สภาการสื่อมวลชนฯ จับมือ กองทุนสื่อฯ พัฒนาทักษะ ‘นักเรียน-ครู’ รู้เท่าทันสื่อ รับมือโลกออนไลน์
เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม ที่ อาคารข่าวสด เขตจตุจักร กรุงเทพฯ มูลนิธิสภาการสื่อมวลชน สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ โดยการสนับสนุนของกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ โครงการสร้างเสริมทักษะเท่าทันสื่อเพื่อเด็กด้วยหนังสือพิมพ์และหนังสือพิมพ์ออนไลน์ ครั้งที่ 7 โดยมี นายชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี ประธานสภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ พร้อมด้วย นายสุรสิทธิ์ วิทยารัฐ หัวหน้าโครงการฯ นายสมหมาย ปาริจฉัตต์ รองประธานกรรมการบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) นายวรศักดิ์ ประยูรศุข รองกรรมการผู้จัดการอาวุโส บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และกรรมการผู้จัดการบริษัท งานดี จำกัด นายนฤตย์ เสกธีระ บรรณาธิการหนังสือพิมพ์มติชน เข้าร่วม
ทั้งนี้ การโครงการดังกล่าว เป็นกิจกรรมอบรมครู โรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร 24 แห่งที่เข้าร่วมโครงการฯ
โดย นายชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี ประธานสภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ กล่าวปาฐกถา หัวข้อ “บทบาทสื่อมวลชนกับการเสริมสร้างการรู้เท่าทันสื่อ” ตอนหนึ่งว่า โครงการนี้เกิดประโยชน์กับทุกฝ่าย ทั้งสื่อหนังสือพิมพ์ที่เข้าร่วมโครงการ โรงเรียน ครูและนักเรียน โดยสื่อมีโอกาสในการเข้าถึงผู้อ่านมากขึ้นผ่านโรงเรียน ครูและนักเรียน ส่วนโรงเรียนเกิดกิจกรรมสร้างเสริมการเรียนรู้ของนักเรียน เกิดประโยชน์กับเสริมสร้างมาตรฐานคุณภาพการศึกษา ส่วนครูจะได้เรียนรู้แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้หนังสือพิมพ์รวมทั้งสื่อออนไลน์เป็นเครื่องมือในการเรียนการสอน
“สำหรับประโยชน์ที่เกิดกับนักเรียนโดยตรง คือ สร้างภูมิคุ้มกันให้เกิดการรู้เท่าทันเนื้อหาสาระที่สื่อนำเสนอ ทั้งนี้ ในการดำเนินการโครงการปีนี้ให้น้ำหนักกับการสรุปผลการเรียนรู้ผ่านการทำแบบทดสอบก่อนและหลังการอบรม รวมทั้ง การถอดบทเรียนผลลัพธ์การเรียนรู้ของครู และตัวแทนนักเรียน ร่วมกับคณะทำงานของโครงการ และบรรณาธิการสื่อหนังสือพิมพ์และหนังสือพิมพ์ออนไลน์” นายชวรงค์ กล่าว
นายชวรงค์ กล่าวต่อว่า โครงการนี้ ได้รับการสนับสนุนและจุดประกายจากสมาคมหนังสือพิมพ์โลก ในอดีตหนังสือพิมพ์เป็นสื่อหลักที่ได้รับความนิยมสูง ธุรกิจยังคงทำกำไรได้ดี และถูกนำมาใช้เป็นสื่อการสอนในโรงเรียน แต่ข้อจำกัดในยุคนั้นคือ ครูมักจะให้เด็กใช้เพียงแค่การตัดข่าวมาสรุปหน้าชั้นเรียนเท่านั้น ทั้งนี้ รูปแบบเดิมของโครงการนี้ คือหนังสือพิมพ์ของสำนักงานข่าวต่างๆ จะร่วมบริจาคและจัดส่งหนังสือพิมพ์ฉบับวันต่อวันไปยังโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการตลอดสัปดาห์กิจกรรม แต่เมื่อพฤติกรรมการบริโภคสื่อเปลี่ยนแปลงไป ทำให้สื่อสิ่งพิมพ์เผชิญความท้าทาย ปัจจุบันการเข้ามาของทีวีดิจิทัลและแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียต่างๆ ส่งผลกระทบต่อพฤติกรรมการอ่านหนังสือพิมพ์
