หน้าแรก ในประเทศ การศึกษา เรียนไทยได้จี...

เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (372) 成语故事(三七二)

31.01.26 | 13:50 น.

นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 投鞭断流/投鞭斷流tóu biān duàn liú (โถว เปียน ต้วน หลิว)  ประกอบด้วย  

投   tóu(โถว)  แปลว่า  โยน โยนสิ่งของ

鞭  biān(เปียน) แปลว่า แส้ ไม้แส้ที่ใช้ตีม้า

断/斷  duàn(ต้วน)  แปลว่า ขาด ทำให้ขาดลง

流  liú (หลิว)  แปลว่า ไหล น้ำไหล

Advertisement

เมื่อรวมกันเป็น 投鞭断流/投鞭斷流tóu biān duàn liú (โถว เปียน ต้วน หลิว)  หมายถึง โยนแส้ถมน้ำเพื่อไม่ให้น้ำไหลต่อ เป็นสุภาษิตที่สื่อให้เห็นว่ามีกำลังกองทัพ หรือทรัพย์สิน หรือทุนที่มากมาย มาดูตัวอย่างนิทานสุภาษิตคำนี้กัน 

จีนในยุคราชวงศ์จิ้นตะวันออก 东晋/東晉Dōnɡ Jìn (ตง จิ้น) เนื่องจากราชสำนักเกิดความขัดแย้งกันเอง เกิดการแก่งแย่งชิงอำนาจ และเกิดกบฏมากมาย ทำให้ช่วงนี้ราชวงศ์จิ้นอยู่ในสภาพอ่อนแอมาก  แผ่นดินทางภาคเหนือจึงถูกเหล่าชนกลุ่มน้อยทางเหนือและตะวันตกหลายกลุ่มชาติพันธุ์ยึดยึดครอง โดยหนึ่งในกลุ่มนั้นคือกลุ่มชาติพันธุ์ตี氐 dī  ในปี ค.ศ. 382 ผู้นำชนเผ่าตีนามว่าฝูเจียน 苻坚/符堅Fú Jiān ได้ก่อตั้งอาณาจักรใหม่ขึ้นมาเรียกว่าเฉียนฉิน 前秦  Qián Qín (ฉินเดิม)

หลังจากนั้นได้ขยายดินแดนอย่างไม่หยุดยั้ง โดยได้รวมแผ่นดินภาคเหนือของจีนส่วนใหญ่ไว้ได้แล้ว จากนั้นจึงคิดโจมตีราชวงศ์จินตะวันออกเป็นเป้าหมายต่อไป ด้วยเหตุนี้ ฝูเจียนแห่งเฉียนฉินจึงเรียกเหล่าข้าราชบริพารทั้งฝ่ายพลเรือนและทหารมาประชุม ฝูเจียนตรัสว่า “นับตั้งแต่ข้าขึ้นครองราชย์ ราชวงศ์ฉินเดิมของข้าก็มีอำนาจมากขึ้นเรื่อย ๆ และอาณาเขตก็ขยายใหญ่ขึ้น ไม่มีประเทศรัฐใดทางเหนือกล้าต่อต้านข้า แต่ทว่าราชวงศ์จิ้นทางใต้ยังคงครอบครองดินแดนอันอุดมสมบูรณ์มากมาย และไม่คิดจะสยบต่อข้า เมื่อใดก็ตามที่ข้าคิดถึงเรื่องนี้ ข้าก็จะรู้สึกแค้นใจยิ่งนักจนนอนไม่หลับ บัดนี้ข้ามีกองทัพนับล้าน ทำให้ข้ามั่นใจว่าจะไม่มีกองทัพรัฐใดที่ข้าจะโค่นไม่ได้  ข้าจึงตั้งใจจะนำทัพอันเกรียงไกรนี้ไปโจมตีราชวงศ์จินตะวันออกให้สิ้นไปด้วยตัวข้าเอง พวกท่านคิดเห็นอย่างไรกันบ้าง?”

