เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ นายวิษณุ ทรัพย์สมบัติ รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) แถลงข่าวผลการประกวดหนังสือดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2569 ว่า สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของการอ่าน โดยมุ่งเน้นส่งเสริมให้ผู้เรียน “อ่านออก เขียนได้ อ่านคล่อง เขียนคล่อง และคิดเป็น” เพราะการอ่านเป็นทักษะพื้นฐานและเครื่องมือสำคัญที่ช่วยพัฒนาความคิด เสริมสร้างจินตนาการ และกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ ทั้งนี้ การประกวดหนังสือดีเด่น เป็นกิจกรรมที่จัดมาต่อเนื่องทุกปี โดยดำเนินการ ร่วมกับสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย เพื่อส่งเสริมให้ผู้ประพันธ์ ผู้วาดภาพประกอบ ผู้จัดพิมพ์ สำนักพิมพ์ และทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐและเอกชนได้มีส่วนร่วมในการผลิตหนังสือที่มีคุณภาพและสารประโยชน์เผยแพร่สู่สาธารณชนเพิ่มมากขึ้น ปีนี้มีผู้ประพันธ์ ผู้จัดพิมพ์ และหน่วยงานต่างๆ ร่วมส่งหนังสือประกวดรวมจำนวนทั้งสิ้น 403 เรื่อง ผู้ที่ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2569 จะได้เข้ารับพระราชทานรางวัล จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในพิธีเปิดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 54 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 24 ในวันที่ 27 มีนาคม 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ ซึ่งการจัดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 54 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 24 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 26 มีนาคม – 6 เมษายน
สำหรับผลการพิจารณาตัดสินหนังสือให้ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่นประจำปี พ.ศ. 2569 มีหนังสือได้รับรางวัล 54 เรื่อง แยกเป็น รางวัลดีเด่น 14 เรื่อง รางวัลชมเชย 40 เรื่อง ดังรายชื่อต่อไปนี้ หนังสือสารคดี มี 3 ด้าน ได้แก่1. ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ดีเด่น เรื่อง The Lost Human: หนทางรอดก่อนยุคสูญพันธุ์ โดย วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ รางวัลชมเชย เรื่อง ส่องโพรง สืบไพร โดย ทีมนักวิจัยโครงการศึกษานิเวศวิทยาของนกเงือก มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก 2.ด้านประวัติศาสตร์ และศิลปวัฒนธรรม ดีเด่น เรื่อง ชายแดนใต้ : สยามส่วนพิเศษ โดย วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง รางวัลชมเชย 3 เรื่อง พระนั่งเกล้าฯ ไม่โปรดการละคร แต่เป็นยุคทองของวรรณคดี โดย ธนโชติ เกียรติณภัทร, เรื่อง ราชินิกุล บุนนาค โดย นายภัทรพล เปี้ยวนิ่ม และนายปิติรัชต์ จูช่วย และ เรื่อง สยามไซไฟ โดย ภัทรนิษฐ์ สุรรังสรรค์ และ3.ด้านการท่องเที่ยว อาหาร ชีวประวัติ และอื่น ๆ ดีเด่น เรื่อง สุดยอดศาสนสถานแดนมังกร พุทธ เต๋า ขงจื่อ โดย ปริวัฒน์ จันทร ชมเชย 3 เรื่อง เรื่อง ความทุกข์ครั้งสุดท้าย โดย นิ้วกลม ,เรื่อง Amidst the Global Sea Power ไทยในสมรภูมิมหาสมุทรโลก โดย ปิติ ศรีแสงนาม และจักรี ไชยพินิจ และ 3. เรื่อง POPS ก้าวต่อไปแม้ไม่สมบูรณ์แบบ โดย กิตติศักดิ์ คงคา
หนังสือนวนิยาย ดีเด่น เรื่อง เมื่อดอกไม้ไหว โดย ดวงตะวัน ชมเชย จำนวน 3 เรื่อง ได้แก่ ชายได้โชคอย่างลึกลับ เพราะเป็นแฟนคลับนิยายผี โดย วันชนะเวียงวนาลัย โดย เนียรปาตี และ LIVE หลอน ศาลาซ่อนผี โดย นทธี ศศิวิมล หนังสือกวีนิพนธ์ ดีเด่น เรื่อง คลื่นมหานคร โดย เมธาวี ก้านแก้ว ชมเชย 3 เรื่อง ได้แก่ ช่วงยามที่ดอกไม้บานโดย วรภ วรภา,โลกที่เราท่านอ่านก่อนโต THE WORLD WE READ BEFORE GROWING UP โดย รังสิมันต์ จุลหริก และ อุดมอคติ โดย ขวัญข้าว ขวัญเรียมเอย
