นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 运筹帷幄/運籌帷幄yùn chóu wéi wò (ยวิ่น โฉว เหวย์ วั่ว)
运/運 yùn (ยวิ่น) แปลว่า การขนส่ง ในที่นี้หมายถึงการดำเนินการ
筹/籌 chóu (โฉว) แปลว่า ทุน ระดมทุน ในที่นี้หมายถึงการระดมทุกสรรพสิ่งที่มี (เพื่อการอย่างหนึ่ง)
帷幄 wéi wò (เหวย์ วั่ว) แปลว่า กระโจม เต็นท์ ศูนย์บัญชาการ
เมื่อรวมกันแล้วหมายถึงการระดมความคิดแผนการทั้งหมดภายในกระโจม หรือการวางแผนการทั้งหมดจากภายในศูนย์บัญชาการ ถ้าเกิดขึ้นในยุคสงครามหมายถึงการวางแผนการศึกทั้งหมดภายในกระโจมของศูนย์บัญชาการ โดยที่ตั้งนั้นยังห่างไกลจากพื้นที่สู้รบหรือห่างไกลจากวันที่จะเกิดสงครามจริง ๆ ซึ่งคนที่สามารถทำเช่นนี้ได้ มักเป็นคนที่ฉลาดเหนือคน เพราะต้องคาดการณ์ทุกอย่างได้อย่างแม่นยำ และวางแผนการทุกอย่างไว้ล่วงหน้าก่อนที่จะเกิดเรื่อง คำนี้จึงมักใช้กับผู้ฉลาดและรอบรู้ มาดูตัวอย่างนิทานสุภาษิตคำนี้กัน
ในสมัยปลายราชวงศ์ฉิน 秦朝 Qín Cháo (ฉิน เฉา) หลังสิ้นฉินฉือหวง 秦始皇Qínshǐhuánɡ (จิ๋นซีฮ่องเต้) แผ่นดินเกิดการก่อการแข็งข้อต่อราชสำนักมากมายหลายกลุ่ม และภายในราชวงศ์ฉินเอง ก็เกิดการแก่งแย่งชิงอำนาจกันเองโดยฝ่ายขุนนาง ทำให้อำนาจของราชวงศ์อ่อนแอลงอย่างรวดเร็ว โดยมีสองกลุ่มอำนาจที่มีกำลังพลและมีความสามารถที่จะรวบรวมแผ่นดินให้กลับมาเป็นหนึ่งได้ นั่นก็คือกลุ่มอำนาจของเซี่ยงอวี่ 项羽/項羽 Xiànɡ Yǔ (ฉ้อป้าอ๋อง) กับกลุ่มอำนาจของหลิวปัง 刘邦/劉邦 Liú Bānɡ โดยถ้านับกองกำลังและอิทธิพลแล้ว กลุ่มของเซี่ยงอวี่ จะเหนือกว่ากลุ่มของหลิวปังทุกประการ แต่ทว่า เมื่อเวลาผ่านไป ทุกอย่างกลับกันไปหมด อำนาจของหลิวปังนั้นยิ่งใหญ่กว่าใครทั้งหมด สุดท้ายกลุ่มอำนาจของหลิวปังจึงเป็นผู้ชนะรวบรวมแผ่นดินให้กลับมาเป็นปึกแผ่นได้อีกครั้ง พร้อมสถาปนาราชวงศ์ฮั่น汉朝/漢朝Hàn Cháo ขึ้นมา ส่วนตัวของหลิวปังก็คือปฐมจักรพรรดิแห่งฮั่น พระนามว่า ฮั่นเกาจู่ 汉高祖/漢高祖Hàn Gāozǔ
หลังจากหลิวปังครองราชย์แล้ว วันหนึ่งเขาได้จัดงานเลี้ยงใหญ่โตให้กับเหล่าขุนนางของเขาที่พระราชวัง ในระหว่างงานเลี้ยง เขาถามทุกคนว่า “เหตุใดข้าจึงได้ครองแผ่นดิน? และเพราะเหตุใดเซี่ยงอวี่จึงสูญเสียแผ่นดิน ขอให้ทุกคนพูดแสดงความเห็นออกมาได้อย่างเปิดเผย” จึงมีขุนนางสองคนลุกขึ้นตอบทันทีว่า “เซี่ยงอวี่ดูหมิ่นเหยียดหยามผู้คนและด่าทอลูกน้อง ตรงกันข้าม ฝ่าบาททรงเมตตาและห่วงใยผู้อื่น ฝ่าบาททรงส่งกองทัพไปโจมตีเมืองต่าง ๆ และหลังยึดครองดินแดนได้และก็จะแบ่งปันผลประโยชน์ร่วมกัน รวมทั้งยังแบ่งปันให้กับเหล่าเมืองที่ยอมจำนน แต่เซี่ยงอวี่นั้นไม่ เขากลับอิจฉาผู้มีคุณธรรมและผู้มีความสามารถสูง เขาริษยาผู้ที่สร้างคุณงามความดี และมักจะสงสัยในตัวลูกน้องผู้ที่มีพรสวรรค์ เขาไม่ตอบแทนผู้ลูกน้องที่ชนะการรบ และไม่แบ่งปันผลประโยชน์จากดินแดนที่เขายึดครองได้ นี่คือเหตุผลที่เขาสูญเสียแผ่นดิน”
