ม.อ.วางรากฐานยุคใหม่ เปิดตัว dotBLUE AI รวบตัวตึงไว้ในที่เดียว พลิกมหาวิทยาลัยสู่ยุคอัจฉริยะ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาชั้นนำของประเทศ ได้ให้ความสำคัญกับการใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ ผ่าน dotBLUE AI ผู้ช่วยอัจฉริยะที่ออกแบบมาเพื่อยกระดับศักยภาพของนักศึกษาและบุคลากรของมหาวิทยาลัยโดยเฉพาะ ท่ามกลางกระแสการพัฒนาและการใช้งาน AI ในยุคปัจจุบัน ที่ได้เข้ามามีบทบาทกับชีวิตความเป็นอยู่และการทำงานของทุกคนแบบหลีกเลี่ยงไม่ได้ การมี AI ไว้ใช้งานเปรียบเสมือนมีผู้ช่วยทางความคิด วิเคราะห์ การตัดสินใจ และยังช่วยการทำงานให้ง่ายและรวดเร็วขึ้น
ผศ.ดร.ชินพงศ์ อังสุโชติเมธี ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมดิจิทัลและระบบอัจฉริยะ ด้านบูรณาการบริการดิจิทัลและระบบอัจฉริยะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กล่าวว่า จุดเด่นของ Platform dotBLUE มาจากการที่อยากให้นักศึกษาได้รับรู้และได้เรียนรู้การใช้งานของ AI ในหลากหลายค่ายที่แตกต่างกัน ซึ่งจุดเริ่มต้นของโครงการ dotBLUE มาจากกระแสการใช้ Generative AI ที่มาแรงขึ้นทุกวัน ทางมหาวิทยาลัยได้ทำสัญญากับผู้ผลิต AI แบรนด์ต่างๆ เพื่อนำมาเปิดให้บริการบน Platform dotBLUE ของมหาวิทยาลัยเอง ซึ่งจะช่วยลดความเลื่อมล้ำของนักศึกษาที่มีกำลังจ่ายเงิน และไม่มีกำลังจ่ายให้ได้ใช้งานอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกัน นอกจากนี้ ยังสอดคล้องกับความต้องการของนักศึกษาให้เข้าใจ Digital Literacy และ AI Literacy ในระดับที่ทันสมัยตลอดเวลาเพื่อจะได้ไม่ต้องประสบปัญหาโดน AI ทดแทน หรือตกงานเนื่องจากตามกระแสของ AI ไม่ทัน
“dotBLUE AI คือระบบ Generative AI ระดับองค์กร (Enterprise AI) ที่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พัฒนาขึ้น โดยความโดดเด่นไม่ได้อยู่ที่ความฉลาดเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว เนื่องจากข้อมูลที่ป้อนเข้าไปจะถูกเก็บรักษาไว้ภายในขอบเขตของมหาวิทยาลัย โดยไม่ถูกนำไปใช้ฝึกฝนโมเดลสาธารณะภายนอก”
“มหาวิทยาลัยกำลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญในยุค AI โดยเตรียมเดินหน้าโครงการ AI On Tour ลงพื้นที่ให้ความรู้ครบทั้ง 5 วิทยาเขต เพื่อสร้างความเข้าใจแก่นักศึกษา อาจารย์ และบุคลากร ว่าโลกการเรียนและการทำงานในยุคถัดไปจะต้องปรับตัวอย่างไรเมื่อ AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้น หากมองย้อนกลับไปเมื่อ 10-20 ปีก่อน หลายองค์กรเคยเผชิญกับการเปลี่ยนผ่านจากระบบทำงานแบบทำมือไปสู่การใช้โปรแกรมอย่าง Excel จนกลายเป็นทักษะพื้นฐานที่ทุกคนต้องมี มาวันนี้มหาวิทยาลัยกำลังอยู่ในจุดเปลี่ยนลักษณะเดียวกันอีกครั้ง แต่เป็นการเปลี่ยนจากการทำงานแบบ Manual ไปสู่การทำงานร่วมกับ AI อย่างมีประสิทธิภาพ”