หนังสือรวมเรื่องสั้น ดีเด่น เรื่อง จอมพลอวกาศสามัญบัวโรย จิตสำเริง โดย อุเทน พรมแดง ชมเชย 2 เรื่อง ได้แก่ จนกว่าบางสิ่งจะสูญสลาย โดย นรเศรษฐ์ ทับทิมทอง, ราวน์ ROUND โดย หมอเชิงดอย หนังสือสำหรับเด็กเล็ก อายุ 3 – 6 ปี ดีเด่น เรื่อง นกในสวนบ้านฉัน โดย กานต์แก้ว ตรีพุทธรัตน์ ชมเชย เรื่อง โบโบ กับเรื่องเล่าของป่า และเรื่อง รอ
หนังสือสำหรับเด็ก อายุ 7 – 12 ปี มี 2 ประเภท ประเภทบันเทิงคดี ดีเด่น เรื่อง กัปตันโกโก้ โดย กฤษณะ กาญจนาภา และ วชิราวรรณ ทับเสือ ชมเชย เรื่อง บ้านตอไม้กับเจ้าแมวน้อย โดย กฤษณะ กาญจนาภา และ วชิราวรรณ ทับเสือ ประเภทสารคดี ดีเด่น เรื่อง พลังยักษ์ในใจ โดย ผศ.สุทัศน์ ปาละมะ ชมเชย เรื่อง ฉลาดรู้ แก้ปัญหา พัฒนาอารมณ์ โดย บุณยวีร์ เซ่งไพเราะห์,เรื่อง เติบโตงดงาม ตามกาลเวลา โดย พี่หมี แห่งป่าใหญ่ และเรื่อง เพื่อนรักแมว 2 เมือง โดย แมวอมยิ้ม หนังสือสำหรับวัยรุ่น อายุ 13 – 18 ปี มี 3 ประเภท ดีเด่น ไม่มีหนังสือเรื่องใดสมควรได้รับรางวัลชมเชย เรื่อง DEAR MY OLD FRIENDS บันทึกก่อนจากลา แด่เพื่อนเก่าของฉัน โดย พิแน, Lost Inner Child เสียงเรียกจากวัยเยาว์ โดย ปกรณ์ แก้วดี (Atompakon) และ The Untold Feelings ถึง…ทุกความรู้สึกที่ไม่เคยถูกส่งไป โดย คิดมาก
ประเภทสารคดี ดีเด่น ไม่มีหนังสือเรื่องใดสมควรได้รับรางวัล ชมเชย เรื่อง ความสุข ที่เราเลือกมอง โดย อรุณรัศมี สาที , เรื่อง ส้มจี๊ด ลูกครูพละ โดย วิภาวรรณ ศรีสุเพชรกุล และเรื่อง สัญญาใจ…บั้งไฟพญานาค โดย สาธิต พิกุลทอง ประเภทร้อยกรอง ดีเด่น เรื่อง ธ ผู้เป็นที่รักทรงจากลา โดย เสียงพิณ เตมียสถิต ชมเชย เรื่อง กวีหนุ่ม (Young Poet) โดย รังสิมันต์ จุลหริก , เรื่อง ดลใจนัยเพลง โดย พิศรักสองแคว และเรื่อง สะพานฝันบันไดดาว โดย ปรัชญา พวงเพ็ชร
หนังสือการ์ตูน และ หรือนิยายภาพ มี 3 ประเภท ประเภทการ์ตูน และ หรือนิยายภาพสำหรับเด็ก (อายุ 7 – 12 ปี) ไม่มีหนังสือเรื่องใดสมควรได้รับรางวัล
ประเภทการ์ตูน และ หรือนิยายภาพทั่วไป (อายุ 13 ปีขึ้นไป) ดีเด่น เรื่อง ท้องฟ้าอันอบอุ่นของชิเอลแมวมึน โดย ปัทมพร อักษรณรงค์ ชมเชย เรื่อง เตร่ ประพันธ์โดย เทพฤทธิ์ ไชยจันทร์ ประเภทการ์ตูนปกิณกะเชิงสร้างสรรค์ ดีเด่น เรื่อง cat’s eye view ประพันธ์โดย JIEW ชมเชย เรื่อง ศึกมหาภารตะ เล่ม 1 – 4 ผู้เขียนการ์ตูน หรือผู้จัดทำภาพประกอบ อารีเฟน ฮะซานี (เฟน สตูดิโอ),เรื่อง สารานุแก๊กการ์ตูนความรู้ เล่ม 1 : ผีไทย โดย ทีม Character House studio และ เรื่อง สารานุแก๊กการ์ตูนความรู้ เล่ม 4 : ผีอาเซียน โดย ทีม Character House studio หนังสือสวยงาม มี 2 ประเภท ประเภทสวยงามสำหรับเด็ก (อายุ 3 – 12 ปี) ดีเด่น เรื่อง นกในสวนบ้านฉัน โดย กานต์แก้ว ตรีพุทธรัตน์ ชมเชย เรื่อง จะไปกับฉันไหม โดย สุดใจ พรหมเกิด ,เรื่อง ลูกปลาเดินเล่น โดย ปูจ๋า และ พี่หมี แห่งทะเลใหญ่ และ เรื่อง อาหารหลากสีของพี่หมีใจดี โดย เกื้อกมล นิยม
ประเภทสวยงามทั่วไป (อายุ 13 ปีขึ้นไป) ดีเด่น เรื่อง เอกอุเครื่องถ้วยจีนอย่างสยาม โดย ภุชชงค์ จันทวิช และ สมภพ ถาวรวัฒนะ ชมเชย เรื่อง นิทานหมู่บ้านแห่งแสง The Tale of the Village of Light โดย สโรชา กิตติสิริพันธุ์,เรื่อง วัดมหาพฤฒารามโดย รองศาสตราจารย์ พงศกร ยิ้มสวัสดิ์ และ วีรยา บัวประดิษฐ, เรื่อง หัวใจแห่งพงไพร : มรดกไทย มรดกโลก โดย ณรงค์ สุวรรณรงค์