เมื่อพูดจบ หลิวปังก็หัวเราะเสียงดังแล้วกล่าวว่า “ท่านทั้งสองรู้จักข้าเพียงด้านเดียวเท่านั้น พวกท่านยังไม่รู้ในสิ่งอื่นอีกมาก พวกท่านรู้หรือไม่ว่า ในการวางแผนและกลยุทธ์เพื่อเอาชนะในการรบครั้งสำคัญ ๆ ทั้งหลาย โดยแผนการทั้งหลายนั้นเกิดขึ้นอยู่ภายในกระโจมบัญชาการที่ห่างจากสนามรบจริงนับพันลี้ได้ 运筹帷幄/運籌帷幄 yùn chóu wéi wò (ยวิ่น โฉว เหวย์ วั่ว) เรื่องแบบนี้ ข้าไม่เก่งเท่าจางเหลียง张良/張良 Zhānɡ Liánɡ เลย ในการรักษาเสถียรภาพของประเทศ ปราบปรามผู้คิดการกบฏ และการจัดหาเสบียง เหล่านี้ข้าไม่เก่งเท่าเซียวเหอ萧何/蕭何Xiāo Hé และในการบัญชาการกองทัพ นำทหารเข้ารบ จนชนะทุกสมรภูมิ พิชิตทุกเมือง ข้าไม่เก่งเท่าหานซิ่น 韩信/韓信Hán Xìn ซึ่งทั้งสามคนล้วนเป็นบุคคลที่ยอดเยี่ยมยิ่งนัก แต่พวกเขาทั้งหมดกลับถูกบัญชาการโดยข้า
จึงเป็นเหตุผลที่ ข้าพิชิตแผ่นดินได้ เหล่าขุนนาง เสนาบดีทั้งหลายได้ฟังเช่นนั้น ต่างก็ชื่นชมให้ความสามารถของหลิวปัง
ที่มาภาพ https://gemini.google.com/app/
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：聪明、善于谋划的人，尤其指那些在幕后精心策划、能掌控全局的智者。
成語比喻：聰明、善於謀劃的人，尤其指那些在幕後精心策劃、能掌控全局的智者。
Chénɡyǔ bǐyù：Cōnɡmínɡ, shànyú móuhuà de rén, yóuqí zhǐ nàxiē zài mùhòu jīnɡxīn cèhuà,nénɡ zhǎnɡkònɡ quánjú de zhìzhě.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: ชงหมิง, ฉ้านยหวี โหมวฮว่า เตอะ เหริน, โหยวฉี จื่อ น่าเซีย จ้าย มู่โห้ว จิงซิน เช่อฮว่า, เหนิง จ่างข้ง ฉวนจวี๋ เตอะ จื้อเจอะ.
สุภาษิตเปรียบว่า บุคคลที่มีสติปัญญาและไหวพริบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบุคคลผู้ชาญฉลาด ที่คอยวางแผนอย่างรอบคอบอยู่เบื้องหลังและควบคุมสถานการณ์โดยรวมได้
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
在这次选举竞争中，他运筹帷幄，精准的分析和独特的宣传方式，成功带领党赢得了大选举。
在這次選舉競爭中，他運籌帷幄，精準的分析和獨特的宣傳方式，成功帶領黨贏得了大選舉。Zài zhè cì xuǎnjǔ jìnɡzhēnɡ zhōnɡ, tā yùnchóuwéiwò, jīnɡzhǔn de fēnxī hé dútè de xuānchuán fānɡshì, chénɡɡōnɡ dàilǐnɡ dǎnɡ yínɡdé le dà xuǎnjǔ.
จ้าย เจ้อ ชื่อ เสวี่ยนจวี่ จิ้งเจิง โจง, ทา ยวิ่น โฉว เหวย์ วั่ว, จิงจุ่น เตอะ เฟินซี เหอ ตู๋เท่อ เตอะ เซวียนฉวน ฟางฉื้อ, เฉิงกง ไต้หลิ่ง ต่าง อิ๋งเต๋อ เลอะ ต้า เสวียนจวี่.
ในการหาเสียงเลือกตั้งครั้งนี้ ด้วยการวางแผนเชิงกลยุทธ์ การวิเคราะห์อย่างแม่นยำ และวิธีการโฆษณาชวนเชื่อที่เป็นเอกลักษณ์ของเขา ทำให้พรรคประสบชัยชนะในการเลือกตั้งทั่วไป
