เสียงหัวเราะและความสนุกสนาน แววตามุ่งมั่นของน้องๆ นักเรียนในพื้นที่ห่างไกลเกิดขึ้นในขณะที่กลุ่มรุ่นพี่ ม.4 รวมตัวกันมาแบ่งปันความรู้เกี่ยวกับการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและธรรมชาติในชุมชนของตนเอง กิจกรรมครั้งนี้ไม่เพียงแค่การแบ่งปันความรู้และรับทราบถึงปัญหาของโรงเรียนและชุมชนร่วมกันเท่านั้น พวกเขายังได้พยายามช่วยแก้ปัญหาด้วย
แรงบันดาลใจและความมุ่งมั่นของเยาวชนชั้นมัธยมปลายเหล่านี้เกิดขึ้นจากน้องๆ ได้เข้าร่วมโครงการ PTTEP Teenergy ปีที่ 4 ซึ่งจัดขึ้นภายใต้แนวคิด “ก้าวเพื่อรักษ์” โดยบริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) ซึ่งกิจกรรมต่างๆ ในค่ายมุ่งเน้นการปลูกฝังจิตสำนึกให้เยาวชนมีหัวใจรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอยู่กับธรรมชาติได้อย่างยั่งยืน โดยยึดมั่นในหลักเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร
นายวิทูรย์ หมดสังข์ หรือ “น้ององค์” นักเรียนชั้น ม.4 โรงเรียนแม่ตื่นวิทยาคม จ.เชียงใหม่ ซึ่งเข้าร่วมค่ายภาคเหนือโครงการ PTTEP Teenergy ปีที่ 4 ที่สวนป่าเขากระยาง จ.พิษณุโลก เล่าว่า ตลอดระยะเวลา 3 วัน 2 คืนในค่ายทำให้ตระหนักถึงความสำคัญของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนปัญหาที่โรงเรียนกำลังประสบ จึงได้คิดโครงการ “น้ำยาล้างจานสูตรรักษ์โลก” เพื่อผลิตน้ำยาล้างจานปลอดสารเคมี ช่วยแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยแนวคิดดังกล่าวได้รับการคัดเลือกและทุนสนับสนุนจาก ปตท.สผ.
ที่มาของโครงการเกิดจากความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาของชุมชน ซึ่งได้รับการปลูกฝังจากการเข้าค่าย ทำให้น้ององค์ตระหนักว่าน้ำทิ้งจากการล้างจานด้วยน้ำยาที่ผลิตจากสารเคมี ส่งกลิ่นและเกิดผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมของโรงเรียนและยังเป็นอันตรายต่อร่างกายของนักเรียนด้วย หากปล่อยเรื่องนี้ต่อไปจะส่งผลกระทบต่อโรงเรียนและชุมชน จึงริเริ่มรวบรวมเพื่อนๆ น้องๆ ที่ตระหนักถึงปัญหามาหาทางช่วยกันแก้ไข น้ององค์จึงเกิดความคิดที่จะทำน้ำยาล้างจานใช้เองในโรงเรียนเพื่อช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมภายในโรงเรียนและชุมชน
น้ำยาล้างจานรักษ์โลก ที่น้ององค์ร่วมกับเพื่อนๆ ผลิตขึ้น ได้สูตรมาจากครูที่ปรึกษา ซึ่งใช้ส่วนประกอบคือพืชและสมุนไพรท้องถิ่นที่สามารถนำมาทำน้ำยาล้างจานได้ เช่น ดอกอัญชัน ขมิ้น ตะไคร้ ใบเตย และกระเจี๊ยบ ซึ่งมีประสิทธิภาพในการช่วยชำระคราบสกปรกให้กับภาชนะ และยังหาได้ง่ายในท้องถิ่น
“บางครั้งของดี ไม่จำเป็นต้องเป็นของราคาแพง เพียงแค่เปลี่ยนมุมมองและทดลองทำ เราก็สามารถสรรค์สร้างผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่าด้วยตัวเองได้ สำหรับขวดน้ำยาล้างจาน ผมนำขวดน้ำซึ่งเป็นของเหลือใช้มาเป็นภาชนะใส่น้ำยาล้างจาน” น้ององค์กล่าว
โครงการน้ำยาล้างจานรักษ์โลก ไม่เพียงช่วยโรงเรียนแม่ตื่นวิทยาคมและรักษาสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน เมื่อผลตอบรับดี ก็มีแผนจะเปลี่ยนน้ำยาล้างจานสไตล์ท้องถิ่นเป็นสินค้าประจำโรงเรียน และต่อยอดไปยังผลิตภัณฑ์อื่นๆ ด้วย
