นายพีรพน พิสณุพงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (ศมส.)กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) เปิดเผยว่า ตามที่รัฐบาลได้กำหนดให้ช่วงเวลาระหว่างเดือนธันวาคม ปี 2560 – เดือนธันวาคม ปี 2561 เป็นช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองในโอกาสครบ 250 ปี แห่งการสถาปนากรุงธนบุรี ซึ่งสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีได้สถาปนาขึ้นเมื่อ ปี 2310 นั้น ศมส. ได้รับมอบหมายจาก วธ. ให้ศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของคนกลุ่มต่าง ๆ ในพื้นที่ธนบุรี ซึ่งจากการศึกษาตั้งแต่เดือนธันวาคม 2560 มีความคืบหน้าค่อนข้างมาก พบว่า พื้นที่ธนบุรี มีกลุ่มคนมากกว่า 10 ชาติพันธุ์ อาทิ ชุมชนชาวคริสต์ ชุมชนชาวมุสลิม ชุมชนชาวพุทธ ที่มีความแตกต่างวัฒนธรรมแต่อยู่รวมกันได้ด้วยความสามัคคี ขณะเดียวกันศมส.ได้จัดทำเส้นทางการเคลื่อนย้ายของกลุ่มชาติพันธุ์เข้ามายังกรุงธนบุรี หรือแมพปิ้ง (mapping)ชาติพันธุ์ เพื่อศึกษาสาเหตุการเปลี่ยนแปลงของกรุงธนบุรี เช่น การขุดคลองเชื่อมแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่สะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้าจนถึงบริเวณ หน้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นเส้นทางสัญจรทางเรือในอดีตจนถึงปัจจุบัน การสร้างสถานีรถไฟบางกอกน้อยส่งผลให้เกิดการเคลื่อนย้ายผู้คนจากภาคใต้มา ตั้งถิ่นฐาน รวมถึงการตัดถนนในย่านฝั่งธนส่งผลให้ชุมชนที่หันหน้าเข้าหาแม่น้ำ ลำคลอง เปลี่ยนเป็นมาตั้งชุมชนริมถนน เป็นต้น
นายพีรพน กล่าวต่อว่า ในปีงบประมาณ 2561 ศมส. ดำเนินการศึกษาวิจัยกรุงธนบุรีอย่างต่อเนื่อง โดยร่วมมือกับนักวิชาการในสาขาวิชาต่างๆ ศึกษาในมิติทางมานุษยวิทยา รวมทั้งสร้างเครือข่ายและพื้นที่ทางวิชาการให้นักวิชาการได้แลกเปลี่ยนเรียน รู้ซึ่งกันและกัน ไม่ว่าจะเป็น คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ และศูนย์ข้อมูลประวัติศาสตร์ชุมชนธนบุรี โดยงานวิจัยกรุงธนบุรี มีแผนแล้วเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2561 จากนั้นจะนำผลการศึกษาวิจัยมานำเสนอในการประชุมวิชาการในการฉลอง 250 ปี กรุงธนบุรี ที่สำคัญศมส.คาดหวัง จะให้ข้อมูลวิจัยดังกล่าว เป็นฐานต่อยอดการพัฒนาเมืองย่านฝั่งธน ทั้งด้านการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเนื่องจากพื้นที่ฝั่งธนมีวัดวาอารามสำคัญ เป็นจำนวนมาก รวมถึงเป็นข้อมูลในการวางแผนพัฒนาเมืองไม่ให้ กระทบวิถีชีวิตของผู้คนที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมเอาไว้ให้คนรุ่นใหม่ได้เห็นความสำคัญของกรุงธนบรี และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่กู้บ้านเมืองจน ร่มเย็นเป็นสุขถึงทุกวันนี้
“นอกจากงานศึกษาวิจัยกรุงธนบุรีแล้ว ในวันที่ 2-3 มีนาคม 2561 ศมส.ยังได้จัดเสวนาเรื่อง ธนบุรี ในวัฏจักรการเปลี่ยนแปลง: มองผ่านชีวิตคนและชุมชน ที่ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ โดยจะมีการนำเสนอความก้าวหน้าในการค้นพบข้อมูลด้านมานุษยวิทยา โดยเฉพาะกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีอยู่ในพื้นที่กรุงธนบุรี ที่เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงระบบคมนาคมมานำเสนอ ซึ่งจะทำให้ประชาชนได้เห็นว่า กรุงธนบุรีในอดีตเป็นอย่างไร ปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปแค่ไหน และอนาคตจะเป็นเช่นไรอีกด้วย”ผอ.ศมส.กล่าว
