สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) ร่วมกับ ธนาคารโลก (World Bank) จัดแถลงข่าว “ถอดรหัสผล PISA 2015 เด็กด้อยโอกาส-ยากจน ความหวังที่คาดไม่ถึง สู่เป้าหมาย Thailand 4.0” หลังพบเด็ก “ด้อยโอกาส-ยากจนไทย” ส่วนหนึ่งมีคะแนนสูงระดับโลก แต่ยังขาดแรงหนุนจากภาครัฐ เสี่ยงสูญเสียคนเก่งระดับหัวกะทิของประเทศไปสู่ตลาดแรงงานไร้คุณภาพ สสค.ชี้ยุทธศาสตร์สู่ไทยแลนด์ 4.0 ต้องปลดล็อกศักยภาพคนกลุ่ม “Bottom 40%” และเร่งพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
นายภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค นักวิจัยสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวในการแถลงข่าว “ถอดรหัสผล PISA 2015 เด็กด้อยโอกาส-ยากจน ความหวังที่คาดไม่ถึง สู่เป้าหมาย Thailand 4.0” จัดโดยสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) ร่วมกับธนาคารโลก (World Bank) ว่า จากการวิเคราะห์คะแนน PISA 2015 จากเกณฑ์ชี้วัดตัวหนึ่งของ OECD ที่เรียกว่า Resilient Student หรือเด็กกลุ่ม “ช้างเผือก” ที่พบว่ามีเด็กไทย 30,300 คน ที่สามารถเอาชนะโชคชะตาของตนเองได้ แม้จะมีสถานภาพทางเศรษฐกิจ และสังคมยากจนที่สุดของประเทศ แต่สามารถทำคะแนนสอบได้สูงที่สุดในกลุ่ม 25% สูงสุดของโลก และยังพบว่าเด็กกลุ่มนี้มีทักษะการคิดอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญอย่างยิ่งในยุค 4.0 มากกว่านักเรียนกลุ่มเฉลี่ยของประเทศถึงเกือบ 3 ปี
“หัวใจสำคัญของการค้นพบนี้ อยู่ที่การค้นหาคำตอบว่าปัจจัยใดบ้างที่ส่งเสริมให้เด็กช้างเผือกสามารถก้าวข้ามข้อจำกัดมามีคะแนนสอบ PISA สูงในระดับโลกได้ แต่ปัจจัยสำคัญที่สุดคือบทบาทของครู โดยพบว่าครูของเด็กกลุ่มนี้นั้น จะเป็นครูที่มีกระบวนทัศน์แบบพรแสวง หรือ Growth Mindset ที่ส่งผลต่อพฤติกรรม ทัศนคติ และคะแนนของเด็กในกลุ่มนี้ แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงสำหรับเด็กกลุ่มนี้คือ การไม่มีโอกาสศึกษาต่อ เมื่อ จบ ม.3 ก็ออกสู่ตลาดแรงงานด้อยทักษะ ซึ่งน่าเสียดายสำหรับสังคมไทยที่ต้องสูญเสียคนเก่งที่มีศักยภาพไป” นายภูมิศรัณย์ กล่าว
นายไกรยส ภัทราวาท ผู้ช่วยผู้จัดการด้านวิจัยและนโยบาย สสค.กล่าวว่า เด็กที่มีปัญหาด้านการศึกษาของไทยส่วนใหญ่ มาจากกลุ่มประชากรที่ยากจนที่สุดร้อยละ 40 ของประเทศ หากรัฐสามารถค้นหา และพัฒนาเด็กกลุ่มช้างเผือก รวมทั้ง ส่งเสริมปัจจัยบวกทางการเรียนรู้ให้กับเด็กกลุ่มนี้ และกลุ่มยากจนคนอื่นๆ ไปพร้อมกัน จะทำให้เรามีแรงงานที่ทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์ และการคิดวิเคราะห์ในระดับสูงเพิ่มมากขึ้น ตอบโจทย์นโยบายไทยแลนด์ 4.0 ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ที่เป็นคอขวดของแรงงานไทยในปัจจุบัน เพราะเรามีประชากรที่มีทักษะ และศักยภาพขั้นสูงไม่เพียงพอ
“การที่ประเทศไทยจะก้าวไปสู่ยุค 4.0 ได้นั้น จะต้องพาคนทุกกลุ่ม รวมถึง คนในกลุ่มนี้ที่มีจำนวนมากกว่า 28 ล้านคนไปให้ได้ โดยจะต้องลดความเหลื่อมล้ำ และให้โอกาสทางการศึกษา ปลดล็อกให้ทุกโรงเรียนมีคุณภาพที่ดี ภาคส่วนต่างๆ ต้องเห็นความสำคัญในการพัฒนาศักยภาพของเด็กช้างเผือก และคนกลุ่มยากจน 40% ให้ถึงขีดสุด โดยเฉพาะเรื่องโอกาสทางการศึกษา ทั้งสายอาชีพ และสายอุดมศึกษาที่มีคุณภาพ ไม่เช่นนั้นประเทศไทยจะไม่มีวันก้าวไปถึงเป้าหมายไทยแลนด์ 4.0 ได้เลย” นายไกรยส กล่าว