ผศ.ดร.ชินพงศ์ กล่าวอีกว่า เป้าหมายสำคัญไม่ใช่เพียงการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้ แต่คือการทำให้คนในมหาวิทยาลัยทุกกลุ่มสามารถอยู่ร่วมกับ AI ได้อย่างเข้าใจและเท่าทัน ทั้งในมิติของการเรียน การวิจัย การบริหารจัดการ และการให้บริการ โดยมีโจทย์สำคัญคือการยกระดับผลลัพธ์ให้ดีขึ้น เร็วขึ้น และมีคุณภาพมากขึ้นกว่าที่เคย ในระยะยาวบุคลากรจะสามารถทำงานได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น อาจารย์จะมีตัวช่วยในการสอนและการทำวิจัยที่รวดเร็วขึ้น ขณะที่นักศึกษาจะได้พัฒนาทักษะที่สอดรับกับโลกสมัยใหม่ พร้อมเรียนรู้การใช้ AI อย่างถูกต้อง การขับเคลื่อน dotBLUE AI จึงไม่ใช่เพียงการนำเทคโนโลยีเข้ามาในมหาวิทยาลัย แต่คือการวางรากฐานให้คนในองค์กรได้ใช้ AI เป็น ทำงานกับ AI ได้ และเติบโตไปกับ AI อย่างมีจริยธรรมอีกด้วย
ในอนาคตอันใกล้การพัฒนา dotBLUE AI จะขยับจากการเป็นแพลตฟอร์มสนับสนุนการใช้งาน AI ทั่วไป ไปสู่การเป็นระบบบริการอัจฉริยะเฉพาะทางภายในมหาวิทยาลัย ที่ตอบโจทย์ทั้งการเรียน การสอน และการบริหารจัดการองค์กรอย่างรอบด้าน โดยหนึ่งในบริการสำคัญที่กำลังผ่านการทดสอบภายในและเตรียมเปิดใช้งาน คือเครื่องมือในลักษณะใกล้เคียงกับ NotebookLM แต่พัฒนาเป็นเวอร์ชันสำหรับใช้งานภายในมหาวิทยาลัยโดยเฉพาะ เพื่อช่วยให้การสรุป วิเคราะห์ และเชื่อมโยงข้อมูลจากเอกสารหรือองค์ความรู้ต่างๆ ทำได้สะดวกและปลอดภัยมากยิ่งขึ้น
ขณะเดียวกัน ยังมีแผนพัฒนา AI Tutor หรือผู้ช่วยการเรียนรู้เสมือนจริง ที่จะเข้ามาเติมเต็มข้อจำกัดด้านเวลาในการดูแลนักศึกษาของอาจารย์ โดยอาจต่อยอดเป็นระบบอาจารย์เสมือน ในรูปแบบเฉพาะรายวิชาหรือเฉพาะบุคคล เพื่อให้นักศึกษาสามารถเข้าไปสอบถาม ทบทวนบทเรียน หรือขอคำแนะนำเพิ่มเติมได้ตลอดเวลา ในฝั่งการบริหารงานภายใน มหาวิทยาลัยยังเตรียมนำ AI เข้าไปเสริมศักยภาพระบบงานสำคัญ เช่น e-Document และ e-Meeting เพื่อยกระดับกระบวนการทำงานของบุคลากรให้รวดเร็ว คล่องตัว และมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดภาระงานซ้ำซ้อน และช่วยให้การตัดสินใจบนฐานข้อมูลทำได้ง่ายขึ้นส่วนในมิติของนักศึกษา มีแผนพัฒนา Personal Agent หรือผู้ช่วยอัจฉริยะส่วนบุคคล ที่จะเชื่อมโยงเข้ากับระบบดิจิทัลของมหาวิทยาลัย โดยเมื่อผู้ใช้งานเข้าสู่ระบบ AI จะสามารถนำเสนอข้อมูลสำคัญได้แบบอัตโนมัติ เช่น ตารางเรียนประจำวัน กิจกรรมที่เกี่ยวข้อง หรือข่าวสารเด่นที่ควรรู้ โดยไม่ต้องค้นหาด้วยตนเองทั้งหมด
“ภาพรวมของการพัฒนาเหล่านี้ สะท้อนให้เห็นว่า dotBLUE AI กำลังมุ่งสู่การเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ของมหาวิทยาลัย ที่ครอบคลุมทั้งมิติการเรียนรู้ การบริการ และการบริหารจัดการ โดยขณะนี้ Roadmap การพัฒนากำลังทยอยเดินหน้าอย่างต่อเนื่อง และคาดว่าในช่วงประมาณเดือนมิถุนายน บรรยากาศการขับเคลื่อนจะเริ่มชัดเจนมากขึ้น โดยมีแนวโน้วว่าเมื่อเข้าสู่ช่วงเปิดภาคการศึกษาที่ 1/2569 เราจะได้เห็นการใช้งาน AI อย่างคึกคักในหลายมิติ จนกล่าวได้ว่าอาจกลายเป็นอีกหนึ่งช่วงเวลาสำคัญของการก้าวเข้าสู่เทศกาล AI อย่างเต็มรูปแบบในรั้วมหาวิทยาลัย” ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมดิจิทัลและระบบอัจฉริยะ ด้านบูรณาการบริการดิจิทัลและระบบอัจฉริยะ ม.อ. กล่าวทิ้งท้าย
