‘ยศชนัน’ ดันระบบฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย ใช้เอไอเชื่อมข้อมูลทุกหน่วยงาน
เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ที่ โรงแรมควีนสแลนด์ เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็ก กล่าวเปิดการประชุมและนำเสนอวิสัยทัศน์ ในการประชุมเสวนาวิชาการ เรื่อง ‘การบูรณาการข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำระบบฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย’ โดยมี ดร.วิษณุ ทรัพย์สมบัติ รองเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ในฐานะผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย , พญ.อัมพร เบญจพลพิทักษ์ ประธานอนุกรรมการพัฒนาระบบฐานข้อมูลสารสนเทศและธรรมาภิบาลข้อมูลเด็กปฐมวัย และคณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ คณะทำงาน ผู้บริหาร รวมถึงผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข่าร่วม

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็ก กล่าวว่า ปัจจุบันเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังมาแรง ทำให้กลไกสำคัญอย่างหน่วยงานด้านข้อมูลและเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทขับเคลื่อนงานให้เดินหน้าได้อย่างเป็นรูปธรรม จากประสบการณ์ลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย เพื่อติดตามประเด็นฝุ่น PM 2.5 สำหรับเด็กกลุ่มเปราะบางในสถานสงเคราะห์เด็ก ซึ่งกรมควบคุมมลพิษ อยู่ระหว่างดำเนินการติดตั้งห้องปลอดฝุ่นให้ แต่สะท้อนว่าในความเป็นจริง ภาครัฐและสังคมยังมีจุดอ่อนสำคัญคือ มองไม่เห็นเด็กทุกคนที่เกิดมาในประเทศไทย โดยเสนอให้เริ่มรู้จักเด็ก ตั้งแต่ก่อนเกิดจนถึงวัยเกิดและวัยปฐมวัยราว 5–6 ขวบ คำว่าเห็นเด็ก ไม่ใช่แค่เห็นหน้าตา แต่คือเห็นข้อมูลพื้นฐานทั้งหมด ตั้งแต่อายุ ข้อบ่งชี้การเกิด อาชีพและรายได้ของพ่อแม่ ไปจนถึงสถานที่เกิด ซึ่งบางประเทศมีข้อมูลระดับ DNA ของเด็กตั้งแต่ยังอยู่ในครรภ์ เพื่อเตรียมความพร้อมให้พ่อแม่ล่วงหน้า หากเด็กไม่ได้เกิดมาปกติ 100% จะต้องดูแลรักษาอย่างไร ทั้งการดูแลด้านโภชนาการ สารอาหาร ไปจนถึงแนวทางขั้นสูง
ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวต่อว่า เมื่อตั้งคำถามถึงการรวมข้อมูลเด็กหนึ่งคน ชีวิตเด็กไม่ได้ขึ้นอยู่กับกระทรวงใดกระทรวงหนึ่ง แต่คาบเกี่ยวหลายกระทรวง และมองว่าจุดหนึ่งที่เป็นข้อดีคือ เราไม่มีกระทรวงเด็ก ทำให้การเปิดวงประชุมหารือข้ามหน่วยงานไม่ติดกรอบชื่อกระทรวงที่ทับซ้อนกัน สำหรับแนวทางทางเทคนิค เสนอให้ใช้เทคโนโลยี Federated Learning ควบคู่กับ AI โดยให้แต่ละหน่วยงานยังเก็บข้อมูลไว้ที่หน่วยงาน ใช้งบประมาณและดูแลข้อมูลของตนเองตามเดิม แต่เปิดทางเข้าให้ระบบเข้าไปอ่านข้อมูล เพื่อนำมาประมวลผลร่วมกันในเชิงความรู้และภาพรวม ซึ่งจะช่วยให้การดำเนินการภายใต้กรอบกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) และกฎหมายกำกับดูแลดิจิทัล (DSA) สะดวกขึ้นมากโดยไม่ต้องนำข้อมูลทั้งหมดไปรวมศูนย์ไว้ที่เดียว นอกจากนี้ ในระยะถัดให้สำรวจข้อมูลที่อาจดูเหมือนไม่เกี่ยวข้อง แต่ส่งผลต่อเด็ก เช่น ข้อมูลสิ่งแวดล้อมหรือสภาพสถานที่อยู่อาศัย เพื่อรู้ว่าเด็กแต่ละคนต้องการการดูแลในรูปแบบใด

“เป้าหมายสูงสุดของการทำนโยบายคือ นโยบายที่ออกแบบให้เหมาะกับคนแต่ละคน ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยข้อมูลที่ละเอียดอ่อนและครบถ้วนเพียงพอ สามารถแตกแขนงนโยบายลงสู่การปฏิบัติได้อย่างเหมาะสม เมื่อมีข้อมูลครบถ้วนและเข้าใจเด็ก จะนำไปสู่การเสริมพลัง ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา โดยเฉพาะด้านสติปัญญาที่ถือเป็นอนาคตของประเทศ ส่วนการแบ่งแยกสายวิทย์-สายศิลป์ เกิดขึ้นในยุคอุตสาหกรรม เพื่อป้อนแรงงานเข้าสู่ระบบโรงงาน ซึ่งทำให้คนขาดความเป็นธรรมชาติ ทั้งที่มนุษย์สามารถเป็นทั้งกวีและนักวิทยาศาสตร์ได้พร้อมกัน การเข้าใจเด็กจึงควรมุ่งสู่หลักสูตรและการศึกษาที่เหมาะสม ลดการหลุดออกจากระบบการศึกษา เปิดพื้นที่ให้เด็กเป็นผู้ประกอบการที่หาเงินเรียนเองได้ภายใต้ระบบนิเวศที่เหมาะสม รวมถึงการยกระดับอาชีวศึกษา” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว

ด้าน ดร.วิษณุ ทรัพย์สมบัติ รองเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ในฐานะผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย กล่าวว่า คณะกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัยและสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ในฐานะฝ่ายเลขานุการ ซึ่งมีหน้าที่และอำนาจในการสำรวจและเก็บรวบรวมข้อมูลเด็กปฐมวัย เพื่อจัดทำฐานข้อมูล รวมทั้งติดตามสถานการณ์เกี่ยวกับเด็กปฐมวัย และเผยแพร่ข้อมูลและสถิติเกี่ยวกับเด็กปฐมวัย ตามพ.ร.บ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ.2562 ได้ดำเนินการขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านการบูรณาการฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย ผ่านคณะอนุกรรมการ พัฒนาระบบฐานข้อมูลสารสนเทศและธรรมาภิบาลข้อมูลเด็กปฐมวัย และคณะทำงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อกำหนดแนวทางการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานเพื่อจัดทำฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานทุกภาคส่วน ที่เกี่ยวข้องเพื่อบูรณาการฐานข้อมูลเด็กปฐมวัยร่วมกัน นอกจากนี้ การจัดงานครั้งนี้เป็นเวทีในการผลักดันให้การดำเนินการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานสามารถเกิดขึ้นได้จริง ผ่านการลงนามบันทึกความเข้าใจความร่วมมือดังกล่าว



