น.ส.บุษบง จำเริญดารารัศมี ผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา (มพ.) เปิดเผยว่า มพ.และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเลี้ยว ได้ลงนามความร่วมมือจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ด้านการสกัดน้ำมันจากสมุนไพร และศูนย์สมุนไพรบำบัดเพื่อสุขภาพแบบองค์รวม ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเลี้ยว ตำบลงิม อำเภอปง จังหวัดพะเยา ทั้งนี้ เพื่อเป็นแหล่งถ่ายทอดเทคโนโลยีการสกัดน้ำมันหอมระเหย รวมถึง การพัฒนาเภสัชภัณฑ์ให้กับโรงพยาบาลส่งเสริมตำบลบ้านเลี้ยว และผู้ที่สนใจ ทั้งยังเป็นสถานปฏิบัติการสำหรับนิสิตเภสัชศาสตร์ และเป็นแหล่งเผยแพร่ความรู้การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากพืชสมุนไพร การใช้สมุนไพรบำบัด รวมทั้ง ผลิตเภสัชภัณฑ์ให้แก่หน่วยงานต่างๆ โดยความร่วมมือดังกล่าวสืบเนื่องมาจากชุมชนมีความต้องการสกัดน้ำมันจากพืชสมุนไพรอย่างถูกหลักวิชาการเพื่อนำมาให้เกิดประโยชน์มากขึ้น จากเดิมที่สกัดแบบภูมิปัญญาชาวบ้าน โดยพืชสมุนไพรที่นำมาสกัดน้ำมัน เบื้องต้นเป็นพืชสมุนไพรท้องถิ่น อาทิ ตะไคร้หอม มะแขว่น ฯลฯ ซึ่งเป็นสมุนไพรที่ใช้ในการป้องกันยุงลายอันเป็นสาเหตุของไข้เลือดออกซึ่งเคยระบาดอย่างหนักเมื่อหลายปีก่อน โดยน้ำมันสกัดจากตะไคร้หอมนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์กันยุง ส่วนน้ำมันสกัดมะแขว่นสามารถนำมาใส่ในน้ำแทนทรายอะเบทช่วยทำลายลูกน้ำ ซึ่งจะเป็นช่วยลดการใช้สารเคมีได้อีกทางหนึ่ง สำหรับศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้ นับเป็นแห่งที่ 2 ที่ มพ.สนับสนุนการถ่ายทอดเทคโนโลยี หลังจากประสบความสำเร็จจากแห่งแรกซึ่งจัดตั้งที่ไร่ชาวดิน ต.แม่กา อ.เมือง จ.พะเยา
น.ส.มาลีรักษ์ อัตต์สินทอง ประธานคณะกรรมการศูนย์การเรียนรู้ด้านการสกัดน้ำมันจากสมุนไพรฯ มพ.กล่าวว่า โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเลี้ยว เป็นอีกหนึ่งชุมชนที่มีความพร้อม และมีศักยภาพที่จะเป็นศูนย์การเรียนรู้ เนื่องจากประกอบไปด้วยฝ่ายสาธารณสุขที่เข้มแข็ง มีกลุ่มหมอพื้นบ้านที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญทางด้านการใช้สมุนไพรรักษาโรคจำนวนมาก มีทรัพยากรธรรมชาติ ได้แก่ พืช สมุนไพรที่อุดมสมบูรณ์ ตลอดจนมีหน่วยงาน องค์กร ในท้องถิ่นที่สนับสนุน และขับเคลื่อนการดำเนินงาน จึงเหมาะที่จะจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้ฯ แห่งที่ 2 คณะเภสัชศาสตร์ได้ดำเนินกิจกรรมในพื้นที่ตำบลบ้านเลี้ยว ตั้งแต่ปี 2558 เป็นต้นมา และถ่ายทอดเทคโลยีด้านการสกัดน้ำมัน และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันด้านการใช้สมุนไพรในท้องถิ่นระหว่างนิสิต และชุมชน เป็นการส่งเสริมให้ประชาชนมีความตื่นตัวด้านการดูแลสุขภาพ การใช้สมุนไพรทดแทนสารเคมี ลดอันตรายจากการใช้สารเคมีในกลุ่มประชาชนชุมชนบ้านเลี้ยว และใกล้เคียง เป็นการอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่นอันเป็นการสืบสานศิลปวัฒนธรรมของประเทศชาติให้คงอยู่สืบไป ทางศูนย์การเรียนรู้มีแผนการดำเนินงานเรื่องการจัดทำข้อมูลด้านพฤกษเคมีของพืชสมุนไพร เช่น ชื่อวิทยาศาสตร์ การจำแนกวงศ์พืช สรรพคุณในการนำมาใช้ประโยชน์ โดยจะจัดทำเป็นแผนที่ป่าสมุนไพรชุมชน ในลำดับต่อไป