“สำหรับปีนี้ โครงการยังเดินหน้าต่อ โดยปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดส่งหนังสือพิมพ์ จากเดิมที่ส่งวันต่อวัน เป็นการรวบรวมหนังสือพิมพ์ตลอดทั้งสัปดาห์ เพื่อให้โรงเรียนนำไปใช้ทำกิจกรรมในสัปดาห์ถัดไป โดยความพิเศษของโครงการในปีนี้ คือ การไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่สื่อสิ่งพิมพ์ แต่มีการบูรณาการหนังสือพิมพ์ออนไลน์ เข้ามาเป็นเครื่องมือช่วยเสริมสร้างทักษะการรู้เท่าทันสื่อ” นายชวรงค์ กล่าว
นายสุรสิทธิ์ วิทยารัฐ หัวหน้าโครงการ กล่าวว่า โครงการนี้ดำเนินการต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 จึงได้ออกแบบโครงสร้างของกิจกรรมและเนื้อหา แบ่งสัดส่วนเป็นการส่งเสริมการอ่าน 20% การเรียนรู้ทักษะเท่าทันสื่อ 50% และการนำความรู้ทักษะเท่าทันสื่อไปใช้ในชีวิตประจำวัน 30% อย่างไรก็ตามจะมีการถอดบทเรียนทั้งครูและนักเรียน รวมทั้งภาคีสมาชิก โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของโครงการว่า หลังจากเข้าร่วมโครงการแล้วได้ผลลัพธ์ ทักษะการเท่าทันสื่อเพิ่มขึ้นหรือไม่อย่างไร เพื่อพัฒนาและขยายผลในโอกาสต่อไป สำหรับรายละเอียดที่สำคัญของโครงการนี้มุ่งเน้นไปที่การสร้างเสริมศักยภาพให้แก่บุคลากรทางการศึกษา โดยมีกำหนดจัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้ครูผู้สอนระดับประถมศึกษาตอนปลาย 9 ครั้งทั่วประเทศ มีครูเข้าร่วมโครงการไม่น้อยกว่า 150 คน เพื่อให้ครูนำความรู้ที่ได้ไปบูรณาการในการเรียนการสอนในห้องเรียน โดยมุ่งหวังผลลัพธ์เชิงคุณภาพที่สำคัญสูงสุด คือการทำให้นักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรมจำนวนไม่น้อยกว่า 3,000 คนมีทักษะรู้เท่าทันสื่อในชีวิตประจำวันได้อย่างแท้จริง
นายสุรสิทธิ์ กล่าวต่อว่า ปีนี้ยังได้เพิ่มความเข้มข้นในเนื้อหาเกี่ยวกับ หนังสือพิมพ์ออนไลน์และสื่อออนไลน์ เนื่องจากพฤติกรรมการเสพสื่อของผู้คนในปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไป จากหนังสือพิมพ์เป็นสื่อออนไลน์ ซึ่งง่ายต่อการเข้าถึงนี้ ส่งผลให้เกิดปัญหาการปลอมแปลงสื่อ ครูจึงจำเป็นจะต้องนำความรู้ที่ได้จากการอบรมไปถ่ายทอดให้เด็กๆ ให้รู้เท่าทันสื่อในโลกออนไลน์เพิ่มมากขึ้น
สำหรับกิจกรรมอบรมครู จะเริ่มในวันที่ 16 – 26 มิถุนายน 2569 ในพื้นที่หนังสือพิมพ์ส่วนภูมิภาค ได้แก่ หนังสือพิมพ์หัวหินสาร จ.ประจวบคีรีขันธ์ หนังสือพิมพ์ปทุมมาลัย จ.อุบลราชธานี หนังสือพิมพ์ประชามติ จ.ตราด หนังสือพิมพ์ภาคใต้โฟกัส จ.สงขลา หนังสือพิมพ์ส่องใต้นิวส์ จ.สตูล และหนังสือพิมพ์ประชามติ จ.พิษณุโลก และวันที่ 6- 10 กรกฎาคม 2569 กลุ่มหนังสือพิมพ์ เดลินิวส์ มติชน กรุงเทพธุรกิจ ไทยรัฐ และวันที่ 20 – 24 กรกฎาคม 2569 จะดำเนินกิจกรรม “สัปดาห์การสร้างเสริมทักษะเท่าทันสื่อเพื่อเด็กด้วยหนังสือพิมพ์และหนังสือพิมพ์ออนไลน์” พร้อมกันทุกโรงเรียนทั่วประเทศ โดยคุณครู ที่มาเข้าร่วมการอบรม จะนำองค์ความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรม เรียนรู้หนังสือพิมพ์ หนังสือพิมพ์ออนไลน์ และการรู้เท่าทันสื่อ ไปถ่ายทอดให้กับนักเรียน ในระยะเวลา 5 วัน
