สดร.แจง เป็นไปไม่ได้ ดวงอาทิตย์-ดวงจันทร์ จะพบกันที่ขอบฟ้า ชี้อย่าเชื่อ เป็นเฟคนิวส์
ผู้สื่อข่าวรายงาน กรณีที่ โลกออนไลน์ ได้มีการแชร์ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่ “ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์พบกันที่ขอบฟ้า” ทำให้มองเห็นภาพ ทั้งดสงอาทิตย์ และดวงจันทร์ พร้อมกัน ในเวลาเดียวกันนั้น
วันที่ 24 กุมภาพันธ์ เฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ หรือ สดร.กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม(อว.) ได้ อธิบายภาพที่มีการแชร์กันนี้ว่า ไม่เป็นความจริงแต่อย่างใด โดยให้เหตุผลต่อไปนี้
1. ดวงจันทร์ไม่มีแสงในตัวเอง ที่เราเห็นดวงจันทร์สว่างได้นั้นเป็นเพราะแสงจากดวงอาทิตย์ที่ส่องไป ดังนั้น เมื่อใดที่ดวงจันทร์ปรากฏสว่างมาก หรือเป็นดวงจันทร์เต็มดวง หมายความดวงจันทร์ควรจะอยู่ “ด้านตรงข้าม” กับดวงอาทิตย์ ซึ่งจะทำให้พื้นที่ส่วนมากบนดวงจันทร์ได้รับแสงอาทิตย์ และปรากฏสว่าง
2. ในทางกลับกัน ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์สามารถตกลับขอบฟ้าพร้อม ๆ กันได้ ไม่ใช่เรื่องแปลกแต่อย่างใด แต่นั่นหมายความว่า ดวงจันทร์ควรจะปรากฏเป็นเสี้ยวบางมาก ๆ หรือไม่ปรากฏแสงใด เพราะมีมุมห่างจากดวงอาทิตย์ไม่มาก
3. นอกจากนี้ ประเทศไทยมีตำแหน่งที่ตั้งใกล้เส้นศูนย์สูตร ดังนั้น เส้นสุริยวิถี (เส้นทางการเคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์บนฟ้า รวมถึงดวงจันทร์ และดาวเคราะห์อื่น ๆ ในระบบสุริยะ) จะทำมุมเกือบตั้งฉากกับขอบฟ้า จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะเห็นดวงจันทร์ขนานกับดวงอาทิตย์ตามแนวขอบฟ้า
4. สิ่งที่ทำให้ผู้คนเชื่อว่าเหตุการณ์ในภาพเกิดขึ้นจริงได้ อาจเป็นเพราะคนมักเข้าใจผิดว่าดวงจันทร์ในตอนกลางคืน จะต้องขึ้นหลังจากดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าเท่านั้น ทั้งที่ความจริงเราสามารถมองเห็นดวงจันทร์ตอนกลางวันได้เช่นกัน
5. หรือหากจะบอกว่าที่เห็นในภาพนี้ คือดวงจันทร์กำลังขึ้นจากขอบฟ้า ในขณะที่ดวงอาทิตย์กำลังตกลับขอบฟ้า ก็เป็นไปไม่ได้เช่นกัน วัตถุทั้งสองมีทิศทางการเคลื่อนที่บนท้องฟ้าที่สอดคล้องกัน เราจะเห็นวัตถุทั้งสองไล่ตามกันเสมอ หากอยู่ในมุมทิศใกล้กันเช่นนี้จะสวนทางกันไม่ได้ หากเราจะเห็นว่าดวงหนึ่งกำลังขึ้นจากขอบฟ้า และดวงหนึ่งกำลังตกลับขอบฟ้า ทั้งสองจะต้องอยู่ทำมุมกัน 180 องศา หรืออยู่ตรงข้ามกัน หรือก็คือวันที่ดวงจันทร์เต็มดวงนั่นเอง
6. ภาพนี้เคยเป็นกระแสในประเทศไทยมาแล้วครั้งหนึ่งในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ปี พ.ศ. 2567 โดยระบุว่าเป็นภาพปรากฏการณ์ดาราศาสตร์อันน่าเหลือเชื่อจากชายหาดที่อาร์เจนตินา ต่อมาภาพนี้ก็ยังคงถูกเผยแพร่อยู่เรื่อย ๆ แม้จะมีนักวิทยาศาสตร์ชี้แจงหลายครั้งแล้วว่าไม่ใช่ความจริง จนล่าสุดในครั้งนี้ระบุว่าเป็นภาพถ่ายจากหาดป่าตอง
สรุป
ปรากฏการณ์ “ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์พบกันที่ขอบฟ้า” ในภาพนี้ ไม่สามารถเกิดขึ้นได้จริง ในกรณีที่ดวงจันทร์ตกลับขอบฟ้าพร้อม ๆ กับดวงอาทิตย์นั้น ควรจะเป็นดวงจันทร์ที่ปรากฏเป็นเสี้ยวบาง หรือดวงจันทร์ดับเท่านั้น หากเป็นดวงจันทร์ที่เสี้ยวใหญ่หรือเต็มดวง ควรจะอยู่ด้านตรงข้ามกับดวงอาทิตย์
นอกจากนี้ ภาพดังกล่าวยังถูกเผยแพร่ซ้ำมาหลายครั้งแล้ว และไม่ใช่ภาพหาดป่าตอง จ. ภูเก็ต
