมากนักเพราะเป็นการเก็บข้อมูลด้วยตัวเอง จึงอยากให้มีการยกระดับให้ประสานงานขอเพื่อขอความช่วยเหลือจาก IMD เข้ามาร่วมเก็บข้อมูลและใช้เป็นสถิติในการเลื่อนอันดับของประเทศไทยในเวทีโลกให้ดียิ่งขึ้น” นายสุเทพ กล่าว
ด้านนาย ธนากร กล่าวว่า วันที่ 8 กันยายนของทุกปี เป็นวันสำคัญ ที่องค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งยูเนสโก ได้กำหนดให้เป็น วันที่ระลึกสากลแห่งการรู้หนังสือ ตามมติที่ประชุมรัฐมนตรีศึกษาโลก ว่าด้วย การขจัดการไม่รู้หนังสือ ณ กรุงเตหะราน ประเทศอิหร่าน เมื่อปี 2508 และได้ประกาศเชิญชวนให้ประเทศสมาชิกทั่วโลกจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองเป็นครั้งแรก ในปี 2509 เพื่อสร้างการตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการรู้หนังสือและความท้าทายจากปัญหาการไม่รู้หนังสือที่ส่งผลต่อการพัฒนาสังคม
“ประเทศไทยในฐานะประเทศสมาชิกยูเนสโก ได้เข้าร่วมการเฉลิมฉลองตั้งแต่ปี 2510 โดยกองการศึกษาผู้ใหญ่ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น และได้สืบสานการจัดกิจกรรมมาโดยต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน และสำหรับในปี 2568 ศธ. โดยสกร. ได้กำหนดจัดงาน วันที่ระลึกสากลแห่งการรู้หนังสือ ประจำปี 2568 ณ ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ ภายใต้แนวคิด “การส่งเสริมการรู้หนังสือในยุคดิจิทัล– Promoting Literacy in the Digital Era”เพื่อสะท้อนความสำคัญของการปรับตัวด้านการเรียนรู้ให้สอดรับกับการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคดิจิทัล”นายธนากร กล่าว
นายธนากร กล่าวต่อว่า กิจกรรมงาน วันที่ระลึกสากลแห่งการรู้หนังสือ ประจำปี 2568 ประกอบด้วยการมอบประกาศเกียรติคุณให้แก่หน่วยงานที่เข้าร่วมโครงการความร่วมมือระหว่างสำนักงานยูเนสโกส่วนภูมิภาค ณ กรุงเทพฯ และสกร. ประจำปี 2568 จำนวน 6 รางวัล การมอบโล่ประกาศเกียรติคุณให้แก่บุคลากรของ สกร.ที่ได้รับคัดเลือก จำนวน 62 รางวัล พร้อมการจัดแสดงนิทรรศการจากหน่วยงานในสังกัดทั่วประเทศ
