เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม ที่สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา นางนราพร จันทร์โอชา รองประธานมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ดูแลสถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม เปิดเผยภายหลังเข้าให้ข้อมูลแก่คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา ครั้งที่ 7/2560 ประเด็นการศึกษาทางไกลเพื่อปฏิปการศึกษา ว่า มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ดำเนินงานมานานกว่า 21 ปี สนองพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาแก่ผู้ด้อยโอกาสในสถานศึกษาพื้นที่ห่างไกล และทุรกันดารที่มีสถานศึกษาทั่วประเทศ 30,717 โรง ในจำนวนนี้เป็นสถานศึกษาขนาดเล็กที่มีนักเรียนต่ำกว่า 120 คน 15,707 โรง อย่างไรก็ตาม อัตราส่วนตามที่กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) กำหนดไว้ ครู 1 คน ต่อนักเรียน 20 คน ยังไม่สามารถสนองตอบการเรียนรู้ของผู้เรียนได้เท่าที่ควร ดังนั้น การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) หรือครูตู้ในโรงเรียนขนาดเล็กทั่วประเทศ 15,369 โรง จึงเป็นอีกช่องทางหนึ่งในการช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และเพิ่มคุณภาพการศึกษาได้ดีระดับหนึ่ง โดยผลประเมินผู้เรียนผ่านครูตู้ระหว่างปี 2557-2559 พบว่า ผู้เรียนมีพฤติกรรมการเรียนดีขึ้น กระตือรือร้นการเรียน ทำกิจกรรมการเรียนรู้ร่วมกับครู และนักเรียนต้นทางได้ดี มีความสุข และความรับผิดชอบในการเรียนมากขึ้น
นางนราพร กล่าวอีกว่า สำหรับแผนพัฒนาการศึกษาทางไกลไม่ได้จำกัดแค่ครูตู้เท่านั้น ยังขยายการจัดการเรียนรู้ไปยังรูปแบบการศึกษาดิจิตอลมิติอื่นๆ ด้วย เช่น การปรับปรุงห้องเรียนเป็นห้องเรียนอัจฉริยะ การเปลี่ยนระบบเซิร์ฟเวอร์เป็นระบบคลาวด์ (CLOUD) และเน้นเผยแผ่พัฒนาการจัดการเรียนรู้ดิจิตอล เพื่อใช้เทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา (ไอที) ให้เกิดความคุ้มค่า และเหมาะสมกับวิธีการถ่ายทอดการเรียนรู้รูปแบบต่างๆ ดังนั้น ครูที่ดูแลผู้เรียนต้องรู้จักการใช้สื่อ และการเลือกหลักสูตรการเรียนรู้ต่างๆ ที่เหมาะสมกับผู้เรียน ถึงแม้สื่อจะดี หรือทันสมัยเพียงใด แต่หากครูไม่มีองค์ความรู้ หรือประสบการณ์ใช้ไอที ก็ไม่สามารถพัฒนาคุณภาพผู้เรียนได้เต็มที่ เราจึงเห็นว่ามีแต่โรงเรียน 4.0 สถานศึกษาพอเพียงมากมายเต็มไปหมด แต่เป็นแค่การเปลี่ยนป้ายใหม่ เพราะการจัดการเรียนรู้ยังเหมือนเดิม คือสอนให้เด็กท่องจำ ทำตามที่ครูบอกเท่านั้น ไม่รู้จักคิดวิเคราะห์ และปรับองค์ความรู้ใช้ในชีวิตประจำวัน ต้องสามารถบูรณาการทั้งวิชาคณิตศาสตร์กับวิชาสังคมให้เกิดการปฏิบัติได้จริง ไม่ใช่แยกแยะเป็น 8 กลุ่มสาระวิชามองความรู้เป็นส่วนๆ ทำอย่างไรเด็กจึงจะมีทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ภายใต้ 4 ทักษะที่มีติดตัวมาตั้งแต่เกิด
“ครูคือปัจจัยสำคัญที่ต้องใช้สื่อการเรียนรู้ดิจิตอลให้เป็น และเหมาะสมกับเด็กผู้เรียน การพัฒนาการศึกษาทางไกลขั้นต่อไปจะเน้นการสื่อสารสองทาง เพื่อตอบสนองการเรียนรู้ทั้งครูผู้สอนโรงเรียนต้นทาง และผู้เรียนปลายทาง โดยอาจให้ครูโรงเรียนประจำจังหวัดเป็นผู้สื่อสารสองทางกับผู้เรียนในจังหวัดนั้นๆ เพื่อใช้ไอทียกระดับปฏิสัมพันธ์ของทั้งครู และนักเรียนในการจัดการเรียนร่วมกัน และพลิกบทบาทครูรูปแบบใหม่ด้วยการสร้างชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ หรือพีแอลซี สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของครูด้วยกัน เพื่อปรับปรุงกระบวนการสอน แลกเปลี่ยนสภาพปัญหา วิธีแก้ปัญหาร่วมกันสร้างการเรียนรู้โดยตรงด้วยระบบชี้แนะ และพี่เลี้ยงในโรงเรียนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน” นางนราพร กล่าว
