คืบหน้ากรณีกระแสทวงคืนพระโพธิสัตว์สัมฤทธิ์จากพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ที่ระบุในป้ายจัดแสดงว่ามาจากปราสาทเขาปลายบัด อำเภอละหานทราย (ปัจจุบันอำเภอเฉลิมพระเกียรติ) จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งนักวิชาการได้ยื่นเอกสารเกี่ยวกับความสำคัญของพระโพธิสัตว์ให้แก่วัฒนธรรมจังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อผลักดันการทวงคืน อีกทั้งมีการทำเสื้อยืดสกรีนลายโพธิสัตว์เพื่อแจกสำหรับผู้ร่วมสนับสนุนแนวคิดการทวงคืนนั้น
ล่าสุด เมื่อวันที่ 16 มีนาคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เกิดกระแสการสวมเสื้อยืดดังกล่าว แล้วโพสต์ภาพในเฟซบุ๊กส่วนตัวเป็นจำนวนมาก ทั้งนักวิชาการและชาวบ้านที่ให้ความสนใจในประเด็นการทวงคืนพระโพธิสัตว์ อาทิ ผศ.ดร.กังวล คัชฌิมา อาจารย์ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี ม.ศิลปากร ผู้เชี่ยวชาญด้านจารึกเขมรโบราณ ได้โพสต์ภาพของตนขณะสวมเสื้อยืด โดยถ่ายภาพร่วมกับ ผศ.ชวลิต ขาวเขียว คณบดีคณะโบราณคดี ม.ศิลปากร พร้อมพิมพ์ข้อความระบุว่า “ท่านคณบดีคณะโบราณคดี ช่วยยืนยันอีกท่าน…ว่าเราควรมีสำนึก” , นายยอดชาย อ้ายเจริญ นักวิชาการอิสระ รวมถึงชาวบ้านที่มีภูมิลำเนาอยู่ทางภาคอีสาน เช่น จังหวัดศีรษะเกษ ได้สวมเสื้อและโพสต์ข้อความเห็นด้วยกับการทวงคืน เช่น “ขอเป็นส่วนหนึ่งในอุดมการณ์นี้” , “มาช่วยกันทวงคืนสมบัติชาติ” , “คืนเรามาซะดีๆ” เป็นต้น
เสื้อยืดดังกล่าว สกรีนลายพระโพธิสัตว์จากปราสาทปลายบัดตามที่ปรากฏเป็นข่าว โดยมี4 แบบ ทั้งแบบโพธิสัตว์เต็มตัว และแบบมีแต่เศียร โดยมีทั้งพระโพธิสัตว์เมไตรยะ และโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ในศาสนาพุทธลัทธิมหายาน ซึ่งมาจากปราสาทปลายบัด 2 พร้อมข้อความว่า “สำนึก 300 องค์ ประติมากรรมสัมฤทธิ์ปลายบัด 2 ประโคนชัย” ซึ่งตัวเลข 300 องค์ สื่อถึงจำนวนประติมากรรมชุดดังกล่าว ซึ่งไปปรากฏในต่างประเทศตามที่ปรากฏในบทความของศาสตราจารย์หม่อมเจ้าสุภัทร ดิศ ดิศกุล อดีตคณบดีคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร และสอดคล้องกับข้อมูลจากชาวบ้าน ซึ่งเห็นเหตุการณ์ลักลอบโบราณวัตถุช่วงสงครามเวียดนาม ราวปี 2507
ผู้สื่อข่าวรายงานอีกว่า หลังเกิดกระแสการโพสต์ภาพใส่เสื้อยืด ได้มีผู้แสดงความคิดเห็นจำนวนมาก รวมทั้งแสดงความจำนงขอซื้อเสื้อ โดยสนับสนุนให้ตั้งกองทุนทวงคืนพระโพธิสัตว์ เช่น นายพลาดิศัย สิทธิธัญกิจ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ ระบุว่า ควรตั้งกองทุนรณรงค์ และน่าจะมีการสกรีนเป็นภาษาอังกฤษด้วย เพื่อให้ชาวต่างชาติเข้าใจความหมาย และจุดประสงค์
นายโชติวัฒน์ รุญเจริญ นักวิชาการอิสระ ซึ่งเป็นผู้ออกแบบและจัดทำเสื้อยืดโดยใช้ทุนส่วนตัวกล่าวว่า ตนตั้งใจทำแจกเพื่อกระตุ้นจิตสำนึกการรักษามรดกวัฒนธรรมของชาติ โดยจะไม่มีการจำหน่าย เพราะเกรงว่าจะถูกมองเป็นการหาผลประโยชน์ แต่ถ้ามีหน่วยงานต่างๆ สนใจ ก็ยินดีมอบแบบให้ฟรี ไม่คิดค่าลิขสิทธิ์ ส่วนการตั้งกองทุน ตนมองว่าคนในแวดวงโบราณคดี ควรเป็นผู้ดำเนินการจะเหมาะสมกว่า
“เรื่องตั้งกองทุน คงต้องให้ผู้หลักผู้ใหญ่ในแวดวงวิชาการโบราณคดี เสวนาปรึกษาหารือกันว่าจะดำเนินการอย่างไร เพราะไม่กล้าถือเงินจำนวนมาก และไม่อยากถูกมองว่าเข้ามาหาผลประโยชน์” นายโชติวัฒน์กล่าว