ห้องโถงเงียบไปนานก่อนที่เสนาบดีฝ่ายซ้ายจะลุกขึ้นกล่าวว่า “ตอนนี้ราชวงศ์จิ้นตะวันออกได้เปลี่ยนผู้นำใหม่ จักรพรรดิและเหล่าเสนาบดีต่างหันมาปรองดองกัน ทุกคนมีความคิดเห็นเป็นเอกฉันท์ และขวัญกำลังใจของทหารก็สูงส่ง  ดังนั้น ตอนนี้อาจยังไม่ใช่เวลาเหมาะสมที่จะโจมตีและทำลายพวกเขา ขอวิงวอนให้ฝ่าบาททรงทบทวนอีกครั้ง” ฝูเจียนได้ยินเช่นนั้น ก็รู้สึกว่าเสนาบดีฝ่ายซ้ายคนนี้กำลังปลุกขวัญกำลังใจของศัตรูและลดทอนขวัญกำลังใจของตนเอง ใบหน้าของเขาบิดเบี้ยวด้วยความไม่พอใจ และถามต่อว่าใครมีความเห็นเช่นไรอีก สักพักหนึ่ง ผู้บัญชาการกององครักษ์ฝ่ายซ้ายกล่าวว่า “ฝ่าบาท แม้ว่าเราจะมีทหารและแม่ทัพมากมาย แต่กองทัพจิ้นยังคงยึดครองแนวป้องกันตามธรรมชาติของแม่น้ำแยงซี ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับพวกเขา หากเราบุกฝ่าข้ามแม่น้ำไป ย่อมจะก่อให้เกิดความสูญเสียอย่างใหญ่หลวง ฝ่าบาทต้องทรงพิจารณาอีกครั้ง!”

เสนาบดีสองคนคัดค้านการโจมตีจิ้นติดต่อกัน ทำให้ฝูเจียนโกรธมาก เขาจึงกล่าวอย่างช้า ๆ ว่า “แม่น้ำแยงซีมีอะไรดีนักหนา?  ข้ามีทหารนับล้านคน ข้าเพียงแค่สั่งให้ทหารทุกคนโยนแส้ลงไปในแม่น้ำ ก็เพียงพอที่จะหยุดการไหลของแม่น้ำแยงซีได้แล้ว!” ฝูเจียนกลับไปพระราชวังชั้นในด้วยความโมโห  ในปี ค.ศ. 383 ฝูเจียนได้นำกองทัพจำนวน 900,000 นายเข้าโจมตีราชวงศ์จินตะวันออก ราชวงศ์จินตะวันออกได้ระดมกำลังทหาร 80,000 นายเข้าต่อสู้กับกองทัพฉินอย่างกล้าหาญ กองทัพฉินของฝูเจียนและจิ้นได้ปะทะกันที่แม่น้ำเฟย ผลก็คือ กองทัพฉินของฝูเจียนหลงกลและพ่ายแพ้อย่างยับเยิน

ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้

成语比喻:人马众多,兵力强大。

成語比喻:人馬衆多,兵力強大。

Chénɡyǔ bǐyù:Rénmǎ zhònɡduō,bīnɡlì qiánɡdà.

เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่:  เหรินหม่า จ้งตัว, ปิงลี่ เฉียงต้า

สุภาษิตเปรียบว่า มีกองทัพที่แข็งแกร่งและจำนวนมากมาย

ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น

一个大国自以为拥有百万雄师,有先进的科技,势可投鞭断流,会很容易地攻不下这个小国家,结果打了个败仗。

一個大國自以爲擁有百萬雄師,有先進的科技,勢可投鞭斷流,會很容易地攻不下這個小國家,結果打了個敗仗。

Yīɡè dàɡuó zì yǐwéi yǒnɡyǒu bǎi wàn xiónɡshī, yǒu xiānjìn de kējì, shì kě tóu biān duàn liú, huì hěn rónɡyì de ɡōnɡ bùxià zhèɡe xiǎo ɡuójiā, jiéɡuǒ dǎle ɡè bàizhànɡ.

อีเก้อ ต้ากั๋ว จื้อ อี่เหวย์ โหยงโหย่ว ไป่ ว่าน ซฺยงฌือ, โหย่ว เซียนจิ้น เตอะ เคอจี้, ฉื้อ เข่อ โถว เปียน ต้วน หลิว, หุ้ย เหิ่น หรงอี้ เตอะ กง ปู๋เซี่ย เจ้อเก้อ เสี่ยว กั๋วเจีย, เจี๋ยกั่ว ต่า เลอะ เก้อ ไป้จ้าง

ประเทศใหญ่ประเทศหนึ่งที่เชื่อว่าตนเองสามารถพิชิตประเทศเล็กได้อย่างง่ายดายด้วยกองทัพนับล้านนายและเทคโนโลยีที่ล้ำหน้า แต่สุดท้ายกลับต้องพ่ายแพ้