นักวิชาการ กางปัญหาภาระครู ครึ่งหนึ่งมาจากกระทรวงอื่น-ค่านิยมที่ผิด จนเกิดนโยบายผิดฝาผิดตัว เช่น ร.ร.สีขาว ที่ยกเลิกแต่ปัญหายังมีอยู่ แนะควรบูรณาการร่วมกับหน่วยงานอื่นแก้ปัญหาให้ “ชุมชนสีขาว” หวังรัฐบาลลดภาระครูได้จริง อย่าเป็นเพียงแค่ลมปาก

เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน นายสมพงษ์ จิตระดับ นักวิชาการด้านการศึกษา เปิดเผยว่า ตามที่ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ลงนามในหนังสือ ด่วนที่สุด เรื่อง ยกเลิกโครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข ปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 เพื่อลดภาระงานเอกสาร ให้ครูได้มีเวลาอยู่ห้องเรียนนั้น ตนมองว่า 10 ปีที่ผ่านมา มีรัฐมนตรีว่าการ ศธ.จำนวนมากพยายามเดินหน้านโยบายลดภาระครู แต่ไม่เคยทำสำเร็จ นอกจากนี้งานเอกสารยังไม่ลดลง เมื่อมาถึงศธ. ภายใต้การนำของ นายประเสริฐ จันทรรวงทอง เดินหน้าลดภาระครู โดยนำร่องยกเลิก 7 โครงการ จาก 50 โครงการ การดำเนินนโยบายนี้มีกระแสเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย โดยเฉพาะการยกเลิกโครงการสถานศึกษาสีขาว ซึ่งหลายคนมองว่าปัจจุบันปัญหายาเสพติดยังมีอยู่ในโรงเรียนและชุมชนอยู่

นายสมพงษ์ กล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตาม 50 โครงการที่สร้างภาระให้ครู เกือบครึ่งหนึ่งมาจากกระทรวงอื่น โดยมอบภารกิจให้ครูทำรายงาน ทำเอกสาร และอีกครึ่งหนึ่งมาจากหน่วยงานต่างๆ ของ ศธ. สาเหตุที่หลายหน่วยงานมอบงานให้โรงเรียน เพราะมองว่า  โรงเรียน คือ สถานศึกษาที่มีหน้าที่อบรม สั่งสอน ให้ความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้อง แต่กลับลืมไปว่าเรากำลังทำให้ครูที่มีหน้าที่สอนนักเรียน ต้องไปทำหน้าที่ของหน่วยงานกระทรวงอื่น จนทำให้ครูอยู่ในภาวะน้ำท่วมปากมายาวนาน ก้มหน้าก้มตาทำเอกสารให้ส่วนกลาง โดยโครงการหนึ่งต้องทำเอกสารมากกว่า 200 แผ่น ทำให้รับภาระทำเอกสารกว่า 50 โครงการ จนไม่มีเวลาอยู่ในห้องเรียน ทำหน้าที่สอนหนังสือมาโดยตลอด

นายสมพงษ์ กล่าวต่อว่า  ทั้งนี้ยังมีความเข้าใจผิดที่โยนภาระงานให้ครู เช่น โครงการสถานศึกษาสีขาว เป็นงานที่ให้ครูเก็บข้อมูล เขียนรายงานผล ทำเอกสารมากมาย ซึ่งแทบไม่เกิดประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการแก้ไขปัญหายาเสพติดเลย ดังนั้นงานที่กระทรวงและหน่วยงานอื่นมอบหมายให้ครูทำนั้น มาจากค่านิยมและความเข้าใจที่ผิด ทำให้เกิดการเทงานสู่ระบบโรงเรียน เช่น โครงการสถานศึกษาสีขาว ควรจะทำ “ชุมชนสีขาว” หรือไม่ เพราะถ้าชุมชนรอบโรงเรียนเต็มไปด้วยยาเสพติด เต็มไปด้วยคนติดยา จะทำให้โรงเรียนเป็น “โรงเรียนสีขาว” ได้อย่างไร สิ่งแวดล้อมรอบๆโรงเรียน ปัญหาในชุมชน ใครเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ เราจึงเห็นปัญหาคนป่วย เสพยาบ้า บุกเข้าไปทำร้ายผู้บริหาร ครู และนักเรียน มองว่าชุมชนต้องเป็นสีขาว มากกว่าโรงเรียนสีขาว และกระทรวงที่ต้องเข้ามาดูแลเรื่องดังกล่าว คือ กระทรวงมหาดไทย (มท.) และตำรวจ มากกว่า  แต่กลับโยนให้โรงเรียนทำหน้าที่ตามลำพัง กลายเป็นนโยบายผิดฝาผิดตัว จนเกิดค่านิยมไม่ถูกต้อง เกิดการเทงานให้ครู

นายสมพงษ์ กล่าวต่อว่า เมื่อ ศธ.ดำเนินการลดภาระงานครู โดยเริ่มจากการยกเลิก 7 โครงการ หากมองดูจะพบว่าโครงการเหล่านี้เป็นโครงการที่ไม่จำเป็นต้องทำ จึงขอให้รัฐบาล และ ศธ. ปลดภาระงานเอกสารครู โดยตนมีข้อเสนอ ดังนี้ 1.ถ้า ศธ. อยากลดภาระงานครู ควรทำ KPI ร่วมกันกับหน่วยงานอื่นๆในกระทรวง และการทำรายงานควรทำเอกสารสรุปไม่ควรเกิน 3-5 แผ่น โดยใช้ KPI เหล่านั้นวัดและประเมินผล พร้อมกับเอาไปใช้กำหนดนโยบายเพื่อแก้ปัญหาให้ได้จริง 2.มีคนไม่เห็นด้วยในการเลิกโครงการโรงเรียนสีขาว เพราะปัญหายาเสพติดยังมีอยู่ แต่ตนมองว่า ควรจะเป็นชุมชนสีขาวมากกว่า และให้เป็นหน้าที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำหน้าที่ปราบปรามยาเสพติด 3.อยากให้รัฐบาลสังคายนา 50 โครงการ โดยพิจารณาว่าจำเป็นที่จะต้องทำมากน้อยแค่ไหน อันไหนลดได้ให้ลด โครงการไหนเลิกได้ให้เลิก เพื่อให้ครูกลับไปสอนนักเรียน

“หวังว่าการยกเลิก 7 โครงการนำร่อง เพื่อลดภาระครู นำสู่การลดภาระครูให้ได้ทั้งหมด มองว่านโยบายนี้ถูกชูมาหลายรัฐมนตรี หลายรัฐบาลแล้ว แต่ไม่เคยทำสำเร็จ หวังว่าครั้งนี้รัฐบาลลดภาระครูสำเร็จ อย่าให้เป็นนโยบายที่มากับปากและหายไปกับรัฐบาล” นายสมพงษ์ กล่าว