เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ที่โรงละครแห่งชาติ สำนักการสังคีต กรมศิลปากร จัดซ้อมการแสดงมหรสพสมโภชเนื่องในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยเป็นการซ้อมการแสดงหุ่นหลวง หุ่นกระบอก เวทีที่ 2 มีผู้แสดง และผู้บรรเลง ขับร้อง จากสำนักการสังคีต และจิตอาสาจากมหาวิทยาลัยราชภฎบ้านสมเด็จเจ้าพระยาร่วมซ้อมการแสดง โดยนายชวลิต สุนทรานนท์ นักวิชาการละครและดนตรีทรงคุณวุฒิ ในฐานะประธานการแสดงมหรสพ เนื่องในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ กล่าวว่า ภาพรวมการซ้อมการแสดงหุ่นหลวงและหุ่นกระบอก เวทีที่ 2 คืบหน้ากว่า 70% เหลือเก็บรายละเอียดเรื่องของการเชิดหุ่นหลวง การร่ายรำ เคลื่อนไหวท่วงท่าตามรูปแบบนาฏศิลป์ไทย และมีความพร้อมเพรียง ซึ่งผู้เชิดจะต้องฝึกซ้อมอย่างหนัก โดยหุ่นหลวงจะแสดง 20 นาที หุ่นกระบอก 40 นาที และหากรวมการแสดงละครในเวทีที่ 2 แล้ว จะมีผู้แสดงมากถึง 600 คน ร่วมแสดงน้อมรำลึกและแสดงความกตัญญูต่อในหลวง ร.9 ครั้งสุดท้าย สำหรับหุ่นหลวงเป็นมหรสพที่มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา แต่สูญหายไปในสมัยรัชกาลที่ 5 ด้วยตัวหุ่นมีขนาดใหญ่ มีเส้นใยที่ใช้เชิดจำนวนมาก ต้องใช้ผู้มีความรู้ความสามารถสูงเรื่องการรำ โดยกรมศิลปากรได้มารื้อฟื้นศึกษาแล้วให้สำนักช่างสิบหมู่จัดสร้างขึ้นใหม่ปี 2559 จำนวน 3 ตัว ประกอบด้วยหุ่นพระ หุ่นนาง และหุ่นหนุมาน ซึ่งในงานมหรสพสมโภชครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่มีการสืบทอดมหรสพหุ่นหลวงนับแต่เลือนหายไป อีกทั้งผู้เชิดในการแสดงนี้ได้ศึกษาวิธีเชิดหุ่นจากครูบาอาจารย์ที่มีประสบการณ์
นายชวลิต กล่าวต่อว่า ส่วนการซ้อมเพลงหุ่นกระบอกคืบหน้า 90% เหลือเพียงเพิ่มเติมอารมณ์เพลง การแสดงหุ่นกระบอกเวทีที่ 2 จัดแสดงเรื่องพระอภัยมณี ตอนสุดสาครจับม้ามังกร ผู้แสดงมีทั้งข้าราชการสำนักการสังคีต ข้าราชการเกษียณที่เคยร่วมในการแสดงหุ่น และจิตอาสาที่มีความรู้เรื่องการเชิดหุ่นกระบอกมารวมตัวกว่า 50 คน บรรเลงดนตรีไทยและขับร้องโดยสำนักการสังคีต และข้าราชการวิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์(สบศ.)เพลงที่ใช้มาจากละครดึกดำบรรพ์ ที่สำคัญช่วงท้ายหุ่นกระบอกมีการแสดงชุดอาลัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ประพันธ์บทขึ้นใหม่โดยนายสมรัตน์ ทองแท้ นักวิชาการละครและดนตรี บรรจุเพลงโดยนางพัฒนี พร้อมสมบัติ ผู้เชี่ยวชาญการละครและดนตรี มีการขับร้องประสานเสียงบทเพลงที่มีเนื้อหาและท่วงทำนองที่กินใจประกอบการแสดงหุ่นกระบอก
ด้านนายกมล การกิจเจริญ ครูอัตราจ้างโรงเรียนกาญจนาภิเษก วิทยาลัยนครปฐม (พระตำหนักสวนกุหลาบมัธยม) ในฐานะผู้กำกับการสร้างหุ่นหลวงและวิธีการร้อยเชือกหุ่นหลวง กล่าวว่า กรมศิลปากรจัดทำโครงการฟื้นฟูและอนุรักษ์งานหุ่นหลวง เป้าหมายเพื่อให้ในหลวง รัชกาลที่ 9 ซึ่งเป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงงานหนักเพื่อชาวไทยทุกคนได้ทอดพระเนตรว่าหุ่นหลวงที่กำลังจะสูญหาย ได้ฟื้นขึ้นมาใหม่ แต่เมื่อทรงเสด็จสวรรคต กรมศิลปากรนำมาแสดงมหรสพเวที 2 ตามโบราณราชประเพณี ทั้งนี้ หุ่นหลวงจะแสดงเรื่อง รามเกียรติ์ ตอนหนุมานเข้าห้องนางวานรินทร์ จากข้อมูลพบว่า มีการแสดงหุ่นหลวงครั้งสุดท้ายในงานออกพระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่4 หลังจากนั้นไม่พบข้อมูลว่ามีการจัดแสดงที่ใดอีก อาจเพราะช่วงนั้นเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรม การแสดงหุ่นหลวงจึงค่อยๆ เลือนหายไป ในงานออกพระเมรุมาศในหลวง ร.9 จึงนำหุ่นหลวงกลับมาจัดแสดงอีกครั้ง
” หุ่นหลวงถือเป็นเครื่องราชูปโภค หนึ่งในการแสดงพระบารมีของพระมหากษัตริย์ ซึ่งประกอบด้วย หนังใหญ่ โขน หุ่นหลวง และละครใน หุ่นหลวงเป็นหุ่นในราชสำนักต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ตัวหุ่นจะบังคับการเคลื่อนไหวด้วยเส้นใยโยงที่ร้อยเรียงกัน การจัดสร้างหุ่นหลวงครั้งนี้ยึดแบบตามตำราการสร้างหุ่นหลวงแบบโบราณ ไม่มีการดัดแปลง เพื่อการอนุรักษ์อย่างสมบูรณ์ “นายกมลกล่าว
